બાંધવગઢ ટાઇગર રિઝર્વમાં જૈવવિવિધતામાં વધારો, ગૌર અને હાથીઓની સંખ્યા વધી

મધ્ય પ્રદેશના બાંધવગઢ ટાઇગર રિઝર્વના જંગલોમાંથી વન્યજીવ સંરક્ષણની એક અત્યંત સકારાત્મક તસવીર સામે આવી છે. દિવાળીના અવસરે પ્રાપ્ત થયેલી માહિતી મુજબ, અહીં ગૌર, હાથીઓ અને ગિધની વધતી જતી હાજરી જંગલોની જૈવવિવિધતાને વધુ સમૃદ્ધ બનાવી રહી છે. વન વિભાગ દ્વારા વન્યજીવોને સુરક્ષિત રહેઠાણ પૂરું પાડવા અને તેમને કુદરતી વાતાવરણને અનુકૂળ બનાવવા પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે.

આજતકના અહેવાલ મુજબ, બાંધવગઢમાં એક સમયે સ્થાનિક રીતે લુપ્ત થઈ ગયેલા વન્યજીવોની પરત વાપસી એ સંરક્ષણ પ્રયાસોની એક મોટી સિદ્ધિ માનવામાં આવે છે. આ પ્રયાસોના પરિણામે માત્ર જંગલોમાં વન્યજીવોની સંખ્યા જ નથી વધી રહી, પરંતુ તેનાથી સમગ્ર પારિસ્થિતિક સંતુલનને મજબૂત કરવામાં પણ મોટી મદદ મળી રહી છે.

જૈવવિવિધતાના સંદર્ભમાં ગૌરની પરત વાપસીને એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ તરીકે જોવામાં આવે છે. સંરક્ષણ અને પુનઃસ્થાપનના સઘન પ્રયાસો બાદ, ગૌર હવે ફરીથી કુદરતી વાતાવરણમાં મુક્તપણે વિચરણ કરી રહ્યા છે. તેમની વધતી જતી હાજરીથી વન પારિસ્થિતિકી અને જૈવવિવિધતાને નવી મજબૂતી મળી રહી છે.

હાથીઓના સંદર્ભમાં વાત કરીએ તો, વર્ષ ૨૦૧૮માં બાંધવગઢ પહોંચેલા હાથીઓએ ધીમે ધીમે અહીંના જંગલોને પોતાના નવા રહેઠાણ તરીકે અપનાવ્યા છે. સમય જતાં આ હાથીઓ સ્થાનિક વાતાવરણમાં સંપૂર્ણપણે ઢળી ગયા છે અને આજે તેઓ બાંધવગઢના વન્યજીવ જગતનો એક અભિન્ન અને મહત્વપૂર્ણ ભાગ બની ગયા છે.

પર્યાવરણની સફાઈમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવતા ગિધની હાજરી પણ નોંધાઈ છે. ગિધને પ્રકૃતિના સફાઈ કામદાર કહેવામાં આવે છે, કારણ કે તેઓ મૃત જીવોને ખાઈને પર્યાવરણને સ્વચ્છ રાખે છે અને પારિસ્થિતિક તંત્રનું સંતુલન જાળવી રાખે છે. બાંધવગઢના સુરક્ષિત ખડકો અને જંગલો તેમને અનુકૂળ આશ્રય પૂરો પાડી રહ્યા છે. સંરક્ષણ અને સુરક્ષિત રહેઠાણના પ્રયાસો તેમના અસ્તિત્વને ટકાવી રાખવામાં ખૂબ જ મદદરૂપ સાબિત થયા છે.

આ ઉપરાંત, બાંધવગઢમાં બારાસિંગાની પરત વાપસી માટે પણ ખાસ પહેલ કરવામાં આવી રહી છે. આ યોજના હેઠળ કાન્હા ટાઇગર રિઝર્વમાંથી બારાસિંગા લાવીને અહીં એક સુરક્ષિત વાડામાં રાખવામાં આવ્યા છે. વન વિભાગ દ્વારા તેમને નવા વાતાવરણને અનુકૂળ બનાવવાની કોશિશ કરવામાં આવી રહી છે. આ પહેલ ભવિષ્યમાં તેમના માટે સુરક્ષિત કુદરતી રહેઠાણ વિકસાવવાની દિશામાં એક મહત્વનું પગલું માનવામાં આવે છે.

ગૌર, હાથી, ગિધ અને બારાસિંગા સાથે જોડાયેલી આ તમામ પહેલો દર્શાવે છે કે સતત સંરક્ષણ પ્રયાસો અને સુરક્ષિત આશ્રયસ્થાનો દ્વારા વન્યજીવોને ખીલવા માટે નવી તકો મળી શકે છે. આનાથી બાંધવગઢની કુદરતી સમૃદ્ધિ વધવાની સાથે પ્રકૃતિ પર્યટનની શક્યતાઓને પણ એક નવી દિશા મળી શકે છે.

દિવાળીના આ અવસરે બાંધવગઢના જંગલો દ્વારા એવો સંદેશ આપવામાં આવ્યો છે કે જો વન્યજીવોને સુરક્ષિત આશ્રય અને અનુકૂળ વાતાવરણ મળે, તો જંગલોમાં જીવન અને જૈવવિવિધતા બંને એકસાથે સમૃદ્ધ થઈ શકે છે. વન વિભાગના આ પ્રયાસોથી હવે જંગલી જીવો માટેનું વાતાવરણ વધુ સુરક્ષિત બન્યું છે.