સેક્સ્યુઅલ હરાસમેન્ટના કાયદા હેઠળ ટ્રાન્સજેન્ડર મહિલાઓને પણ મળશે રક્ષણ: બોમ્બે હાઈકોર્ટ

બોમ્બે હાઈકોર્ટની નાગપુર બેન્ચે એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપતા જણાવ્યું છે કે સેક્સ્યુઅલ હરાસમેન્ટ સામેના કાયદાકીય રક્ષણ માટે ટ્રાન્સજેન્ડર મહિલાઓ પણ હકદાર છે. કોર્ટે એક આરોપી પુરુષની તે દલીલ ફગાવી દીધી હતી કે આ કાયદો ટ્રાન્સજેન્ડર ફરિયાદકર્તા પર લાગુ પડતો નથી.

ઇન્ડિયા ટુડેના અહેવાલ મુજબ, જસ્ટિસ મેહરોઝ કે. પથાને વિશાલ સુનિલ ઇંગલે નામના ૨૪ વર્ષીય વ્યક્તિની અરજી ફગાવી દીધી હતી. ઇંગલે ભારતીય સેનામાં અગ્નિવીર છે અને તેણે પોતાની ડિસ્ચાર્જ અરજી નકારવામાં આવ્યા સામે પડકાર આપ્યો હતો. ૩ નવેમ્બરના આ આદેશ દ્વારા કોર્ટે કેસને ટ્રાયલ સુધી લઈ જવા માટે મંજૂરી આપી છે.

આ કેસમાં ફરિયાદકર્તાએ આક્ષેપ કર્યો હતો કે ઓક્ટોબર ૨૦૨૫માં વિશાલ સુનિલ ઇંગલે લગ્નના ખોટા વચન આપીને તેનું જાતીય શોષણ કર્યું હતું. બાર એન્ડ બેન્ચના અહેવાલ અનુસાર, ઇંગલેના વકીલે દલીલ કરી હતી કે ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS) ની કલમ ૭૫, જે સેક્સ્યુઅલ હરાસમેન્ટ સાથે સંબંધિત છે, તે માત્ર 'મહિલા' (જેની વ્યાખ્યા સ્ત્રી માનવ તરીકે છે) ને જ લાગુ પડે છે, ટ્રાન્સજેન્ડર ફરિયાદકર્તાને નહીં.

કોર્ટે આ દલીલને નકારી કાઢી હતી અને જેન્ડર આઈડેન્ટિટી અંગે સુપ્રીમ કોર્ટના નાલસા વિરુદ્ધ યુનિયન ઓફ ઈન્ડિયાના ચુકાદાનો આધાર લીધો હતો. કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે FIR ના વાંચન પરથી જણાય છે કે પીડિતે પોતાની ઓળખ એક મહિલા તરીકે કરી છે અને આરોપી જ્યારે ડિસ્ચાર્જ માંગતો હોય ત્યારે આ સ્વ-નિર્ધારણને પ્રશ્ન કરી શકાય નહીં. વધુમાં, કોર્ટે જણાવ્યું કે ફરિયાદકર્તાએ પોતાની જેન્ડર આઈડેન્ટિટી માટે હોર્મોન ટ્રીટમેન્ટ પણ લીધી હતી.

બચાવ પક્ષે ટ્રાન્સજેન્ડર પર્સન્સ (પ્રોટેક્શન ઓફ રાઈટ્સ) એક્ટ, ૨૦૧૯ ની લાગુબિલિટી પર પણ પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો હતો, કારણ કે ફરિયાદકર્તાને કથિત ઘટનાઓ પછી ઓળખ પ્રમાણપત્ર મળ્યું હતું. જોકે, કોર્ટે ઠરાવ્યું કે પ્રમાણપત્ર પછીથી મળ્યું હોવા છતાં તે આ કાયદા હેઠળ રક્ષણ મેળવી શકે છે.

કોર્ટે પાયાયું કે ઇંગલે વિરુદ્ધ BNS ની કલમ ૭૫ અને ટ્રાન્સજેન્ડર પર્સન્સ એક્ટની કલમ ૧૮(ડી) હેઠળ કાર્યવાહી કરવા માટે ચાર્જશીટમાં પૂરતું મટીરિયલ ઉપલબ્ધ છે. ઇંગલેએ દાવો કર્યો હતો કે શારીરિક સંબંધો પરસ્પર સંમતિથી હતા, પરંતુ કોર્ટે જણાવ્યું કે આ બાબતની તપાસ ટ્રાયલ દરમિયાન કરવામાં આવશે.