વાહનોના PUC ટેસ્ટિંગમાં છેતરપિંડી રોકવા માટે નવા કડક ડિજિટલ નિયમોનો પ્રસ્તાવ

ભારતમાં વાહનોના પ્રદૂષણ નિયંત્રણ પ્રમાણપત્ર (PUC) ટેસ્ટિંગમાં થતી છેતરપિંડી અટકાવવા માટે નવા અને કડક નિયમો લાવવામાં આવવાનો પ્રસ્તાવ છે, જે મુજબ ટેસ્ટિંગ મશીનો દ્વારા મળતા પરિણામો ડિજિટલી સહી કરીને સીધા કેન્દ્રીય સરકારી સર્વર પર મોકલવામાં આવશે. હિન્દુસ્તાન ટાઈમ્સના અહેવાલ મુજબ, સેન્ટ્રલ મોટર વ્હીકલ રૂલ્સ હેઠળ બહાર પાડવામાં આવેલા ઓટોમોટિવ ઇન્ડસ્ટ્રી સ્ટાન્ડર્ડ (AIS)-૧૩૭ (પાર્ટ ૮) માં ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ થી સુધારો કરવાની દરખાસ્ત કરવામાં આવી છે.

આ નવા માળખા હેઠળ, પેટ્રોલ અને ડીઝલ વાહનોના ઉત્સર્જન પરીક્ષણ માટેના સાધનોમાં હાર્ડવેર આધારિત સુરક્ષા સુવિધાઓ દાખલ કરવામાં આવશે, જેથી ઓપરેટરો અથવા બહારના ઉપકરણો દ્વારા રીડિંગમાં ફેરફાર ન કરી શકાય. ગેસ એનાલાઇઝર અને સ્મોક મીટર જેવા સાધનોમાં 'ટ્રસ્ટેડ પ્લેટફોર્મ મોડ્યુલ' (TPM ૨.૦) સુરક્ષા ચિપ હોવી ફરજિયાત બનશે, જે ક્રિપ્ટોગ્રાફિક કી જનરેટ અને સ્ટોર કરશે. દરેક માન્ય પરીક્ષણ પછી, મશીનની પોતાની સિમ અથવા ઈ-સિમ કનેક્શન દ્વારા પરિણામોને PUCC સર્વર પર મોકલતા પહેલા મશીનની અંદર જ ડિજિટલ સહી કરવામાં આવશે.

આ સુધારાનો હેતુ ટેસ્ટિંગ સેન્ટરો પરના કમ્પ્યુટર્સ દ્વારા ડેટા સાથે ચેડાં થતા અટકાવવાનો પણ છે. સ્થાનિક કમ્પ્યુટર માત્ર ટેસ્ટ શરૂ કરવા અને પ્રમાણપત્ર પ્રિન્ટ કરવા માટે જ મર્યાદિત રહેશે. તેને મશીનની પ્રાઇવેટ સાઇનિંગ કીનો ઉપયોગ કરવાની કે ઉત્સર્જનના મૂલ્યોમાં ફેરફાર કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. ટેસ્ટ ડેટા મોકલવા માટે વાઇ-ફાઇ અથવા કમ્પ્યુટરના ઇન્ટરનેટ કનેક્શનનો ઉપયોગ કરી શકાશે નહીં.

રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ અને હાઈવે મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, હાલની ડિજિટલ PUC સિસ્ટમ ટેસ્ટના પરિણામોને VAHAN ડેટાબેઝ સાથે જોડે છે અને NIC દ્વારા વિકસિત સોફ્ટવેર ૩૧ રાજ્યોમાં અમલમાં છે. આ સિસ્ટમમાં ટેસ્ટિંગ સેન્ટરોનું જીઓ-ફેન્સિંગ, વાહનના ફોટા અને વીડિયો તેમજ રિયલ-ટાઇમ રિપોર્ટિંગ જેવી સુવિધાઓ સામેલ છે. મંત્રાલયે જણાવ્યું છે કે ટેસ્ટના પરિણામો વાહન સિસ્ટમમાં રિયલ-ટાઇમ ધોરણે અપડેટ થાય છે.

નવા નિયમોમાં પરીક્ષણ પ્રક્રિયા પણ વધુ કડક બનાવવામાં આવી છે. માપન ઓછામાં ઓછા ૬૦ સેકન્ડ માટે કરવું પડશે અને છેલ્લા ૧૦ સેકન્ડના સરેરાશ રીડિંગને પરિણામ તરીકે લેવામાં આવશે. એન્જિનની ઝડપ સિવાય અન્ય લાઈવ રીડિંગ્સ માપન દરમિયાન દેખાશે નહીં. જો ઓક્સિજનનું પ્રમાણ ૫% કે તેથી વધુ નોંધાય તો ટેસ્ટ રિજેક્ટ થશે અને ઓપરેટરે ફરીથી ટેસ્ટ કરવો પડશે. સાધનોમાં અનધિકૃત રીતે ખોલવા કે સોફ્ટવેર સાથે છેડછાડના પ્રયાસો થશે તો મશીન ફરીથી વેરિફાય ન થાય ત્યાં સુધી ટેસ્ટિંગ બંધ કરી દેવામાં આવશે.

ભારતમાં વાહનોના ઉત્સર્જનના નિયમો અને પ્રમાણપત્રોનું સંચાલન કરવા માટે વિવિધ કાયદાકીય માળખું અમલમાં છે, જે વાહનો દ્વારા થતા પ્રદૂષણને નિયંત્રિત કરવા માટે બનાવવામાં આવ્યું હતું.