આગમિક મંદિરોમાં બિન-હિન્દુઓના પ્રવેશ અંગે મદ્રાસ હાઈકોર્ટનો મહત્વનો ચુકાદો

મદ્રાસ હાઈકોર્ટે એક મહત્વપૂર્ણ આદેશમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જે બિન-હિન્દુઓ પરંપરાગત રિવાજોનું પાલન કરવાનો ઇનકાર કરે છે અથવા દેવતા પ્રત્યેની શ્રદ્ધા દર્શાવતું જરૂરી આવશ્યક સોગંદનામું પૂરું પાડતા નથી, તેમને તમિલનાડુના આગમિક મંદિરોમાં પ્રવેશ આપવામાં ન આવવો જોઈએ. Mint ના અહેવાલ મુજબ, હાઈકોર્ટની ડિવિઝન બેન્ચ, જેમાં જસ્ટિસ જી.આર. સ્વામીનાથન અને જસ્ટિસ પી. મુરુગનનો સમાવેશ થાય છે, તેમણે તાજેતરના આદેશમાં નોંધ્યું છે કે જો એવા બિન-હિન્દુઓને મંદિર પરિસરમાં પ્રવેશવાની મંજૂરી આપવામાં આવે જેઓ તેમના ધાર્મિક ચિહ્નો પહેરે છે અથવા દેવતા પ્રત્યે આદરભાવ દર્શાવતી ખાતરી આપતા નથી, તો તે મંદિરની પવિત્રતા સાથે સમાધાન સમાન ગણાશે.

જોકે, અદાલતે એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ ચુકાદો ફક્ત અને ફક્ત આગમિક મંદિરોને જ લાગુ પડે છે. આગમિક મંદિર એટલે કે એવું હિન્દુ ધામ જે આગમ શાસ્ત્રો અનુસાર બાંધવામાં આવ્યું હોય, તેની પ્રાણપ્રતિષ્ઠા થઈ હોય અને તેની જાળવણી થતી હોય. આગમ શાસ્ત્રો એવા પ્રાચીન ગ્રંથો છે જે મંદિરના જીવનની પ્રત્યેક વિગત નક્કી કરે છે. અદાલતે સત્તાવાળાઓને પણ કડક નિર્દેશ આપ્યો છે કે તેઓ નિયમોનું કડક પાલન કરાવે અને એ સુનિશ્ચિત કરે કે રાજકીય દબાણ કે સગવડતા સામે ઝૂક્યા વગર યુગો જૂની પરંપરાઓ અને મંદિર પ્રવેશના નિયમોનું કડકપણે પાલન થાય.

અદાલતે અવલોકન કર્યું કે તાજેતરના સમયમાં આ નિયમોના ગંભીર ભંગ જોવા મળ્યા છે. અહેવાલ મુજબ, અદાલતે ઉદાહરણ આપતા નોંધ્યું કે ધારાસભ્ય બદરૂદ્દીન મુસ્તફાએ તેમની ચૂંટણી બાદ મદુરાઈના મીનાક્ષી મંદિરમાં પ્રવેશ કર્યો હતો અને સુવિધાઓનું નિરીક્ષણ કરવાનો દાવો કરીને કુંભાભિષેક વખતે મંદિરના શિખરો પર ચડી ગયા હતા, જ્યારે બીજી બાજુ તેમણે સનાતન ધર્મનો નાશ થવો જોઈએ તેવી જાહેરાત પણ કરી હતી.

આ સાથે જ હાઈકોર્ટે તમિલનાડુના મુખ્ય પ્રધાન સી. જોસેફ વિજયનું ઉદાહરણ પણ આપ્યું હતું, જેઓ ધર્મે ખ્રિસ્તી હોવા છતાં, યોગ્ય રીતે ફરજિયાત સોગંદનામું સહી કરીને પ્રખ્યાત મદુરાઈ મીનાક્ષી અમ્માન મંદિરમાં પૂજા કરવા ગયા હતા. ન્યાયાધીશોએ અવલોકન કરતા જણાવ્યું હતું કે, ધર્મે ખ્રિસ્તી હોવા છતાં તેમને હિન્દુ ધર્મ અપનાવવાનું કહેવામાં આવ્યું ન હતું. તેમને ફક્ત દેવતા પ્રત્યેનો આદરભાવ વ્યક્ત કરવાની વિનંતી કરવામાં આવી હતી. બેન્ચે કહ્યું કે આને જ આપણે સર્વસમાવેશક અભિગમ કહીએ છીએ.

આ અદાલતી આદેશ કે. થંગમ વેંકટેશ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી જાહેર હિતની અરજી (PIL) પર આવ્યો હતો, જેમાં તમિલનાડુ મંદિર પ્રવેશ અધિકૃતતા અધિનિયમ (Tamil Nadu Temple Entry Authorisation Act) ના કડક અમલીકરણ અને કાનૂની ઉલ્લંઘનો માટે જવાબદારી નક્કી કરવાની માંગ કરવામાં આવી હતી. આંતરધાર્મિક મંદિર મુલાકાતોની વિસંગતતાઓને સંબોધિત કરતા, બેન્ચે રાજકીય હસ્તીઓના વિરોધાભાસી અભિગમો પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો.

બેન્ચે રાજકીય દડબંધી અને શ્રદ્ધાના દેખાડા અંગે કોઈ સંકોચ રાખ્યા વગર કડક શબ્દોમાં ટીકા કરી હતી. જેને 'રાજકીય ખુશામતખોરી' (Political Sycophancy) તરીકે ઓળખાવતા ન્યાયાધીશોએ એવા રાજકીય નેતાઓ તરફ ધ્યાન દોર્યું જેઓ બિન-હિન્દુ ધર્મના હોવા છતાં માત્ર રાજકીય ફાયદા માટે મંદિરોની મુલાકાત લે છે અને પોતાના કપાળ પર સ્પષ્ટપણે ધાર્મિક ચિહ્નો દર્શાવે છે.

બેન્ચે રાજકીય સંસ્કૃતિમાં જોવા મળતી 'ચમચાગીરી' અને દેખાડા સામે પણ સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. અહેવાલમાં જણાવ્યા મુજબ, તિરુવન્નામલાઈના અરુણાચલેશ્વર મંદિરમાં ભક્તોના વિરોધ છતાં ખોપરીની ટોપીઓ (Skull Caps) પહેરેલા કેટલાક લોકો ધસી આવ્યા હતા જ્યારે મંદિરનો સ્ટાફ મૂક પ્રેક્ષક બનીને ઊભો રહ્યો હતો, તેવી વીડિયો ક્લિપનો ઉલ્લેખ પણ અદાલતે કર્યો હતો. આ ઉપરાંત, બિન-હિન્દુ ધર્મના રાજકીય નેતાઓ દ્વારા મત મેળવવાના હેતુથી ધાર્મિક ચિહ્નો ધારણ કરીને મંદિરોની મુલાકાત લેવાની ઘટનાઓનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો.

બેન્ચે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે આવા દેખાડાનું મત મૂલ્ય સ્પષ્ટ છે. અદાલતે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું કે મંદિરની રીતભાતો અને પ્રથાઓ આવા દેખાડા અને 'ચમચાગીરી' આગળ ક્યારેય ઘૂંટણ ટેકવશે નહીં. Livemint ના અહેવાલ મુજબ, આ મામલે ન્યાયાધીશો દ્વારા આપવામાં આવેલી ટકોરો અને આદેશો સ્પષ્ટપણે આગમિક મંદિરોની પવિત્રતા જાળવી રાખવા માટેના કડક પગલાંરૂપ છે.