દિયા મિર્ઝાનો દિવાળી વીડિયો હટાવવા બદલ બોમ્બે હાઈકોર્ટે BMC ને ફટકાર લગાવી

બોમ્બે હાઈકોર્ટે બૃહન્મુંબઈ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (BMC) દ્વારા અભિનેત્રી દિયા મિર્ઝાનો દિવાળી વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પરથી હટાવવાના નિર્ણય પર ગંભીર નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. જસ્ટિસ ગિરીશ કુલકર્ણી અને જસ્ટિસ ડો. નીલા ગોખલેની ખંડપીઠે આ પગલાને 'અત્યંત દુર્ભાગ્યપૂર્ણ' ગણાવ્યું હતું અને BMC ને આદેશ આપ્યો હતો કે દિયા મિર્ઝાનો વીડિયો ફરીથી અપલોડ કરવામાં આવે.

આ સમગ્ર વિવાદ BMC ના ઇકો-ફ્રેન્ડલી અને ફટાકડા-મુક્ત દિવાળી અભિયાનથી શરૂ થયો હતો. મુંબઈમાં વધતા જતા વાયુ પ્રદૂષણને ધ્યાનમાં રાખીને હાઈકોર્ટે અગાઉ આતશબાજી અંગે માર્ગદર્શિકા જાહેર કરી હતી. આ નિર્દેશોના પાલનમાં BMC એ જાહેર રસ્તાઓ, ગલીઓ અને ફૂટપાથ પર ફટાકડા ફોડવા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. નાગરિકોને આ બાબતે જાગૃત કરવા માટે BMC એ અનેક સેલિબ્રિટીઝ સાથે વીડિયો બનાવ્યા હતા, જેમાં દિયા મિર્ઝા પણ સામેલ હતા. દિયાએ તેના વીડિયોમાં લોકોને ગ્રીન ફટાકડા ફોડવા અને જાહેર રસ્તાઓ પર ફટાકડા ન ફોડવા માટે અપીલ કરી હતી.

દૈનિક ભાસ્કરના અહેવાલ મુજબ, BMC ના સત્તાવાર X (ટ્વિટર) હેન્ડલ અને અન્ય સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ્સ પર રવિવારે આ વીડિયો પોસ્ટ કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ તે જ રાત્રે તેને હટાવી લેવામાં આવ્યો હતો. આ વીડિયો સામે ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) ના કેટલાક નેતાઓએ વાંધો ઉઠાવ્યો હતો. BJP ના મુંબઈ એકમના પ્રમુખ અમિત સાટમે કહ્યું હતું કે, દિવાળી ૫૦૦૦ વર્ષથી ઉજવવામાં આવે છે અને આગળ પણ ઉજવાશે, તેથી તેમને તહેવાર ઉજવવાની રીત કોઈ પાસેથી શીખવાની જરૂર નથી. તેમણે ફટાકડા વિરુદ્ધ અપીલ કરનારાઓને 'ટુકડે-ટુકડે ગેંગ' નો ભાગ ગણાવ્યા હતા. અન્ય એક અહેવાલ મુજબ, BJP નેતા અશ્વિની ભીડેએ પણ ટિપ્પણી કરી હતી કે દિયા મિર્ઝા પાસેથી દિવાળી કેવી રીતે ઉજવવી તેના પાઠ લેવાની જરૂર નથી.

મુંબઈના મેયર રિતુ તાવડેએ દિયા મિર્ઝા પર આકરા પ્રહારો કરતા તેમને 'હિંદુ વિરોધી' ગણાવ્યા હતા. મેયર તાવડેએ આક્ષેપ કર્યો હતો કે દિયા હંમેશા વિભાજનકારી તત્વો સાથે ઊભા રહ્યા છે અને તેમણે NEET પરીક્ષાના મુદ્દે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની ટ્રોલિંગ કરી હતી. મેયરે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, "તેઓ હંમેશા હિંદુ વિરોધી રહ્યા છે, અમે તેમને બ્લેકલિસ્ટ કર્યા છે." બીજી તરફ, BMC ના ડેપ્યુટી મેયર સંજય ઘાડીએ જણાવ્યું હતું કે તેમને અભિનેત્રીના સંદેશમાં કંઈપણ વાંધાજનક લાગ્યું ન હતું.

આ વિવાદ પર સુનાવણી દરમિયાન હાઈકોર્ટની બેન્ચે નેતાઓની ટિપ્પણીઓ પર ઊંડી નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી. જસ્ટિસ કુલકર્ણીએ કહ્યું કે, નેતાઓએ કોર્ટના તે જૂના આદેશની અવગણના કરી જેમાં તમામને જાગૃતિ અભિયાનમાં ભાગ લેવાની પરવાનગી આપવામાં આવી હતી. કોર્ટે નોંધ્યું કે દિયા મિર્ઝાએ વાયુ પ્રદૂષણ પર ખૂબ જ સારો સંદેશ આપ્યો હતો અને પર્યાવરણ માટે જાગૃતિ ફેલાવતા વીડિયો પર રાજકીય વિવાદ કરવો દુર્ભાગ્યપૂર્ણ છે. કોર્ટે સુપ્રીમ કોર્ટની એક ટિપ્પણીનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો કે દિવાળી જાતિ અને ધર્મથી પર થઈને તમામ લોકો ઉજવે છે.

કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારત એક બિનસાંપ્રદાયિક દેશ છે અને બંધારણ નાગરિકો પાસેથી બિનસાંપ્રદાયિક ભાવના જાળવી રાખવાની અપેક્ષા રાખે છે. બેન્ચે કહ્યું કે જ્યારે સ્વાસ્થ્ય, પ્રદૂષણ અને પર્યાવરણની વાત હોય ત્યારે ત્યાં કોઈ જૂથબંધી કે ધાર્મિક વાંધા માટે જગ્યા નથી. કોર્ટે ઉમેર્યું કે મુંબઈ શહેર એકતા અને આપણાપણુંની ભાવનાથી ચાલે છે, અને કોઈની બિનજવાબદાર ટિપ્પણીથી આ સંતુલન બગડવું જોઈએ નહીં. કોર્ટે એ વાત પર પણ આશ્ચર્ય વ્યક્ત કર્યું કે પર્યાવરણના મુદ્દે જાગૃતિ ફેલાવવામાં ધાર્મિક આધાર પર વાંધો કેમ ઉઠાવવામાં આવ્યો.

હાઈકોર્ટે BMC ના કમિશનરના નિર્ણયના સમર્થનમાં કહ્યું કે જાગૃતિ ફેલાવવા માટે સેલિબ્રિટીઝની પસંદગી કરવી યોગ્ય હતી, પરંતુ ત્યારબાદ વીડિયો હટાવવાની જરૂર નહોતી. કોર્ટે કહ્યું કે કેટલાક લોકોની 'નાની વિચારધારા' ને કારણે આ વિવાદ થયો છે, પરંતુ તેના કારણે પર્યાવરણીય સંદેશને સાંપ્રદાયિક રંગ આપવો યોગ્ય નથી. કોર્ટે BMC ને સૂચના આપી કે સોમવારે હટાવવામાં આવેલી ક્લિપને ફરીથી અપલોડ કરી સમાજમાં વિશ્વાસ પુનઃસ્થાપિત કરવામાં આવે.

આ કેસમાં એક મહત્વની વિગત એ સામે આવી છે કે BMC એ માત્ર દિયા મિર્ઝાનો જ વીડિયો હટાવ્યો હતો. અન્ય સેલિબ્રિટીઝ જેમ કે અભિનેત્રી માધુરી દીક્ષિત, નિશિગંધા વાડ અને ક્રિકેટર અજિંક્ય રહાણેના વીડિયો BMC ના સોશિયલ મીડિયા હેન્ડલ પર યથાવત રાખવામાં આવ્યા હતા. આ પસંદગીયુક્ત કાર્યવાહી પર શિવસેના (UBT) નેતા આદિત્ય ઠાકરેએ પ્રતિક્રિયા આપતા કહ્યું કે, BMC એ સત્તાવાર પત્ર આપીને દિયા મિર્ઝા પાસે વીડિયો બનાવડાવ્યો અને પછી BJP નેતા અમિત સાટમના વાંધા પર તેને હટાવી દીધો. ઠાકરેએ આક્ષેપ કર્યો કે BJP કોઈપણ સ્તરે સરકાર ચલાવી શકતું નથી. મુંબઈ કોંગ્રેસના પ્રમુખ વર્ષા ગાયકવાડે પણ દિયા મિર્ઝાનું સમર્થન કર્યું હતું અને BJP પર દરેક મુદ્દાને ધર્મ સાથે જોડવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો.

બીજી તરફ, દિયા મિર્ઝાએ સોશિયલ મીડિયા પર પોતાની પ્રતિક્રિયા આપતા લખ્યું હતું કે, "મેં આ માટે કોઈ પૈસા લીધા નથી. ભલાઈનો જમાનો રહ્યો નથી." તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે વાયુ પ્રદૂષણ ઘટાડવાના પ્રયાસોનું સ્વાગત થવું જોઈએ કારણ કે તે જાહેર સ્વાસ્થ્યનો મુદ્દો છે.

કોર્ટે અંતમાં પુનરોચ્ચાર કર્યો કે સમુદાયના દરેક વ્યક્તિનું સન્માન થવું જોઈએ, પછી ભલે તેનો ધર્મ, જાતિ કે પંથ ગમે તે હોય. કોર્ટે કહ્યું કે જે લોકો જાહેર હોદ્દા પર છે તેમની પાસેથી આવી અપેક્ષા રાખવામાં આવતી નથી. બેન્ચે સ્પષ્ટ કર્યું કે પર્યાવરણ અને હવા-પાણીના પ્રદૂષણ વિશે જાગૃતિ ફેલાવતા વીડિયોને સાંપ્રદાયિક રંગ આપવો એ ખૂબ જ દુઃખદ બાબત છે, કારણ કે દેશમાં તમામ ધર્મ અને જાતિના લોકો એક જ હવામાં શ્વાસ લે છે.