સરકારે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં 4G કનેક્ટિવિટી વધારવા માટે સેચ્યુરેશન પ્રોજેક્ટ અમલમાં મૂક્યો

ભારતના ગ્રામીણ, અંતરિયાળ અને સેવા વગરના વિસ્તારોમાં ટેલિકોમ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને મજબૂત કરવા અને ડિજિટલ તફાવતને ઘટાડવા માટે ટેલિકોમ વિભાગ (DoT) સતત પ્રયાસો કરી રહ્યું છે, જે અંગેની માહિતી PIB દિલ્હીના અહેવાલ મુજબ મળી છે. સરકારના 4G સેચ્યુરેશન પ્રોજેક્ટના કારણે ગ્રામીણ ભારતમાં ડિજિટલ કનેક્ટિવિટીના વિસ્તરણમાં નોંધપાત્ર પ્રગતિ થઈ છે. આ પ્રોજેક્ટના પરિણામે 4G કનેક્ટિવિટી વગરના ગામડાઓની સંખ્યામાં લગભગ ૭૫ ટકાનો ઘટાડો થયો છે. વર્ષ ૨૦૨૨ માં જે ગામડાઓની સંખ્યા ૪૫,૧૮૦ હતી, તે ૨૦૨૬ માં ઘટીને ૧૧,૩૭૨ થઈ ગઈ છે.

આ વિસ્તરણમાં DoT ના 4G સેચ્યુરેશન પ્રોજેક્ટનો મહત્વનો ફાળો રહ્યો છે. આ પ્રોજેક્ટની રચના અગાઉ કનેક્ટિવિટી વગરના ૨૪,૬૮૦ ગામડાઓને 4G સેવા પૂરી પાડવા માટે કરવામાં આવી હતી, જેથી અંતરિયાળ અને સેવા વગરના વિસ્તારોના લોકો વિશ્વસનીય મોબાઈલ સંચાર સેવાઓ અને ડિજિટલ કનેક્ટિવિટીના લાભો મેળવી શકે. ખાનગી ટેલિકોમ સેવા પ્રદાતાઓ પણ તેમના નેટવર્ક વિસ્તરણના પ્રયાસો દ્વારા ગ્રામીણ 4G કવરેજ વધારવામાં યોગદાન આપી રહ્યા છે.

૨૪,૬૮૦ સાઇટના 4G સેચ્યુરેશન રોલઆઉટ પ્લાન હેઠળ BSNL દ્વારા ૧૮,૨૯૧ સાઇટ્સ કાર્યરત કરવામાં આવી છે, જે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં મોટા પ્રમાણમાં ડેટા ટ્રાફિક ધરાવે છે. ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ માં, આ સાઇટ્સ દ્વારા એક દિવસમાં વધુમાં વધુ ૧૦,૨૧,૦૪૮ સક્રિય વપરાશકર્તાઓને સેવા આપવામાં આવી હતી. આ વપરાશકર્તાઓએ મળીને ૧.૮૬ કરોડ GB (૧,૮૬,૫૯,૧૭૦ GB) થી વધુ ડેટાનો ઉપયોગ કર્યો હતો, જેનો સરેરાશ વપરાશ દર મહિનામાં પ્રતિ વપરાશકર્તા ૧૮.૩ GB રહ્યો હતો. સરેરાશ દરેક સાઇટ પર આશરે ૫૬ સક્રિય વપરાશકર્તાઓ છે, જે અગાઉ 4G કવરેજની બહાર રહેલા વિખરાયેલા ગ્રામીણ સમુદાયોને સેવા આપી રહ્યા છે.

બાકી રહેલી કનેક્ટિવિટીની ખામીઓને દૂર કરવા માટે સરકાર દ્વારા આગામી વિસ્તરણના તબક્કા માટે વધારાની ૨૬,૦૦૦ મોબાઈલ નેટવર્ક સાઇટ્સ મંજૂર કરવામાં આવી છે. મુશ્કેલ ભૂપ્રદેશ, ઊંચી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ખર્ચ, વિખરાયેલી વસાહતો અને અંતરિયાળ આદિવાસી વસાહતોના કારણે મુશ્કેલ ભૌગોલિક સ્થળો સુધી કનેક્ટિવિટી પહોંચાડવી એ એક મુખ્ય પડકાર છે. ટેલિકોમ વિભાગ BSNL અને અન્ય ટેલિકોમ સેવા પ્રદાતાઓ સાથે સંકલિત કામગીરી દ્વારા આ પડકારોનો સામનો કરવા માટેના પ્રયાસો ચાલુ રાખી રહ્યો છે.

ટેલિકોમ વિભાગ હવે બાકી રહેલા કનેક્ટિવિટી વગરના ગામડાઓ, ખાસ કરીને અંતરિયાળ, આદિવાસી અને આકાંક્ષી પ્રદેશોના કવરેજને પ્રાથમિકતા આપશે. વધારાની મોબાઈલ નેટવર્ક સાઇટ્સનું નિર્માણ, નેટવર્ક-શેરિંગ વ્યવસ્થાઓનું વિસ્તરણ અને હાલના ટેલિકોમ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો સુધારેલો ઉપયોગ એ વ્યાપક ગ્રામીણ કનેક્ટિવિટી હાંસલ કરવા માટેની મહત્વપૂર્ણ વ્યૂહરચના રહેશે. ટેલિકોમ સેવા પ્રદાતાઓ સાથે વધુ સારા સંકલન અને ભૌગોલિક રીતે પડકારજનક વિસ્તારોમાં લક્ષિત હસ્તક્ષેપ દ્વારા નેટવર્ક વિસ્તરણને વધુ ઝડપી બનાવવામાં આવશે. આ પ્રયાસોનો ઉદ્દેશ્ય સર્વસમાવેશી ડિજિટલ એક્સેસ સુનિશ્ચિત કરવાનો અને ગ્રામીણ સમુદાયોને ડિજિટલ ગવર્નન્સ, શિક્ષણ, આરોગ્ય સંભાળ, નાણાકીય સેવાઓ અને અન્ય આવશ્યક ડિજિટલ પ્લેટફોર્મનો લાભ મળે તેવો છે.

ટેલિકોમ વિભાગ ડિજિટલી જોડાયેલા ભારત માટેના વિઝન પ્રત્યે પ્રતિબદ્ધ છે, જેથી વિશ્વસનીય મોબાઈલ કનેક્ટિવિટીના લાભો દેશના દરેક ખૂણે પહોંચે અને ભારતના ડિજિટલ પરિવર્તનમાં કોઈ ગામ પાછળ ન રહી જાય.