ઓડિશામાં 'કેજી ટુ પીજી' મફત શિક્ષણ યોજનાથી કોલેજ પ્રવેશમાં મોટો ઉછાળો

ઓડિશા સરકાર દ્વારા અમલમાં મૂકવામાં આવેલી 'કેજી ટુ પીજી' મફત શિક્ષણ યોજના રાજ્યમાં ઉચ્ચ શિક્ષણ માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ રહી છે. બિઝનેસલાઈનના અહેવાલ મુજબ, આ યોજનાના પરિણામે ચાલુ શૈક્ષણિક સત્ર દરમિયાન અગાઉના વર્ષની સરખામણીમાં સ્નાતક કક્ષાના નિયમિત અભ્યાસક્રમોમાં ૧૪,૭૫૮ વધુ વિદ્યાર્થીઓએ પ્રવેશ મેળવ્યો છે. રાજ્યના ઉચ્ચ શિક્ષણ મંત્રી સૂર્યવંશી સૂરજે એક સમીક્ષા બેઠક બાદ આ માહિતી આપતા જણાવ્યું હતું કે આ યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય શિક્ષણને પાત્ર પરિવારો માટે સુલભ બનાવવાનો અને સમગ્ર રાજ્યમાં ઉચ્ચ શિક્ષણ સુધીની પહોંચને મજબૂત કરવાનો છે.

મંત્રીએ આપેલી માહિતી મુજબ, ચાલુ શૈક્ષણિક વર્ષમાં કુલ ૧,૭૮,૯૩૭ વિદ્યાર્થીઓએ નિયમિત સ્નાતક અભ્યાસક્રમોમાં પ્રવેશ લીધો છે, જેની સામે પાછલા વર્ષે આ સંખ્યા ૧,૬૪,૧૭૯ હતી. ખાસ કરીને રાજ્યના આકાંક્ષી જિલ્લાઓમાં પ્રવેશના આંકડા અત્યંત પ્રોત્સાહક રહ્યા છે. કલાહાંડી જિલ્લો ૯૯.૦૯ ટકા પ્રવેશ દર સાથે મોખરે રહ્યો છે, જ્યારે કોરાપુટ જિલ્લો ૯૮.૮૨ ટકા સાથે બીજા ક્રમે છે. આ ઉપરાંત બલાંગીર (૯૫.૫૭ ટકા), મલકાનગિરી (૯૫.૩૭ ટકા) અને નુઆપાડા (૯૪.૬૪ ટકા) જિલ્લાઓમાં પણ નોંધપાત્ર પ્રવેશ જોવા મળ્યો છે.

આ યોજનાનું સત્તાવાર નામ 'જ્ઞાનોદય શિક્ષણ સમૃદ્ધિ' યોજના છે. આ યોજના નર્સરીથી લઈને અનુસ્નાતક સ્તર સુધી મફત શિક્ષણ પૂરું પાડે છે, જે સરકારી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં વિદ્યાર્થીઓ માટે કોઈ પણ પ્રકારની ફી લેતી નથી. મંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે આ પહેલ 'સૌ માટે શિક્ષણ અને સૌ માટે ઉચ્ચ શિક્ષણ'ના વિઝનને સાકાર કરવામાં મદદ કરી રહી છે. શુક્રવારે ભુવનેશ્વરમાં યોજાયેલી બેઠકમાં મંત્રીએ યોજનાની પ્રગતિ ઉપરાંત કોલેજો અને યુનિવર્સિટીઓમાં ખાલી પડેલી શૈક્ષણિક અને બિન-શૈક્ષણિક જગ્યાઓ ભરવા, સ્ટેટ સિલેક્શન બોર્ડ દ્વારા લેવામાં આવતી ભરતી પરીક્ષાઓ અને પીએમ-યુએસએચએ (PM-USHA) પ્રોજેક્ટ્સના અમલીકરણ પર પણ ચર્ચા કરી હતી.

શૈક્ષણિક માળખાને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે સરકારે વહીવટી સ્તરે પણ મોટા નિર્ણયો લીધા છે. રાજ્યની ૪૮ સરકારી ડિગ્રી કોલેજોમાં નવા આચાર્યની જગ્યાઓનું સર્જન કરવામાં આવ્યું છે. આ નિર્ણય બાદ હવે રાજ્યની તમામ ૬૬ સરકારી કોલેજોમાં આચાર્યની મંજૂર જગ્યાઓ ઉપલબ્ધ થઈ ગઈ છે, જે અગાઉ માત્ર ૧૮ કોલેજો સુધી મર્યાદિત હતી. આ ઉપરાંત, વહીવટી વ્યવસ્થામાં સુધારો લાવવા માટે ૧૭ રાજ્ય યુનિવર્સિટીઓમાં ૨૬૨ નવી જગ્યાઓનું સર્જન કરવામાં આવ્યું છે. મંત્રીએ ખાતરી આપી હતી કે કોલેજો અને યુનિવર્સિટીઓમાં ખાલી પડેલી ૧,૮૧૯ શૈક્ષણિક જગ્યાઓ ભરવાની પ્રક્રિયા હાલમાં ચાલી રહી છે અને તેને વહેલી તકે પૂર્ણ કરવામાં આવશે.

સમીક્ષા બેઠક દરમિયાન મંત્રીએ સંબંધિત અધિકારીઓને વિભાગીય યોજનાઓના અસરકારક અમલીકરણ માટે કડક સૂચનાઓ આપી હતી. તેમણે તમામ ચાલુ પ્રોજેક્ટ્સ નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં પૂર્ણ કરવા પર ભાર મૂક્યો હતો. ઓડિશા સરકારની આ પહેલ રાજ્યના પછાત અને આકાંક્ષી વિસ્તારોના વિદ્યાર્થીઓ માટે ઉચ્ચ શિક્ષણના દ્વાર ખોલી રહી છે. મંત્રીએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે શિક્ષણ ક્ષેત્રે માળખાકીય સુવિધાઓ અને માનવ સંસાધનોની અછતને દૂર કરવા માટે સરકાર સતત પ્રયત્નશીલ છે, જેથી ભવિષ્યમાં વધુ વિદ્યાર્થીઓ ઉચ્ચ શિક્ષણનો લાભ લઈ શકે.

'જ્ઞાનોદય શિક્ષણ સમૃદ્ધિ' યોજના એ ઓડિશા સરકારનો એક મહત્વકાંક્ષી કાર્યક્રમ છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય આર્થિક રીતે નબળા વર્ગના વિદ્યાર્થીઓને શિક્ષણના ભારણમાંથી મુક્ત કરવાનો છે. આ યોજના હેઠળ સરકારી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં પ્રવેશ મેળવતા વિદ્યાર્થીઓને ટ્યુશન ફી કે અન્ય કોઈ શૈક્ષણિક ફી ચૂકવવી પડતી નથી, જેનાથી ડ્રોપ-આઉટ રેટમાં ઘટાડો અને પ્રવેશ દરમાં વધારો થવાની અપેક્ષા રાખવામાં આવી હતી, જે હવે વાસ્તવિકતામાં પરિણમી રહી છે.