મધ્યપ્રદેશમાં સફાઈ કર્મચારીઓની હડતાળ યથાવત: દિવાળી પહેલા કચરાના નિકાલની સમસ્યા

મધ્યપ્રદેશમાં દિવાળીના તહેવાર પૂર્વે સફાઈ કર્મચારીઓની અનિશ્ચિતકાલીન હડતાળને કારણે રાજ્યભરમાં કચરાના નિકાલની ગંભીર સમસ્યા સર્જાઈ છે. ઈન્ડિયા ટુડેના અહેવાલ મુજબ, રાજ્યના વિવિધ શહેરોમાં અંદાજે ૨.૫ લાખ જેટલા સફાઈ કર્મચારીઓ કામથી દૂર રહ્યા છે, જેના કારણે કચરા એકત્રીકરણ અને તેના નિકાલની કામગીરી ખોરવાઈ ગઈ છે. કર્મચારીઓ મુખ્યત્વે તેમની નોકરીના નિયમિતકરણ અને આઉટસોર્સિંગની પ્રથાને સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે. એનડીટીવી ઈન્ડિયાના અહેવાલ મુજબ, આ કર્મચારીઓ ૨૫,૦૦૦ રૂપિયાના વેતનની પણ માંગ કરી રહ્યા છે.

રાજ્યની રાજધાની ભોપાલમાં દરરોજ ૮૫૦ ટન કચરો ઉત્પન્ન થાય છે. અહીં ઘરે-ઘરે જઈને કચરો એકત્રિત કરવા માટે ૪૦૦થી વધુ વાહનોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, જેમાં દરેક વાહન દિવસમાં બે થી ત્રણ ફેરા કરે છે. આ કચરો શહેરના ૧૭ કચરા સ્ટેશનો પર એકત્રિત કરીને કેપ્સ્યુલ ટેન્કરો દ્વારા આદમપુર છાવણી સુધી પહોંચાડવામાં આવે છે. હડતાળને કારણે છેલ્લા બે દિવસથી આ સમગ્ર પ્રક્રિયા ઠપ થઈ ગઈ છે. પરિસ્થિતિ એટલી ગંભીર છે કે દિવાળીના તહેવારને ધ્યાનમાં રાખીને અનેક બજારોમાં વેપારીઓએ પોતાની દુકાનો અને પરિસરની સફાઈ માટે ખાનગી ધોરણે કામદારોને રાખવા પડ્યા છે.

મધ્યપ્રદેશ અખિલ ભારતીય સફાઈ મજદૂર કોંગ્રેસના પ્રમુખ મગન ઝાંઝોટે પીટીઆઈને જણાવ્યું હતું કે, બુધવારે શહેરી વહીવટી વિભાગના અધિક મુખ્ય સચિવ સંજય દુબે સાથે યોજાયેલી વાટાઘાટો કોઈ પણ પરિણામ વગર નિષ્ફળ રહી છે. મગન ઝાંઝોટે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે જ્યાં સુધી તેમની માંગણીઓ સ્વીકારવામાં નહીં આવે ત્યાં સુધી હડતાળ ચાલુ રહેશે. હવે યુનિયન આ ગતિરોધને તોડવા માટે મુખ્યમંત્રી મોહન યાદવ સાથે મુલાકાત કરશે. આ મામલે શહેરી વહીવટી અને આવાસ વિકાસ વિભાગના કમિશનર સંકેત ભોંડવે અને ભોપાલ મ્યુનિસિપલ કમિશનર રામપ્રકાશ અહિરવારનો સંપર્ક કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ તેમની તરફથી કોઈ પ્રતિક્રિયા મળી શકી નથી.

મધ્યપ્રદેશમાં સફાઈ કર્મચારીઓ દ્વારા કરવામાં આવતી આ હડતાળ રાજ્યના નાગરિક સંસ્થાઓના સંચાલન પર સીધી અસર કરી રહી છે. કર્મચારીઓનું કહેવું છે કે આઉટસોર્સિંગ વ્યવસ્થાને કારણે તેમનું શોષણ થઈ રહ્યું છે અને લાંબા સમયથી તેઓ સ્થાયી રોજગારીની રાહ જોઈ રહ્યા છે. દિવાળી જેવા મોટા તહેવારના સમયે સફાઈ વ્યવસ્થા ખોરવાઈ જવાથી સામાન્ય નાગરિકોની મુશ્કેલીઓમાં વધારો થયો છે. આગામી દિવસોમાં સરકાર અને કર્મચારી સંગઠનો વચ્ચેની વાતચીત પર સૌની નજર ટકેલી છે, કારણ કે હડતાળ લંબાવાથી શહેરોમાં સ્વચ્છતા જાળવવી વધુ મુશ્કેલ બની શકે છે.

મધ્યપ્રદેશ રાજ્ય ભારતનું એક મુખ્ય રાજ્ય છે, જે તેના વહીવટી માળખા અને નાગરિક સુવિધાઓ માટે જાણીતું છે. રાજ્યના વિવિધ શહેરોમાં મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનો દ્વારા સફાઈ અને કચરાના નિકાલની વ્યવસ્થા સંભાળવામાં આવતી હતી, જેમાં મોટાભાગના કર્મચારીઓ આઉટસોર્સિંગ એજન્સીઓ દ્વારા કાર્યરત હતા.