રશિયાએ યુક્રેનમાં MI-28NM નાઇટ હન્ટર હેલિકોપ્ટર અને ડૅન-ટી હથિયાર તૈનાત કર્યા

રશિયાના સંરક્ષણ મંત્રાલયે ૬ નવેમ્બરના રોજ એક વીડિયો ફૂટેજ જાહેર કર્યું છે, જેમાં MI-28NM નાઇટ હન્ટર એટેક હેલિકોપ્ટર દ્વારા 'ડૅન-ટી' (Dan-T) નામના સ્ટ્રાઇક વેપનનો ઉપયોગ કરીને હુમલો કરવામાં આવ્યો છે. આ ફૂટેજમાં હેલિકોપ્ટર તેના બાહ્ય પાઇલન્સ પર બે હથિયારો લઈને ઉડતું જોવા મળે છે અને તેમાંથી એકને રિલીઝ કરે છે. રશિયન સંરક્ષણ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, આ હુમલામાં યુક્રેનિયન કર્મચારીઓ અને ડ્રોન કમાન્ડ પોસ્ટને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા. આ ઘટના પશ્ચિમી જૂથ દળોના સેક્ટરમાં બની હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે.

ડૅન-ટી એક જેટ-પાવર્ડ લોઇટરિંગ મ્યુનિશન છે, જેની ડિઝાઇન ક્રુઝ મિસાઇલ જેવા મિશન માટે કરવામાં આવી છે. આ હથિયારમાં નાના જેટ એન્જિનનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે, જેના કારણે તે રિલીઝ થયા પછી લક્ષ્ય તરફ આગળ વધે છે. તે હેલિકોપ્ટરના સામાન્ય યુદ્ધક્ષેત્રીય હથિયારોની સરખામણીમાં ઘણી વધારે દૂરી કાપી શકે છે. રશિયન હથિયાર કંપની રોસોબોરોનેક્સપોર્ટના જણાવ્યા અનુસાર, ડૅન-ટીની રેન્જ ૪૫૦ કિલોમીટર સુધીની છે, જોકે આ ચોક્કસ હુમલામાં લોન્ચ પોઇન્ટથી લક્ષ્ય સુધીના અંતરનો ખુલાસો કરવામાં આવ્યો નથી.

રોસ્ટેકના જણાવ્યા મુજબ, ડૅન-ટી લોન્ચ થયા પછી પોતાની મેળે ઉડાન ભરે છે, જેના કારણે ક્રૂને હથિયાર સાથે લક્ષ્ય સુધી જવાની જરૂર પડતી નથી. આ સુવિધાને કારણે હેલિકોપ્ટર હથિયાર છોડીને સુરક્ષિત જગ્યાએ પરત ફરી શકે છે, જ્યારે મ્યુનિશન તેના નિર્ધારિત ટાર્ગેટ તરફ આગળ વધતું રહે છે. આ પદ્ધતિથી એટેક હેલિકોપ્ટરોને લક્ષ્યની આસપાસ રહેલી શોર્ટ-રેન્જ એર ડિફેન્સ સિસ્ટમથી બચવામાં મદદ મળે છે. હવે તેઓ વારંવાર જોખમી મોરચાની હવામાં પ્રવેશવાને બદલે દૂરથી હુમલો કરી શકે છે.

ડૅન-ટીનો ઉપયોગ હવાઈ જહાજો અને હેલિકોપ્ટર બંને પર કરી શકાય તે રીતે પ્રમોટ કરવામાં આવી રહ્યો છે, જેમાં વિદેશી ડિઝાઇનના વિમાનોનો પણ સમાવેશ થઈ શકે છે. જોકે, MI-28NM ના ફૂટેજથી એ સાબિત નથી થતું કે તે દરેક જાહેરાત કરેલા પ્લેટફોર્મ પર સંપૂર્ણ રીતે ઇન્ટિગ્રેટ થઈ ચૂક્યું છે. રશિયા હવે દુશ્મનની પાછળની લાઇનો એટલે કે રિયર એરિયા પર હુમલા કરવા માટે એક નવું લોન્ચ પ્લેટફોર્મ ઉમેરી રહ્યું છે. આનાથી બચાવ કરનારી સેનાઓ માટે તેમના ઠેકાણાઓની સુરક્ષા વધુ પડકારજનક બની છે, કારણ કે હુમલાખોર વિમાન કે હેલિકોપ્ટર સેંકડો કિલોમીટર દૂર રહી શકે છે અને આવતા હથિયારને વચ્ચેથી રોકવું પડે છે.

