અમૂલના ઘી અને માખણના ભાવ વધતા ગૃહિણીઓના બજેટ પર અસર

રસોડામાં રોજિંદા વપરાશ અને તહેવારોમાં મીઠાઈ બનાવવા માટે વપરાતા ઘી અને માખણના વધતા ભાવે સામાન્ય લોકોના ઘરના બજેટ પર સીધી અસર પડી રહી છે. ગુજરાત કોઓપરેટિવ મિલ્ક માર્કેટિંગ ફેડરેશન (GCMMF) દ્વારા અમૂલ બ્રાન્ડ હેઠળ વેચાતા ઉત્પાદનોના દરોમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે.

સંદેશ (બિઝનેસ) ના અહેવાલ મુજબ, ૨ નવેમ્બર, ૨૦૨૬થી અમલમાં આવેલા નવા દરો અનુસાર, ૧ લિટર અમૂલ ગાયના ઘીની કિંમત ₹૬૯૫ થી વધીને ₹૭૩૫ થઈ ગઈ છે, જેનો અર્થ છે કે ભાવમાં ₹૪૦ નો વધારો થયો છે. આ સાથે જ, ૫૦૦ ગ્રામ ટેબલ બટરના પેકની કિંમત પણ ₹૩૧૦ થી વધીને ₹૩૨૫ થઈ ગઈ છે, જેમાં ₹૧૫ નો વધારો નોંધાયો છે.

દેશમાં દૂધનું ઉત્પાદન સતત વધી રહ્યું હોવા છતાં આ ભાવવધારો જોવા મળી રહ્યો છે. વર્ષ ૨૦૧૬માં ભારતમાં દૂધનું ઉત્પાદન ૧૬૫.૧ મિલિયન ટન હતું, જે ૨૦૨૫ સુધીમાં વધીને ૨૧૬.૫ મિલિયન ટન થવાનો અંદાજ છે. તેમ છતાં, ડેરી કંપનીઓ દૂધમાં રહેલી ચરબી (ફેટ) ની અછતનો સામનો કરી રહી છે. ઘી અને માખણના ઉત્પાદન માટે પૂરતી ચરબી મળી શકતી નથી, જેના કારણે કંપનીઓ માટે ઉત્પાદન ખર્ચ વધી રહ્યો છે.

માખણના ભાવમાં પણ મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. ઓક્ટોબર ૨૦૨૩ થી ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ વચ્ચેના ત્રણ વર્ષના સમયગાળા દરમિયાન, ડેરી સ્તરે માખણના સરેરાશ ભાવ ₹૩૪૮ પ્રતિ કિલોથી વધીને ₹૫૩૭ પ્રતિ કિલો થયા છે, જે આશરે ૫૪.૩ ટકાનો વધારો દર્શાવે છે. આ જ સમયગાળામાં સ્કિમ્ડ મિલ્ક પાવડર (SMP) ના ભાવ પણ ₹૨૫૦ થી વધીને ₹૨૯૫ પ્રતિ કિલો થયા છે, જેમાં ૧૮ ટકાનો વધારો થયો છે.

ભાવ વધારા પાછળ અન્ય ટેકનિકલ કારણો પણ જવાબદાર છે. ૨૨ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૫થી ઘી, માખણ અને પનીર પરનો GST દર ૧૨% થી ઘટાડીને ૫% કરવામાં આવ્યો હતો. આ ઘટાડાને કારણે બજારમાં આ ઉત્પાદનોની માંગમાં અચાનક મોટો ઉછાળો આવ્યો હતો, જેનાથી પુરવઠા સામે ખેંચાણ ઊભું થયું હતું.

આ ઉપરાંત, સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૪ થી FSSAI અને રાજ્ય ખાદ્ય સુરક્ષા વિભાગો દ્વારા ભેળસેળયુક્ત ઘી અને નકલી પનીર સામે સખત કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી હતી. બજારમાંથી નકલી ઉત્પાદનો દૂર થતા ગ્રાહકોનો વિશ્વાસ બ્રાન્ડેડ અને શુદ્ધ ડેરી ઉત્પાદનો તરફ વધ્યો છે, જેના કારણે શુદ્ધ દૂધ અને ઉચ્ચ ચરબી ધરાવતી પ્રોડક્ટ્સની માંગ વધી છે અને ભાવ વધારામાં ભૂમિકા ભજવી છે.