વર્ષ ૨૦૨૭માં સીટીએસ ચેકબુક બદલવાના સોશિયલ મીડિયાના દાવાને આરબીઆઈએ ફગાવ્યા

ટીવી૯ ગુજરાતીના અહેવાલ મુજબ, સોશિયલ મીડિયા અને વોટ્સએપ પર એક મેસેજ ભારે વાયરલ થઈ રહ્યો છે જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે આગામી ૩૧ ડિસેમ્બર ૨૦૨૬ પછી સામાન્ય ચેકબુક અમાન્ય બની જશે. આ વાયરલ મેસેજમાં એવું પણ જણાવવામાં આવ્યું છે કે ૧ જાન્યુઆરી ૨૦૨૭થી નવા સુરક્ષા ફીચર્સ ધરાવતી નવી ચેકબુક અનિવાર્ય બનશે, જેમાં નવો આલ્ફા-ન્યૂમેરિક કોડ, નવો એમઆઈસીઆર નંબર અને યુવી સુરક્ષા ફીચર્સ સામેલ હોવાનો દાવો કરાયો હતો. આ સિવાય મેસેજમાં ખોટો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે આ સમયમર્યાદા બાદ ૫૦,૦૦૦ રૂપિયાથી વધુ રકમના જૂના ચેક સ્વીકારવામાં આવશે નહીં.

આ તમામ અટકળો અને ભ્રામક દાવાઓ અંગે ભારતીય રિઝર્વ બેંક (આરબીઆઈ) દ્વારા ગત ૭ નવેમ્બર ૨૦૨૬ના રોજ સત્તાવાર સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે. આરબીઆઈએ સ્પષ્ટ જણાવ્યું છે કે આ તમામ દાવાઓ તથ્યહીન અને ગેરમાર્ગે દોરનારા છે. કેન્દ્રીય બેંકે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હાલની ચેક ટ્રન્કેશન સિસ્ટમ (સીટીએસ) ચેકબુકમાં કોઈ પણ પ્રકારના ફેરફાર કરવાનો કોઈ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નથી.

આરબીઆઈએ નાગરિકોને ચેતવણી આપતા સલાહ આપી છે કે તેમણે સોશિયલ મીડિયા પર ફરતા આવા મેસેજ પર ધ્યાન ન આપવું અને માત્ર કેન્દ્રીય બેંક દ્વારા પ્રકાશિત થતી સત્તાવાર માહિતી પર જ ભરોસો રાખવો. સોશિયલ મીડિયાના આ વાયરલ મેસેજ પાછળ દોડીને ગ્રાહકોએ નવી ચેકબુક માટે કોઈ અરજી કરવાની જરૂર નથી.

બેંકના જણાવ્યા અનુસાર, જ્યાં સુધી ચેકબુકમાં પાના ઉપલબ્ધ હોય ત્યાં સુધી હાલની પ્રવર્તમાન ચેકબુકનો ઉપયોગ અગાઉની જેમ જ ચાલુ રાખી શકાશે, સિવાય કે કોઈ બેંક દ્વારા સત્તાવાર સૂચના આપવામાં આવે અથવા તો ચેકબુક ખોવાઈ જાય.

સીટીએસ (ચેક ટ્રન્કેશન સિસ્ટમ) એ ભારતભરમાં કામ કરતી એક એવી ડિજિટલ સિસ્ટમ છે જે ભૌતિક ચેકને એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ મોકલવાને બદલે ચેકની ઇલેક્ટ્રોનિક ઇમેજ અને તેના ડેટાના આધારે ક્લિયરિંગની પ્રક્રિયા ઝડપથી પાર પાડે છે, જેનાથી ચેક ક્લિયર થવામાં લાગતો સમય ઘણો ઘટી જાય છે.