સહમતિ અને અસહમતિ લોકશાહીના બે પાસા છે, અસહમતિને આવકારવી જોઈએ: ઓમ બિરલા

PIB દિલ્હીની સત્તાવાર માહિતી અનુસાર, લોકસભા અધ્યક્ષ શ્રી ઓમ બિરલાએ જણાવ્યું છે કે સક્રિય અને જીવંત લોકશાહીમાં સહમતિ અને અસહમતિ એક જ સિક્કાની બે બાજુઓ છે. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે તાજા દ્રષ્ટિકોણ લાવવા, વહીવટી ખામીઓને દૂર કરવા અને સચોટ શાસનને પ્રોત્સાહન આપવામાં અસહમતિ એક મહત્વપૂર્ણ ઉત્પ્રેરક તરીકે કામ કરે છે, તેથી અસહમતિને આવકારવી જોઈએ અને તેનું સન્માન કરવું જોઈએ. તેમણે રેખાંકિત કર્યું કે રાજકીય, પક્ષીય કે વૈચારિક મતભેદો ગમે તેટલા હોય, પરંતુ તમામ લોક પ્રતિનિધિઓની સર્વોચ્ચ પ્રતિબદ્ધતા રાજ્ય અને દેશની સતત પ્રગતિ જ હોવી જોઈએ.

શ્રી બિરલાએ આ ટિપ્પણીઓ પંચકુલા ખાતે હરિયાણા વિધાનસભા દ્વારા ‘સંવિધાન પખવાડા પ્રોગ્રામ’ના ભાગરૂપે આયોજિત ‘જનપ્રતિનિધિ સંમેલન’ના ઉદ્ઘાટન સત્રને સંબોધિત કરતી વખતે કરી હતી. હરિયાણા વિધાનસભાના વર્તમાન અને પૂર્વ સભ્યો તેમજ પૂર્વ પ્રધાનોને સંબોધિત કરતા તેમણે હરિયાણાની છ દાયકાની વિકાસ યાત્રા, સામાજિક-આર્થિક સ્થિતિસ્થાપકતા અને વિવિધ ક્ષેત્રોમાં નેતૃત્વ પર ચિંતન કર્યું હતું. તેમણે રાજ્યની નોંધપાત્ર સિદ્ધિઓને ભારતના બંધારણીય મૂલ્યો અને લોકશાહી ભાવનાના માળખામાં મજબૂતાઈથી મૂકી હતી.

છ દાયકાઓમાં રાજ્યના ઉત્ક્રાંતિ પર નજર નાખતા શ્રી બિરલાએ અવલોકન કર્યું કે અનેક ઐતિહાસિક અને વહીવટી પડકારો છતાં હરિયાણા રાષ્ટ્રીય પ્રગતિમાં સતત મોખરે રહ્યું છે. શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતામાં સમાવિષ્ટ કર્મનાના શાશ્વત સંદેશ સાથે સમાનતા દોરતા તેમણે આધુનિક કૃષિ તકનીકોને અપનાવવામાં અગ્રણી બનવા, પાકની ઉપજ વધારવામાં અને દેશની ખાદ્ય સુરક્ષામાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપવા બદલ કૃષિ સમુદાયની પ્રશંસા કરી હતી. તેમણે રાષ્ટ્રની સરમાહદો અને આંતરિક સુરક્ષાનું રક્ષણ કરવામાં અનુકૂળ શૌર્ય દાખવનાર હરિયાણાના યુવાનોની સશસ્ત્ર દળોમાં પ્રશંસા કરી હતી. તેમણે વૈશ્વિક રમતોના મંચ પર ભારતના દરજ્જાને સતત વધારવા બદલ હરિયાણાના ખેલાડીઓની પણ પ્રશંસા કરી હતી.

ભારતના બંધારણીય પ્રવાસની સમાવેશી અને વિચારવિમર્શવાળી પ્રકૃતિને પ્રકાશિત કરતા શ્રી બિરલાએ નોંધ્યું કે ડ્રાફ્ટિંગ કમિટીના અધ્યક્ષ બાબા સાહેબ ડૉ. બી.આર. આંબેડકરના માર્ગદર્શન હેઠળ અને હરિયાણા તથા પંજાબ સહિત વિવિધ પ્રદેશોના પ્રતિષ્ઠિત નેતાઓની સહભાગિતા સાથે બંધારણ સભાએ ભારે ભાષાકીય, સાંસ્કૃતિક અને ધાર્મિક વિવિધતા વચ્ચે એક સંયુક્ત સંસદીય લોકશાહીનો પાયો નાખ્યો હતો. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ભારતના વિવિધ સંઘીય રાજ polity નું અજીવિત રહેવું અને ખીલવું એ તેની લોકશાહીની સ્થિતિસ્થાપકતાનું વૈશ્વિક પ્રમાણ છે. તેમણે અવલોકન કર્યું કે આપણું બંધારણ ફક્ત સરકાર ચલાવવાનું માળખું નથી, પરંતુ તે ભારતના આત્મા સમાન છે જે આપણી રાષ્ટ્રીય ચેતના અને કરોડો લોકોની આકાંક્ષાઓને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

શ્રી બિરલાએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે જનસેવા માટેની પ્રતિબદ્ધતા ધારાસભામાં વ્યક્તિનો કાર્યકાળ પૂરો થવાથી સમાપ્ત થતી નથી. તેમણે કાયદા ઘડનારાઓ અને વહીવટકર્તાઓને અનુરોધ કર્યો કે તેઓ શાસન અને વહીવટને કેવળ વહીવટી પદ્ધતિઓ તરીકે નહીં પરંતુ તૃણમૂલ સશક્તિકરણના સાધનો તરીકે જુએ. તેમણે જણાવ્યું કે રાજકીય અને સામાજિક જીવનનું અંતિમ માપદંડ સમાજના સૌથી નબળા વર્ગો એટલે કે કતારમાં ઊભેલા છેવાડાના માનવીના જીવનમાં મૂર્ત સામાજિક-આર્થિક પરિવર્તન અને વાસ્તવિક ખુશી લાવવાનું છે.

