કિડનીની બીમારીના આ પાંચ પ્રારંભિક સંકેતોને નજરઅંદાજ કરવા જોખમી સાબિત થઈ શકે

કિડની આપણા શરીરના સૌથી મહત્વપૂર્ણ અંગોમાંના એક છે, જે માત્ર લોહીને સાફ કરવાનું કામ જ નથી કરતા પરંતુ શરીરમાં pH બેલેન્સ, મીઠું, પોટેશિયમ અને અન્ય જરૂરી મિનરલ્સનું નિયંત્રણ પણ કરે છે. એબીપી અસ્મિતાના અહેવાલ મુજબ, જ્યારે કિડની યોગ્ય રીતે કાર્ય કરી શકતી નથી અને લોહીને યોગ્ય રીતે ફિલ્ટર કરવામાં નિષ્ફળ જાય છે, ત્યારે તે સ્થિતિને કિડની ડિસીઝ અથવા કિડનીની બીમારી કહેવામાં આવે છે. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, ખોટી જીવનશૈલી, આનુવંશિક કારણો અને અનેક બીમારીઓ કિડનીની કાર્યક્ષમતા પર પ્રતિકૂળ અસર કરી શકે છે.

lifesavertraining યુકેના રિપોર્ટ મુજબ, કિડની ડેમેજના કેટલાક લક્ષણો અત્યંત હળવા અથવા અજીબ હોઈ શકે છે, પરંતુ તેને અવગણવા ખતરનાક સાબિત થઈ શકે છે. ખાસ કરીને જે લોકોને ડાયાબિટીસ અથવા હાઈ બ્લડ પ્રેશરની સમસ્યા હોય છે, તેમનામાં કિડની રોગ થવાનું જોખમ ઘણું વધી જાય છે. કિડનીની બીમારીના પાંચ મુખ્ય પ્રારંભિક સંકેતો વિશે નિષ્ણાતોએ ચેતવણી આપી છે, જે સમયસર ઓળખવા ખૂબ જરૂરી છે.

પ્રથમ સંકેત તરીકે, જો કોઈ વ્યક્તિ રોજ સવારે ઉઠ્યા પછી ચહેરા પર હળવો સોજો અનુભવે છે, તો તેને સામાન્ય ન ગણવો જોઈએ. ડોક્ટરોના જણાવ્યા મુજબ, જ્યારે આ સોજો ચહેરાની સાથે પગ અથવા ઘૂંટીઓમાં પણ જોવા મળે, ત્યારે તે કિડનીની સમસ્યા હોઈ શકે છે. આ સ્થિતિ દર્શાવે છે કે કિડની શરીરમાંથી વધારાના તરલ પદાર્થો (લિક્વિડ) ને યોગ્ય રીતે બહાર કાઢવામાં અસમર્થ છે. સામાન્ય રીતે, આ સમસ્યા પેશાબ દ્વારા વધુ પડતા પ્રોટીન નીકળવા સાથે જોડાયેલી હોય છે, જેના કારણે શરીરમાં સોજો આવી જાય છે.

બીજો મહત્વનો સંકેત પેશાબમાં જોવા મળે છે. જો સવારના પ્રથમ પેશાબમાં ફીણ અથવા નાના બબલ્સ દેખાય, તો તે કિડનીની સમસ્યાનો સંકેત હોઈ શકે છે. એક્સપર્ટ્સ જણાવે છે કે જ્યારે પેશાબમાં જરૂરિયાત કરતાં વધુ પ્રોટીન નીકળવા લાગે છે, ત્યારે આવું બબલ્સ બનવાની ઘટના બને છે. મેડિકલ ભાષામાં આ સ્થિતિને 'પ્રોટીન્યુરિયા' કહેવામાં આવે છે, જેનો સ્પષ્ટ અર્થ એ છે કે કિડની લોહીને ફિલ્ટર કરવાની ક્ષમતામાં નબળી પડી રહી છે.

ત્રીજો સંકેત ત્વચા અને ખંજવાળ સાથે જોડાયેલો છે. જ્યારે કિડની ખરાબ થવા લાગે છે, ત્યારે શરીરમાં ઝેરી તત્વો એટલે કે ટોક્સિન્સ જમા થવા લાગે છે. આ ટોક્સિન્સના કારણે પરસેવાની ગ્રંથિઓ સંકોચાય છે અને ત્વચા સૂકી પડવા લાગે છે. આ સ્થિતિમાં વ્યક્તિને તીવ્ર ખંજવાળ અનુભવાય છે, જે મોઈશ્ચરાઈઝર લગાવ્યા પછી પણ મટતી નથી. આ ગંભીર સ્થિતિને 'યુરીમિક પ્રુરાઈટસ' કહેવામાં આવે છે, જેને કિડનીની ગંભીર ચેતવણી માનવામાં આવે છે.

ચોથો સંકેત સતત થાક અને એકાગ્રતાનો અભાવ છે. કિડનીની કાર્યક્ષમતા ઘટતા લોહીમાં ખરાબ તત્વો જમા થાય છે, જેના કારણે વ્યક્તિને સતત થાક લાગે છે અને કોઈપણ કામમાં ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં મુશ્કેલી પડે છે. જો આ સમસ્યા લાંબી ચાલે તો તે ક્રોનિક કિડની ડિસીઝનું રૂપ લઈ શકે છે. વધુમાં, આ સ્થિતિ લોહીની ઉણપ એટલે કે એનિમિયા તરફ પણ દોરી જાય છે.

પાંચમો સંકેત મોંની દુર્ગંધ અને શ્વાસની ગંધ છે. જો સતત મોંમાંથી બદબૂ આવતી હોય અને શ્વાસમાં એમોનિયા જેવી ગંધ અનુભવાય, તો તેને હળવાશથી ન લેવો જોઈએ. નિષ્ણાતોના મતે, જ્યારે કિડની યોગ્ય રીતે કામ નથી કરતી, ત્યારે ટોક્સિન્સ લોહીમાં જમા થઈ જાય છે અને ત્યારબાદ તે શ્વાસ દ્વારા બહાર નીકળવા લાગે છે. આ સ્થિતિને 'યુરીમિક બ્રેથ' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

કિડની મુઠ્ઠીના આકારના અંગો હોય છે, જેનું કાર્ય માત્ર લોહી સાફ કરવાનું જ નથી, પરંતુ તે બ્લડ પ્રેશરને નિયંત્રિત કરતા હોર્મોન્સ બનાવે છે, રેડ બ્લડ સેલ્સના ઉત્પાદનમાં મદદ કરે છે અને વિટામિન D ને એક્ટિવ કરે છે. જો ડાયાબિટીસ, હાઈ બીપી અને અન્ય જૂની બીમારીઓના કારણે આ અંગો ડેમેજ થઈ જાય અને સમયસર યોગ્ય સારવાર ન મળે, તો કિડની પૂરી રીતે ફેઈલ થઈ શકે છે. આવી ગંભીર સ્થિતિમાં દર્દીને ડાયાલિસિસની જરૂર પડે છે.

આ માહિતી રિસર્ચ સ્ટડીઝ અને નિષ્ણાતોના અભિપ્રાય પર આધારિત છે, તેથી તેને મેડિકલ સલાહનો વિકલ્પ ન માનવો જોઈએ. કોઈપણ નવી પ્રવૃત્તિ અથવા કસરત શરૂ કરતા પહેલા ડોક્ટર અથવા સંબંધિત નિષ્ણાતની સલાહ લેવી અનિવાર્ય છે.