લોઇટરિંગ મ્યુનિશનનો અર્થ એ છે કે તે લક્ષ્ય વિસ્તારની ઉપર અમુક સમય સુધી ફરી શકે છે અને ત્યારબાદ સચોટ હુમલો કરી શકે છે. જેટ એન્જિન હોવાને કારણે તેની ગતિ અને રેન્જ પરંપરાગત રોકેટ કે મિસાઇલ કરતા અલગ હોય છે. રશિયન મીડિયા અને સત્તાવાર નિવેદનો મુજબ, આ સિસ્ટમ હેલિકોપ્ટર ક્રૂને સુરક્ષિત અંતરે રાખીને પણ અસરકારક સ્ટ્રાઇક કરવાની તક આપે છે. યુક્રેન-રશિયા સંઘર્ષમાં બંને પક્ષો દ્વારા ડ્રોન અને લોંગ-રેન્જ વેપનનો ઉપયોગ વધી રહ્યો છે. રશિયાની આ નવી ક્ષમતાને કારણે યુક્રેનિયન પક્ષે હવે પોતાના પાછળના કમાન્ડ સેન્ટર, ડ્રોન બેઝ અને સપ્લાય લાઇનની સુરક્ષા પર વધુ ધ્યાન આપવું પડી શકે છે. એર ડિફેન્સ સિસ્ટમને હવે માત્ર ફ્રન્ટલાઇન પર જ નહીં, પરંતુ દૂરના વિસ્તારોમાં પણ મજબૂત રાખવી પડશે.

રશિયા માટે આ સિસ્ટમ હેલિકોપ્ટરોના નુકસાનનું જોખમ ઘટાડી શકે છે કારણ કે તેઓ જોખમી ઝોનમાં લાંબો સમય રોકાતા નથી. રોસ્ટેક અને રોસોબોરોનેક્સપોર્ટ આ સિસ્ટમને નિકાસ માટે પણ રજૂ કરી રહ્યા છે, જેથી અન્ય દેશોના વિમાન અને હેલિકોપ્ટર પણ આવી ક્ષમતા પ્રાપ્ત કરી શકે. આ વિકાસ આધુનિક યુદ્ધમાં લોન્ચ પ્લેટફોર્મ અને મ્યુનિશનના કોમ્બિનેશનનું ઉદાહરણ છે. હેલિકોપ્ટર જેવા ધીમા પ્લેટફોર્મને લાંબી દૂરીના સ્ટ્રાઇક રોલ આપીને રશિયા પોતાની આર્ટિલરી અને એર પાવરને વધુ વૈવિધ્યસભર બનાવી રહ્યું છે. ફૂટેજ જાહેર કરવાનો હેતુ વ્યૂહાત્મક સંદેશ આપવાનો પણ હોઈ શકે છે કે રશિયા પાસે હવે એવી ક્ષમતા છે જેનાથી દુશ્મનની ઊંડાઈમાં આવેલા ઠેકાણા પણ સુરક્ષિત રહેશે નહીં. વાસ્તવિક યુદ્ધમાં તેની સફળતા હવામાન, ઇલેક્ટ્રોનિક વોરફેર અને દુશ્મનની ઇન્ટરસેપ્શન ક્ષમતા પર નિર્ભર રહેશે.

MI-28NM નાઇટ હન્ટર રશિયાનું આધુનિક એટેક હેલિકોપ્ટર હતું, જે રાત્રિના સમયે પણ ઓપરેશન કરી શકતું હતું. તેમાં અગાઉથી જ અનેક પ્રકારની મિસાઇલ અને રોકેટ સિસ્ટમ લગાડવામાં આવી હતી, પરંતુ ડૅન-ટી જેવા લોંગ-રેન્જ મ્યુનિશનના ઉમેરાથી તેની ક્ષમતામાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે.