GST કાઉન્સિલના ગુનાઓને બિન-ફોજદારી બનાવતા નિર્ણયને CII એ ગણાવી ઐતિહાસિક સુધારો

ભારતીય ઉદ્યોગ સંઘ (CII) એ જીએસટી કાઉન્સિલ દ્વારા અમુક ગુનાઓને બિન-ફોજદારી બનાવવાની અને અમલીકરણ સત્તાઓને તર્કસંગત બનાવવાની જે નિર્ણયો લેવામાં આવ્યા છે, તેને એક મહત્વપૂર્ણ સંસ્થાકીય સુધારો ગણાવ્યો છે. Business Standard ના અહેવાલ મુજબ, CII એ આ પગલાને વિશ્વાસ આધારિત આર્થિક શાસન તરફનું એક મોટું પરિવર્તન ગણાવ્યું છે અને તેને ભારત માટે આગામી પેઢીના આર્થિક સુધારાઓ માટે એક મોડેલ તરીકે રજૂ કર્યું છે.

CII ના ડાયરેક્ટર જનરલ ચંદ્રજીત બેનર્જીએ જણાવ્યું હતું કે, "GST કાઉન્સિલના નિર્ણયોને એક સીમાચિહ્નરૂપ સંસ્થાકીય સુધારા તરીકે વિશેષ માન્યતા મળવી જોઈએ. આ પરિવર્તનને આગળ વધારવા માટે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણના નેતૃત્વની અમે ઊંડું સન્માન કરીએ છીએ, અને અમલીકરણ, મહેસૂલ સુરક્ષા અને કરદાતાઓના અધિકારો જેવા સંવેદનશીલ પ્રશ્નો સામે સર્વસંમતિ સાધવામાં રાજ્ય સરકારોએ જે રચનાત્મક ભૂમિકા ભજવી છે તેની પણ અમે પ્રશંસા કરીએ છીએ."

બેનર્જીએ વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે આવા પાયાના ફેરફારો પર સહમતિ સાધવી એ સહકારી સંઘવાદની એક મોટી સિદ્ધિ છે. તે કેન્દ્ર અને રાજ્યોની એ ઈચ્છા દર્શાવે છે કે તેઓ કાયદેસરના સાહસોમાં વધુ વિશ્વાસ રાખવા માટે સ્થાપિત નિયમનકારી પદ્ધતિઓ પર પુનર્વિચાર કરવા તૈયાર છે.

૮ ઓક્ટોબરના રોજ મળેલી GST કાઉન્સિલની ૫૭મી બેઠકમાં લેવામાં આવેલા નિર્ણયો મુજબ, GST કાયદા હેઠળ ધરપકડની જોગવાઈઓ દૂર કરવાની ભલામણ કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, પ્રોસિક્યુશન (કેસ ચલાવવા) માટેની મર્યાદા ₹૧ કરોડથી વધારીને ₹૫ કરોડ કરવામાં આવી છે. CGST એક્ટની કલમ ૧૩૨ હેઠળના અમુક નિર્દિષ્ટ ગુનાઓને મર્યાદિત કરવામાં આવ્યા છે અને જેલની સજાની જોગવાઈઓને તર્કસંગત બનાવવામાં આવી છે. આ ભલામણોમાં સજા માટે ન્યાયિક વિવેકબુદ્ધિનો વધુ ઉપયોગ કરવાની જોગવાઈ છે, જેમાં માત્ર દંડ લાદવાનો વિકલ્પ સામેલ છે અને ઓછામાં ઓછી છ મહિનાની જેલની સજાની જોગવાઈને દૂર કરવામાં આવી છે.

આ સૂચિત ફેરફારોનો મુખ્ય હેતુ વાસ્તવિક વ્યાપારી વિવાદો અને પ્રક્રિયાગત ભૂલોને જાણીજોઈને કરવામાં આવતા ટેક્સ છેતરપિંડી અને કરચોરીથી અલગ પાડવાનો છે. આ ફેરફારોના અમલીકરણ માટે જરૂરી કાયદાકીય સુધારાઓની જરૂર પડશે.

CII ના જણાવ્યા અનુસાર, આ ફેરફારોથી ખાસ કરીને MSMEs અને પ્રથમ પેઢીના ઉદ્યોગસાહસિકોને ફાયદો થશે. તેનાથી અનિશ્ચિતતા, પ્રતિષ્ઠાનું જોખમ, કાયદાકીય ખર્ચ અને અપ્રમાણસર ફોજદારી પરિણામો સાથે જોડાયેલા મેનેજમેન્ટના વિક્ષેપોમાં ઘટાડો થશે.

બેનર્જીએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, "આ સુધારાનું મહત્વ માત્ર એટલું નથી કે અમુક અમલીકરણ સત્તાઓ પાછી ખેંચવામાં આવી રહી છે. પરંતુ મહત્વ એ છે કે GST કાઉન્સિલે સ્વીકાર્યું છે કે અસરકારક ટેક્સ વહીવટ માટે ફોજદારી સજાના ડર પર નિર્ભર રહેવાની જરૂર નથી. આ તાજેતરના વર્ષોમાં વિશ્વાસ આધારિત શાસન તરફનું સૌથી પ્રભાવશાળી પગલાં છે, ખાસ કરીને જ્યારે GST અર્થતંત્રના લગભગ દરેક ક્ષેત્રમાં પહોંચી ગયો છે."

