એનિમિયા નિવારણ માટે માત્ર આયોડિનયુક્ત મીઠું પૂરતું નથી: નિષ્ણાતોનો મત

ભારતમાં એનિમિયાની ગંભીર સમસ્યાને પહોંચી વળવા માટે સરકાર અને આરોગ્ય સંસ્થાઓ દ્વારા વિવિધ પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે. આ સંદર્ભમાં, આયોડિન અને આયર્નયુક્ત 'ડબલ ફોર્ટિફાઇડ સોલ્ટ' (DFS) ને એક અસરકારક ઉપાય તરીકે રજૂ કરવામાં આવે છે. જોકે, 'ધ હિન્દુ'ના અહેવાલ મુજબ, માત્ર મીઠામાં આયર્ન ઉમેરવાથી એનિમિયાની સમસ્યાનો સંપૂર્ણ ઉકેલ આવી શકે નહીં. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે એનિમિયા થવા પાછળ અનેક કારણો જવાબદાર છે, જેને માત્ર એક પૂરક તત્વ દ્વારા દૂર કરી શકાય તેમ નથી.

આયર્નયુક્ત મીઠાના ઉપયોગ પાછળનો મુખ્ય તર્ક એ છે કે મીઠું દરેક વ્યક્તિના આહારનો અનિવાર્ય ભાગ છે, તેથી તેના દ્વારા આયર્ન સરળતાથી લોકો સુધી પહોંચાડી શકાય છે. પરંતુ, આ સુવિધાજનક અભિગમ જાહેર આરોગ્યની દ્રષ્ટિએ વિરોધાભાસી સાબિત થઈ શકે છે. વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) દ્વારા દરરોજ પાંચ ગ્રામથી વધુ મીઠું ન ખાવાની સલાહ આપવામાં આવે છે, જ્યારે ભારતીયો સરેરાશ તેનાથી બમણું મીઠું લે છે. હાલમાં ભારતમાં દર ત્રણમાંથી એક પુખ્ત વ્યક્તિ હાઈપરટેન્શનથી પીડાય છે. ભારતની પોતાની બિન-ચેપી રોગ (NCD) એક્શન પ્લાન હેઠળ મીઠાના સેવનમાં ૩૦% ઘટાડો કરવાનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે. આ સ્થિતિમાં, મીઠાના વપરાશને પ્રોત્સાહન આપતી નીતિઓ જાહેર આરોગ્યના અન્ય લક્ષ્યો સાથે ટકરાય છે.

પાંચમા નેશનલ ફેમિલી હેલ્થ સર્વે (NFHS-5) ના આંકડા મુજબ, ભારતમાં અડધાથી વધુ મહિલાઓ અને લગભગ બે-તૃતીયાંશ નાના બાળકો એનિમિયાથી પીડિત છે. આ આંકડા દેશમાં એનિમિયાના વ્યાપની ગંભીરતા દર્શાવે છે. નિષ્ણાતોના મતે, એનિમિયાના મૂળ કારણોને સમજવા અને તેને દૂર કરવા માટે વ્યાપક અભિગમની જરૂર છે, જેમાં માત્ર મીઠાના ફોર્ટિફિકેશન પર આધાર રાખવાને બદલે અન્ય પોષક તત્વો અને આહાર પદ્ધતિઓ પર પણ ધ્યાન આપવું અનિવાર્ય છે.

NFHS-5 એ આ શ્રેણીનો પાંચમો રાષ્ટ્રીય સર્વે હતો, જેણે ભારતીય પરિવારોની આરોગ્ય સ્થિતિનું વિગતવાર ચિત્ર રજૂ કર્યું હતું.