શ્રી બિરલાએ હરિયાણા વિધાનસભાના છ દાયકાના સંસદીય પ્રવાસ દરમિયાન ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળી ચર્ચાઓ, તર્કસંગત સંવાદ અને ધારાસભાની ગરિમાનું પાલન કરીને એક અનુકૂળ બેન્ચમાર્ક સ્થાપિત કરવા બદલ હરિયાણા વિધાનસભાની પણ પ્રશંસા કરી હતી. તેમણે નોંધ્યું કે આ વિધાનસભાએ દેશભરની ધારાસભા સંસ્થાઓ માટે પ્રેરણા તરીકે સેવા આપી છે, જે દર્શાવે છે કે લોકશાહી સંસ્થાઓ ત્યારે મજબૂત બને છે જ્યારે તેઓ જનકલ્યાણ અને સંસ્થાગત જવાબદારીમાં મજબૂતાઈથી જોડાયેલી રહે છે.

આ કાર્યક્રમમાં હરિયાણાના મુખ્યમંત્રી શ્રી નાયબ સિંહ સૈની, હરિયાણા વિધાનસભાના અધ્યક્ષ શ્રી હરવિન્દર કલ્યાણ, હરિયાણા વિધાનસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા શ્રી ભૂપેન્દ્ર સિંહ હુડ્ડા, હરિયાણાના સંસદીય બાબતોના મંત્રી શ્રી મહિપાલ ધાંડા અને હરિયાણા વિધાનસભાના ઉપાધ્યક્ષ ડૉ. ક્રિષ્ન લાલ મિદ્દાએ પણ ઉપસ્થિતિ દર્શાવી હતી.

હરિયાણા વિધાનસભામાં ‘સંવિધાન પખવાડા ૨૦૨૬’ અંતર્ગત આયોજિત ‘જનપ્રતિનિધિ સંમેલન’માં સંબોધન કરતા જણાવ્યું હતું કે હરિયાણાના વર્તમાન અને પૂર્વ ધારાસભ્યોની સહભાગિતા વાળું આ સંમેલન અનુભવો અને વિચારોના આદાનપ્રદાન તેમજ લોકશાહી પરંપરાઓ અને વધુ મજબૂત કરવાની તક છે. શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતાની પવિત્ર ભૂમિ હરિયાણાએ પોતાની વિકાસ યાત્રામાં પરિશ્રમ, સાહસ અને સમર્પણના બળે રાષ્ટ્રના વિવિધ ક્ષેત્રોમાં ઉલ્લેખનીય યોગદાન આપ્યું છે. ભારતનું બંધારણ આપણા સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રહાલયના આદર્શો અને દેશની સમૂહ આકાંક્ષાઓનું પ્રતિબિંબ છે. બાબા સાહેબ ડૉ. ભીમરાવ આંબેડકર સહિત બંધારણ સભાના સભ્યોના યોગદાનથી નિર્મિત આ બંધારણ ન્યાય, સ્વતંત્રતા, સમાનતા અને બંધુત્વના મૂલ્યો દ્વારા આપણી લોકશાહીને દિશા આપે છે.

આપણા લોકશાહીની શક્તિ જનતાના વિશ્વાસ અને તેની ભાગીદારીમાં રહેલી છે. સંસદથી લઈને વિધાનસભા અને પંચાયતો સુધી દરેક જનપ્રતિનિધિનું દાયિત્વ છે કે તે જનતાની અપેક્ષાઓને સદન સુધી પહોંચાડે, જનહિતના વિષયોને પ્રાથમિકતા આપે અને લોકશાહી સંસ્થાઓની ગરિમા જાળવી રાખે. પૂર્વ ધારાસભ્યોનો અનુભવ અને વર્તમાન જનપ્રતિનિધિઓની ઊર્જા આ જવાબદારીને વધુ પ્રભાવશાળી બનાવી શકે છે. વિચારોમાં ભિન્નતા લોકશાહીનો સ્વાભાવિક ભાગ છે, પરંતુ સંવાદ તથા સહમતિ અને અસહમતિના પરસ્પર સન્માનથી જ આપણે સહિયારા ઉદ્દેશ્યો તરફ આગળ વધી શકીએ છીએ. આશા છે કે સંવિધાન પખવાડાના માધ્યમથી બંધારણીય મૂલ્યો પ્રત્યેની જાગૃતિ સમાજના દરેક વર્ગ સુધી પહોંચશે.

વર્તમાન અને પૂર્વ જનપ્રતિનિધિઓના અનુભવો અને વિચારોનું આ સહિયારું મંચ આપણી ધારાકીય પરંપરાઓને વધુ સમૃદ્ધ કરશે તેવી શ્રદ્ધા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી. બંધારણના આદર્શોને પોતાના આચરણ અને કાર્યશૈલીમાં આત્મસાત કરીને આપણે લોકશાહી સંસ્થાઓને સશક્ત બનાવીશું અને વિકસિત ભારત ૨૦૪૭ના સંકલ્પને સાકાર કરવાની દિશામાં આગળ વધીશું તેવી અપેક્ષા રજૂ કરાઈ હતી.