ભારતમાં ૨૦૨૬ સુધીમાં ૮૦ થી ૮૫ ટકા ઓફિસ લીઝિંગ ગ્રીન સ્પેસમાં થશે

ભારતના મુખ્ય શહેરોમાં પર્યાવરણને અનુકૂળ અથવા ગ્રીન ઓફિસ સ્પેસની માંગમાં ઝડપથી વધારો થઈ રહ્યો છે. કોલિયર્સ ઇન્ડિયાના એક રિપોર્ટ મુજબ, દેશના ટોચના સાત શહેરોમાં કુલ ઓફિસ લીઝિંગમાં ગ્રીન ઓફિસ સ્પેસનો હિસ્સો ૨૦૨૬ સુધીમાં ૮૦ ટકાને વટાવી જશે.

રિપોર્ટમાં જણાવ્યા અનુસાર, ૨૦૨૬માં ટકાઉ ઓફિસ ઇમારતોમાં લીઝિંગ ૬૦-૬૫ મિલિયન સ્ક્વેર ફૂટ સુધી પહોંચવાની શક્યતા છે, જે કુલ ઓફિસ લીઝિંગના ૮૦-૮૫ ટકા હિસ્સા જેટલું હશે. આ વલણ સતત વધી રહ્યું છે, કારણ કે ૨૦૨૩માં આ હિસ્સો ૭૪ ટકા હતો, જે ૨૦૨૫માં વધીને ૭૬ ટકા થયો હતો. આ આંકડા દર્શાવે છે કે કંપનીઓ હવે માન્ય ટકાઉપણું પ્રમાણપત્રો ધરાવતી ઇમારતો તરફ વધુ આકર્ષાઈ રહી છે.

આ પ્રકારની ઓફિસ ઇમારતો LEED, IGBC અને GRIHA જેવા માળખાઓ હેઠળ પ્રમાણિત હોય છે. આ ઇમારતોની રચના સંસાધન કાર્યક્ષમતા સુધારવા, પર્યાવરણીય પ્રભાવ ઘટાડવા અને કાર્યસ્થળની ગુણવત્તા વધારવા માટે કરવામાં આવે છે. LEED (લીડરશિપ ઇન એનર્જી એન્ડ એન્વાયરમેન્ટલ ડિઝાઇન), IGBC (ઇન્ડિયન ગ્રીન બિલ્ડિંગ કાઉન્સિલ) અને GRIHA (ગ્રીન રેટિંગ ફોર ઇન્ટિગ્રેટેડ હેબિટેટ એસેસમેન્ટ) એ જાણીતી ગ્રીન બિલ્ડિંગ સર્ટિફિકેશન સિસ્ટમ્સ છે. આ સિસ્ટમ્સ ઉર્જા કાર્યક્ષમતા, જળ સંરક્ષણ, સંસાધનોનો ઉપયોગ અને પર્યાવરણીય અસર જેવા માપદંડો પર ઇમારતોનું મૂલ્યાંકન કરે છે અને ટકાઉ બાંધકામ તેમજ કામગીરીને પ્રોત્સાહન આપે છે.

રિપોર્ટના અંદાજ મુજબ, ૨૦૨૬માં નવા ઓફિસ સપ્લાયમાં ટકાઉ ઇમારતોનો હિસ્સો ૭૫-૮૦ ટકા રહેશે, જેનાથી ૪૫-૫૦ મિલિયન સ્ક્વેર ફૂટ જગ્યા ઉમેરાશે. આગામી બે થી ત્રણ વર્ષોમાં, આવી ઇમારતોનો કુલ સ્ટોક હાલના ૬૦૦-૬૫૦ મિલિયન સ્ક્વેર ફૂટથી વધીને લગભગ ૮૦૦ મિલિયન સ્ક્વેર ફૂટ સુધી પહોંચી શકે છે. બિઝનેસ સ્ટાન્ડર્ડના અહેવાલ મુજબ, ૨૦૨૬ના અંત સુધીમાં ગ્રીન-સર્ટિફાઇડ ઓફિસ સ્ટોક લગભગ ૬૩૬ મિલિયન સ્ક્વેર ફૂટ સુધી પહોંચવાની અપેક્ષા છે, જે ગ્રેડ A ઓફિસ ઇન્વેન્ટરીના લગભગ ૭૦ ટકા હિસ્સો ધરાવશે.

વધુમાં, ૨૦૨૩-૨૦૨૬ દરમિયાન કુલ ઓફિસ સ્પેસની માંગના લગભગ ત્રણ-ચતુર્થાંશ ભાગની એવી અપેક્ષા છે કે તે આવી ટકાઉ ઇમારતોમાં કેન્દ્રિત થશે. ટોચના સાત ઓફિસ માર્કેટ્સમાં, આ સમયગાળા દરમિયાન કુલ ૨૭૫ મિલિયન સ્ક્વેર ફૂટના લીઝિંગમાંથી ટકાઉ સંપત્તિઓમાં લગભગ ૨૧૦ મિલિયન સ્ક્વેર ફૂટ લીઝિંગ થવાનો અંદાજ છે.

શહેરોની વાત કરીએ તો, બેંગલુરુ ટકાઉ ઓફિસ ઇમારતોના લીઝિંગ વોલ્યુમમાં મોખરે છે. ૨૦૨૩-૨૦૨૬ દરમિયાન અહીં ૫૯ મિલિયન સ્ક્વેર ફૂટ જગ્યા લેવામાં આવી છે, જે ટોચના સાત માર્કેટ્સના કુલ લીઝિંગના ૨૮ ટકા છે. બીજી તરફ, દિલ્હી NCR માં આવી પ્રોપર્ટીઝ માટેની માંગનો સૌથી વધુ હિસ્સો નોંધાયો છે, જ્યાં કુલ ઓફિસ લીઝિંગના ૮૫-૯૦ ટકા ટકાઉ ઇમારતોમાં કેન્દ્રિત છે. હૈદરાબાદ ૮૦-૮૫ ટકાના હિસ્સા સાથે બીજા ક્રમે છે.

રિપોર્ટમાં ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે કે ટેકનોલોજી કંપનીઓ આ વલણના સૌથી મોટા પ્રેરક છે. ટકાઉ ઓફિસ ઇમારતોના કુલ લીઝિંગમાં ટેક કંપનીઓનો હિસ્સો ૩૦-૩૫ ટકા છે. નોંધનીય છે કે ટેકનોલોજી ક્ષેત્રના લગભગ ૮૦ ટકા ભાડુઆત LEED અને GRIHA જેવા પ્રમાણપત્રો ધરાવતી પ્રોપર્ટીઝને પસંદ કરે છે.