લદ્દાખમાં બનશે વિશ્વનું સૌથી ઊંચું રેલવે સ્ટેશન, ટંગલામાં ૧૭,૫૮૨ ફૂટની ઊંચાઈએ થશે નિર્માણ

અમર ઉજાલાના અહેવાલ મુજબ, લદ્દાખના દુર્ગમ અને પહાડી વિસ્તારમાં રેલવે પહોંચાડવાની મહત્વાકાંક્ષી યોજના પર કામ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે. જો બધું આયોજન મુજબ પાર પડશે અને પ્રોજેક્ટની વિગતવાર પ્રોજેક્ટ રિપોર્ટ (ડીપીઆર) ને અંતિમ મંજૂરી મળી જશે, તો ભારત વિશ્વના સૌથી ઊંચા રેલવે સ્ટેશનના નિર્માણનો નવો વિશ્વ વિક્રમ સ્થાપિત કરશે. આ રેલવે સ્ટેશન લદ્દાખના ટંગલામાં સમુદ્ર સપાટીથી ૧૭,૫૮૨ ફૂટની ઊંચાઈ પર બનાવવાની યોજના છે.

આ પ્રોજેક્ટના અમલીકરણ બાદ તે ચીનના તિબેટ સ્વાયત્ત ક્ષેત્ર અને ચિંગહાઈ પ્રાંતની સરહદ પર આવેલી ચિંગહાઈ-તિબેટ રેલવે લાઇન પર સ્થિત ૧૬,૬૨૭ ફૂટની ઊંચાઈ ધરાવતા તાંગગુલા રેલવે સ્ટેશનનો રેકોર્ડ તોડી નાખશે. ટંગલામાં પ્રસ્તાવિત આ સ્ટેશન ચીનના તાંગગુલા સ્ટેશન કરતા આશરે ૨૯૧ મીટર વધુ ઊંચાઈ પર હશે, જે તેને વૈશ્વિક સ્તરે એક વિશિષ્ટ ઓળખ અપાવશે. પ્રોજેક્ટ સાથે જોડાયેલા સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ અંગેનું સર્વેક્ષણ પૂર્ણ કરી લેવામાં આવ્યું છે અને ડીપીઆર પણ તૈયાર કરી દેવામાં આવી છે. હાલમાં, નિર્માણ કાર્ય શરૂ કરવા માટે માત્ર ઔપચારિક મંજૂરીની રાહ જોવાઈ રહી છે. આ માટે નીતિ આયોગ અને નાણા મંત્રાલય સહિતની સંબંધિત સંસ્થાઓ સાથે પરામર્શ અને જરૂરી સ્વીકૃતિ લેવાની પ્રક્રિયા બાકી છે.

આ સમગ્ર રેલવે પ્રોજેક્ટનો અંદાજિત ખર્ચ ૧.૩૧ લાખ કરોડ રૂપિયા છે. આ ૪૮૯ કિલોમીટર લાંબી રેલવે લાઇન હિમાલયના અત્યંત દુર્ગમ પહાડી વિસ્તારોમાંથી પસાર થશે. આ પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય માત્ર લદ્દાખને દેશના રેલવે નેટવર્ક સાથે જોડવાનો જ નથી, પરંતુ વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ આ સરહદી વિસ્તાર સુધી સૈન્ય સાધનો અને જરૂરી ચીજવસ્તુઓની અવરજવરને વધુ સરળ અને મજબૂત બનાવવાનો પણ છે. સંરક્ષણ મંત્રાલયે આ પ્રોજેક્ટને વ્યૂહાત્મક મહત્વની યોજના તરીકે ચિહ્નિત કરી છે.

આ પ્રોજેક્ટની એન્જિનિયરિંગ ક્ષમતા અદભૂત હશે. કુલ ૪૮૯ કિલોમીટરના ટ્રેકમાંથી આશરે ૨૭૦ કિલોમીટરનો હિસ્સો સુરંગો (ટનલ) માંથી પસાર થશે, જેનો અર્થ છે કે રેલવે માર્ગનો અડધાથી વધુ ભાગ પહાડોને ચીરીને બનાવવામાં આવશે. સમગ્ર પ્રોજેક્ટમાં ૬૨ સુરંગો અને ૧૧૬ પુલોના નિર્માણનો પ્રસ્તાવ છે. આ રેલવે લાઇન હિમાચલ પ્રદેશના બિલાસપુરથી શરૂ થઈને સુંદરનગર, મંડી, મનાલી, કેલાંગ, સરચૂ અને ઉપશી થઈને લેહના ટંગલા સુધી પહોંચશે. આ માર્ગ પર કેલાંગમાં ભારતનું પ્રથમ ભૂગર્ભ રેલવે સ્ટેશન બનાવવાની પણ યોજના છે. પ્રોજેક્ટના પ્રથમ તબક્કામાં ભાનુપલ્લી-બિલાસપુર રેલખંડ પર કામ ચાલી રહ્યું છે, જે ૨૦૨૭ સુધીમાં પૂર્ણ થવાની અપેક્ષા છે, જોકે સમગ્ર બિલાસપુર-મનાલી-લેહ કોરિડોર માટેની સમયમર્યાદા હજુ નક્કી કરવામાં આવી નથી.

આ રેલવે લાઇનના નિર્માણથી લદ્દાખને અનેક ફાયદા થશે. શિયાળા દરમિયાન ભારે હિમવર્ષા અને પ્રતિકૂળ હવામાનમાં પણ રેલવે સંપર્ક ચાલુ રહેવાથી ખાદ્યાન્ન, ઈંધણ અને અન્ય જીવનજરૂરી ચીજવસ્તુઓનો પુરવઠો નિયમિત બની રહેશે, જેનાથી સ્થાનિક સ્તરે વસ્તુઓના ભાવ પર નિયંત્રણ રાખી શકાશે. આ ઉપરાંત, આ પ્રોજેક્ટથી હિમાચલ પ્રદેશના લાહૌલ-સ્પીતિ, જંસ્કાર અને લેહ સહિતના આસપાસના વિસ્તારોમાં પ્રવાસન અને આર્થિક પ્રવૃત્તિઓને મોટું પ્રોત્સાહન મળશે. પરિવહન અને પ્રવાસન ક્ષેત્રે સુગમતા વધવાથી સ્થાનિક સ્તરે રોજગારીની નવી તકો પણ ઊભી થશે.

ચીન-તિબેટ રેલવે લાઇન એ ચીન દ્વારા નિર્મિત એક મહત્વપૂર્ણ રેલવે પ્રોજેક્ટ છે જે તિબેટને ચીનના અન્ય ભાગો સાથે જોડે છે. આ રેલવે લાઇન તેના ઉચ્ચ પર્વતીય માર્ગો અને એન્જિનિયરિંગના અદભૂત નમૂનાઓ માટે જાણીતી છે. વર્ષોથી આ લાઇન પર આવેલું તાંગગુલા સ્ટેશન વિશ્વના સૌથી ઊંચા રેલવે સ્ટેશન તરીકેનો ખિતાબ ધરાવતું હતું, જે હવે ભારતના આ નવા પ્રોજેક્ટ દ્વારા પડકારવામાં આવી રહ્યું છે.