આ નિર્ણય એ કાયદેસરના સાહસો અને આધુનિક ટેક્સ વહીવટની ક્ષમતા પર વિશ્વાસ દર્શાવે છે કે તે વધુ સારી માહિતી, ટેકનોલોજી અને લક્ષિત અમલીકરણ દ્વારા મહેસૂલનું રક્ષણ કરી શકે છે. Hindustan Times ના અહેવાલ મુજબ, ૧ નવેમ્બર, ૨૦૨૬ થી GST પ્રક્રિયાઓમાં અનેક ફેરફારો અમલમાં આવ્યા છે, જેમાં નાના ઈ-કોમર્સ વિક્રેતાઓ માટે સરળ નોંધણી, ઝડપી રિફંડ અને ડિસ્કાઉન્ટના નવા નિયમોનો સમાવેશ થાય છે.

નવા નિયમો હેઠળ, જે નાના વ્યવસાયો ઈ-કોમર્સ ઓપરેટરો (ECOs) દ્વારા અનેક રાજ્યોમાં માલ વેચે છે, તેઓ વધુ સરળતાથી નોંધણી કરાવી શકશે. જે વિક્રેતાઓનો માસિક ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ ₹૨.૫ લાખ સુધીનો હોય, તેઓ ચોક્કસ રાજ્યમાં ઈ-કોમર્સ ઓપરેટરના વેરહાઉસને તેમના મુખ્ય વ્યવસાયના સ્થળ (PPoB) તરીકે જાહેર કરી શકશે. આનાથી અંદાજે ૯.૫ લાખ નાના વિક્રેતાઓને ફાયદો થવાની અપેક્ષા છે.

રિફંડ પ્રક્રિયામાં પણ ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. ઇલેક્ટ્રોનિક કેશ લેજરની વધારાની રકમ માટે ટેક્સ અધિકારીની મંજૂરી વગર ઓટોમેટિક સિસ્ટમ દ્વારા રિફંડ આપવામાં આવશે. ઝીરો-રેટેડ સપ્લાય અને ઇનવર્ટેડ ડ્યુટી સ્ટ્રક્ચર માટેના રિફંડમાં ૯૦% રકમ પ્રોવિઝનલ રીતે ઓટોમેટેડ પ્રક્રિયા દ્વારા જલ્દીથી રિલીઝ કરવામાં આવશે.

વ્યાપારીઓને માલ સપ્લાય કર્યા પછી ડિસ્કાઉન્ટ આપવામાં પણ વધુ લવચીકતા મળશે. હવે પોસ્ટ-સપ્લાય પ્રાઇસ રિડક્શન માટે પૂર્વ-અસ્તિત્વ ધરાવતા કરાર હોવાની જરૂર રહેશે નહીં. જોકે, ક્રેડિટ નોટ્સ ઇશ્યૂ કરવા અને ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટના રિવર્સલ સંબંધિત સુરક્ષાત્મક નિયમો ચાલુ રહેશે.

CII એ નોંધ્યું છે કે ૨૬ ઓક્ટોબરના રોજ બહાર પાડવામાં આવેલા સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ઇનડાયરેક્ટ ટેક્સિસ એન્ડ કસ્ટમ્સ (CBIC) ના પરિપત્રોએ નોંધણી, નોટિસ અને એડજ્યુડિકેશન સંબંધિત વ્યવહારિક ચિંતાઓનું નિરાકરણ લાવ્યું છે. આમાં છેતરપિંડીના આરોપોને પુરાવા સાથે સાબિત કરવા અને ટેક્સ નોટિસમાં વધુ સ્પષ્ટતા આપવાનો સમાવેશ થાય છે.

બેનર્જીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે આ સુધારાના સફળતા માટે ઉદ્યોગોએ પણ સ્વૈચ્છિક પાલન, આંતરિક નિયંત્રણો અને જવાબદાર ટેક્સ વર્તણૂક દ્વારા પોતાની જવાબદારી નિભાવવી પડશે. તેમણે કહ્યું કે, "આપણે જવાબદાર વર્તન અને મજબૂત સ્વૈચ્છિક પાલન દ્વારા તેનો પ્રતિસાદ આપવો જોઈએ."

CII એ એવું પણ સૂચવ્યું કે કાઉન્સિલનો આ અભિગમ આગામી આર્થિક સુધારાઓ માટે મોડેલ બની શકે છે, જેમાં જમીન વપરાશ, બાંધકામ પરવાનગીઓ, શ્રમ વહીવટ અને લોજિસ્ટિક્સ જેવા ક્ષેત્રોમાં કેન્દ્ર, રાજ્ય અને સ્થાનિક સત્તાધિકારીઓ વચ્ચે વધુ સારા સંકલનની જરૂર પડશે.