EPFO ના નિયમો હેઠળ શું PF કપાત બંધ કરાવી શકાય છે

ટીવી૯ ગુજરાતીના અહેવાલ મુજબ, દર મહિને પગારમાંથી કપાઈને આવતી પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PF) ની રકમને લઈને અનેક કર્મચારીઓમાં મૂંઝવણ જોવા મળે છે. ઘણા લોકો એવું વિચારે છે કે શું આ કપાતને બંધ કરાવી શકાય છે? જોકે, EPFO ના નિયમો અનુસાર, જે કંપનીમાં ૨૦ કે તેથી વધુ કર્મચારીઓ કાર્યરત હોય, ત્યાં PF કપાત કરાવવી અનિવાર્ય છે. આ કોઈ મરજીયાત બાબત નથી, પરંતુ મોટાભાગના નોકરિયાત વર્ગ માટે તે ફરજિયાત છે.

જો કોઈ કર્મચારીનો યુનિવર્સલ એકાઉન્ટ નંબર (UAN) અગાઉની નોકરી દરમિયાન પહેલેથી જ બની ગયો હોય, તો તે PF કપાતમાંથી બહાર નીકળી શકતા નથી. નવી નોકરી મળે કે પગારમાં વધારો થાય, PF ની કપાત સતત ચાલુ રહે છે. માત્ર એક ખાસ પરિસ્થિતિમાં જ છૂટ મળી શકે છે, જેના માટે ત્રણ શરતોનું પાલન કરવું જરૂરી છે. આવી સ્થિતિમાં ફોર્મ ૧૧ દ્વારા છૂટ માટે અરજી કરી શકાય છે, પરંતુ એકવાર UAN બની ગયા પછી આ વિકલ્પ કાયમ માટે બંધ થઈ જાય છે.

૧૭ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬ થી અમલમાં આવેલા નવા નિયમ મુજબ, ફરજિયાત EPFO સભ્યપદ માટેની પગાર મર્યાદા ₹૧૫,૦૦૦ થી વધારીને ₹૨૫,૦૦૦ કરવામાં આવી છે. અગાઉ, જે કર્મચારીઓ ₹૧૫,૦૦૦ થી વધુ પગાર મેળવતા હતા, તેમને PF કવરેજમાંથી બાકાત રાખવામાં આવતા હતા. હવે ₹૧૫,૦૦૦ થી ₹૨૫,૦૦૦ ની વચ્ચે પગાર મેળવતા દરેક કર્મચારીને આપમેળે PF કવરેજ મળશે. સરકારના અંદાજ મુજબ, આ ફેરફારથી ૫૧ લાખથી વધુ કર્મચારીઓને પ્રથમવાર આ સુરક્ષાનો લાભ મળશે. તેથી, હવે PF માંથી છૂટ મેળવવા અંગે વિચારતી વખતે નવી ₹૨૫,૦૦૦ ની મર્યાદાને ધ્યાનમાં રાખવી અનિવાર્ય છે.

કર્મચારીઓએ એ સમજવું જરૂરી છે કે પગારમાંથી કપાતી રકમ તેમની પોતાની જ બચત છે. આ ઉપરાંત, આ દાયરામાં આવતા કર્મચારીઓને કર્મચારી પેન્શન યોજના (EPS) હેઠળ નિવૃત્તિ બાદ પેન્શન અને EDLI યોજના હેઠળ વીમા સુરક્ષાનો લાભ પણ મળે છે. જો તમને લાગે કે તમે પ્રથમ નોકરી માટેની છૂટના દાયરામાં આવો છો, તો કોઈ પણ નિર્ણય લેતા પહેલા તમારી કંપનીના HR વિભાગનો સંપર્ક કરવો હિતાવહ છે. સાથે જ, તમારો બેઝિક પગાર નવી મર્યાદા મુજબ ક્યાં આવે છે તે પણ તપાસી લેવું જોઈએ. UAN ધરાવતા કર્મચારીઓ માટે PF બંધ કરાવવાનો કોઈ રસ્તો ઉપલબ્ધ નથી.