ચૂંટણી જાહેરાતો મુદ્દે કોંગ્રેસ નેતાઓ સામેનો માનહાનિનો કેસ કર્ણાટક હાઈકોર્ટે રદ કર્યો

કર્ણાટક હાઈકોર્ટે બુધવારે ભારતીય જનતા પાર્ટી દ્વારા કર્ણાટક પ્રદેશ કોંગ્રેસ સમિતિ (KPCC), ડી.કે. શિવકુમાર અને સિદ્ધરમાયા સામે દાખલ કરવામાં આવેલી ફોજદારી માનહાનિની અરજી રદ કરી દીધી છે. ૨૦૨૩ની વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા પ્રસિદ્ધ કરવામાં આવેલી જાહેરાતોમાં તત્કાલીન ભાજપ સરકાર પર ભ્રષ્ટાચારના આરોપો લગાવવામાં આવ્યા હતા અને તેને "૪૦ ટકા કમિશન સરકાર" તરીકે ઓળખાવવામાં આવી હતી, જેના વિરુદ્ધ ભાજપે આ કેસ કર્યો હતો.

ઇન્ડિયા ટુડેના અહેવાલ મુજબ, આ કેસમાં કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીનું નામ પણ સામેલ હતું, પરંતુ હાઈકોર્ટે ફેબ્રુઆરી મહિનામાં જ તેમની સામેની ફોજદારી માનહાનિની કાર્યવાહી રદ કરી દીધી હતી. કોંગ્રેસે ૨૦૨૩ની ચૂંટણી દરમિયાન તત્કાલીન મુખ્યમંત્રી બસવરાજ બોમ્મઈના નેતૃત્વ હેઠળની ભાજપ સરકાર સામે "૪૦ ટકા કમિશન સરકાર" અભિયાનને મુખ્ય મુદ્દો બનાવ્યો હતો. સમાચાર પત્રોની જાહેરાતો અને બેનરો દ્વારા આ અભિયાન ચલાવવામાં આવ્યું હતું.

આ જાહેરાતોમાં એવો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે જાહેર ખરીદી, કોન્ટ્રાક્ટ કામોની ફાળવણી અને કોવિડ-૧૯ સંબંધિત સામગ્રીના પુરવઠા સહિતની અન્ય પ્રવૃત્તિઓમાં ૪૦ ટકા કમિશન લેવામાં આવતું હતું. વધુમાં, એવો આરોપ લગાવવામાં આવ્યો હતો કે ભાજપ સરકારે ભ્રષ્ટ પદ્ધતિઓ દ્વારા કર્ણાટકના લોકોના ₹૧,૫૦૦ કરોડ લૂંટ્યા છે. જાહેરાતોમાં સરકારી જગ્યાઓ મેળવવા માટે "સ્કોર કાર્ડ" અને "રેટ કાર્ડ" દાખલ કરવામાં આવ્યા હોવાનો પણ આરોપ હતો, જેનો સંદર્ભ નિમણૂકો અને બદલીઓ માટે ચૂકવવામાં આવતા લાંચના નાણાં સાથે હતો.

ભાજપે પોતાની ફરિયાદમાં જણાવ્યું હતું કે રાહુલ ગાંધીએ પણ જાહેર ભાષણ દરમિયાન આવા જ આરોપો લગાવ્યા હતા. આ ઉપરાંત, ભાજપે "ડબલ એન્જિન ગવર્નમેન્ટ" ના બદલે "ટ્રબલ એન્જિન ગવર્નમેન્ટ" શબ્દપ્રયોગ સામે પણ વાંધો ઉઠાવ્યો હતો. ભાજપનો દાવો હતો કે આ શબ્દપ્રયોગ પક્ષના નામ અને પ્રતિષ્ઠાને ખરડવા તેમજ ચૂંટણીલક્ષી પ્રભાવ પાડવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો.

રાજ્ય ભાજપ એકકે મે ૨૦૨૩માં કોંગ્રેસ, તેના કર્ણાટક એકક અને પક્ષના નેતાઓ સામે ખાનગી ફરિયાદ દાખલ કરી હતી. ટ્રાયલ કોર્ટે ૨૦૨૩માં આ બાબતની નોંધ લીધી હતી અને ત્યારબાદ ૨૦૨૪માં ફોજદારી માનહાનિની કાર્યવાહી શરૂ કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો. ભાજપે દલીલ કરી હતી કે સ્થાનિક સમાચાર પત્રોમાં પ્રસિદ્ધ "ભ્રષ્ટાચાર રેટ કાર્ડ" ની જાહેરાતોથી પક્ષની છબી ખરડાઈ છે અને સરકારી વિભાગોમાં નિમણૂક તથા બદલી માટેના રેટ અને કમિશનના દાવા ખોટા છે અને તે આરોપીઓની "કલ્પના" પર આધારિત છે.

બીજી તરફ, KPCC, શિવકુમાર અને સિદ્ધરમાયાએ હાઈકોર્ટમાં આ કેસ રદ કરવાની માંગ કરી હતી. તેમણે દલીલ કરી હતી કે આ ફરિયાદ તેમને હેરાન કરવા માટે કરવામાં આવી છે. અરજદારોએ જણાવ્યું હતું કે જાહેરાતોમાં ભ્રષ્ટાચારના આરોપો તત્કાલીન મુખ્યમંત્રી અને ભાજપ કેબિનેટના સભ્યો સામે લગાવવામાં આવ્યા હતા, નહીં કે ભાજપ રાજકીય પક્ષ સામે. વધુમાં, તેમણે દલીલ કરી હતી કે ભાજપ પાસે આ કેસ દાખલ કરવાની કાયદેસરની યોગ્યતા નથી, કારણ કે પક્ષ તે વ્યક્તિ કે સંસ્થા નથી જે કથિત માનહાનિથી સીધી રીતે પ્રભાવિત થઈ હોય.

હાઈકોર્ટે અગાઉ જુલાઈ મહિનામાં શિવકુમાર સામેની કાર્યવાહી પર સ્ટે આપ્યો હતો અને ત્યારબાદ આ રાહત KPCC ને પણ આપવામાં આવી હતી. રાહુલ ગાંધીના કેસમાં જાન્યુઆરીમાં ટ્રાયલ પર સ્ટે આપવામાં આવ્યો હતો અને ફેબ્રુઆરીમાં કેસ રદ કરવામાં આવ્યો હતો. કોર્ટના આદેશની વિગતવાર નકલ હજુ મળવાની બાકી છે.