નાબાર્ડ અને એસબીઆઈ ખેડૂતો માટે લોન પ્રક્રિયા સરળ અને સસ્તી બનાવશે

દિલ્હીના ભારત મંડપમ ખાતે આયોજિત 'કિસાન તક ભારત એગ્રીકલ્ચર કોન્ફરન્સ ૨૦૨૬' દરમિયાન ખેતીને વધુ નફાકારક બનાવવા અને ખેડૂતોને સરળતાથી સસ્તું ધિરાણ ઉપલબ્ધ કરાવવા અંગે મહત્વની ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. 'આજ તક'ના અહેવાલ મુજબ, આ કાર્યક્રમમાં નાબાર્ડ (NABARD) અને સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (SBI) ના પ્રતિનિધિઓએ ખેડૂતોને સમયસર અને ઓછા વ્યાજ દરે લોન મળી રહે તે માટેની તેમની આગામી યોજનાઓ રજૂ કરી હતી. ખેતીમાં માત્ર મહેનત અને સારી ફસલ જ પૂરતી નથી, પરંતુ યોગ્ય સમયે મૂડીની ઉપલબ્ધતા પણ એટલી જ અનિવાર્ય છે.

આગામી સમયમાં ખેડૂતોની જમીન, પાક, ખેતીનો ખર્ચ અને તેમની કુલ આવક સાથે જોડાયેલા ડિજિટલ ડેટાના આધારે લોન મંજૂર કરવાની પ્રક્રિયાને વધુ મજબૂત બનાવવામાં આવશે. આ વ્યવસ્થાથી લોન મેળવવાની પ્રક્રિયા સરળ બનશે અને ખેડૂતોને ખાનગી વ્યાજખોરો પાસેથી ઊંચા વ્યાજે પૈસા લેવાની મજબૂરીમાંથી રાહત મળશે. આ સત્રમાં નાબાર્ડના ડીજીએમ પ્રકાશ કુમાર મિશ્રા અને એસબીઆઈ એગ્રીબિઝનેસના ડીજીએમ વિક્રમ ઝાએ ભાગ લીધો હતો.

નાબાર્ડના ડીજીએમ પ્રકાશ કુમાર મિશ્રાએ જણાવ્યું હતું કે, નાબાર્ડ કૃષિ અને તેના સંલગ્ન ક્ષેત્રોમાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવે છે. સંસ્થા નાના બેંકો અને ગ્રામીણ નાણાકીય સંસ્થાઓને મૂડી પૂરી પાડે છે, જેથી તેઓ ખેડૂતોને લોન આપી શકે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ (KCC) હેઠળ ખેડૂતોને ૭ ટકાના વ્યાજ દરે લોન મળે છે, જેની ભરપાઈ કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા આપવામાં આવતી વ્યાજ સબસિડી દ્વારા કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત, જે ખેડૂતો સમયસર લોન પરત કરે છે, તેમને ૩ ટકાનું 'પ્રોમ્પ્ટ રિપેમેન્ટ ઇન્સેન્ટિવ' મળે છે. આ રીતે, પાત્ર ખેડૂતો માટે અસરકારક વ્યાજ દર ઘટીને લગભગ ૪ ટકા જેટલો થઈ જાય છે.

પ્રકાશ મિશ્રાએ વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે, ખેડૂતો માટે માત્ર વ્યાજ દર જ નહીં, પરંતુ લોન મેળવવા માટે ગેરંટી અથવા કોલેટરલની સમસ્યા પણ મોટી હોય છે. આ સમસ્યાના ઉકેલ માટે નાબાર્ડ 'જોઈન્ટ લાયબિલિટી ગ્રુપ' (JLG) જેવા મોડલને પ્રોત્સાહન આપી રહ્યું છે. સાથે જ, ગ્રામીણ અને સહકારી બેંકોને મજબૂત કરવા અને તેમને ખેડૂતોના વિશ્વસનીય ડેટા પૂરા પાડવા પર પણ કામ કરવામાં આવી રહ્યું છે.

એસબીઆઈ એગ્રીબિઝનેસના ડીજીએમ વિક્રમ ઝાએ જણાવ્યું હતું કે, બેંક નાના અને સીમાંત ખેડૂતો ઉપરાંત મોટા ખેડૂતો અને કોર્પોરેટ ફાર્મર્સની જરૂરિયાતોને પણ ધ્યાનમાં રાખી રહી છે. એસબીઆઈની 'કિસાન સમૃદ્ધિ ઋણ યોજના' હેઠળ ૫૦ લાખ રૂપિયાથી વધુની લોન પણ આપવામાં આવી શકે છે. આ લોન માત્ર ખેતીના રોજિંદા ખર્ચ માટે જ નહીં, પરંતુ કૃષિ મશીનરી ખરીદવા અને ખેતીમાં અન્ય રોકાણ કરવા માટે પણ ઉપલબ્ધ છે. વિક્રમ ઝાએ ફૂડ પ્રોસેસિંગ અને કૃષિ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના મહત્વ પર ભાર મૂકતા જણાવ્યું હતું કે, ઘણીવાર ખેડૂતો સંગ્રહની સુવિધાના અભાવે પાક તૈયાર થયા બાદ તેને ઓછા ભાવે વેચી દેવા મજબૂર બને છે.

તેમણે કહ્યું કે જો ખેડૂતો પાસે વેરહાઉસ અને કોલ્ડ સ્ટોરેજની સુવિધા હોય, તો તેઓ પાકને સુરક્ષિત રાખી શકે છે અને બજારમાં યોગ્ય ભાવ મળે ત્યારે વેચી શકે છે. આ માટે પ્રધાનમંત્રી સૂક્ષ્મ ખાદ્ય પ્રક્રિયા ઉદ્યમ યોજના (PMFME) અને કૃષિ અવસંરચના કોષ (Agriculture Infrastructure Fund) જેવી યોજનાઓ હેઠળ કોલ્ડ સ્ટોરેજ, વેરહાઉસ, ગ્રેડિંગ, સોર્ટિંગ અને ટ્રાન્સપોર્ટેશન માટે લોન આપવામાં આવે છે. આ સુવિધાઓથી ખેડૂતોની આવકમાં વધારો થશે.

આ સંસ્થા ગ્રામીણ વિકાસ માટે ધિરાણ અને અન્ય સુવિધાઓ પૂરી પાડતી હતી.