દિલ્હીમાં ઈમારત ધરાશાયી થવા પાછળ ગેરકાયદે બાંધકામ જવાબદાર હોવાનું તપાસમાં બહાર આવ્યું

જૂની દિલ્હીના ચાવરી બજાર વિસ્તારમાં ગુરુવારે એક નિર્માણાધીન ઈમારત ધરાશાયી થવાની દુર્ઘટના બની હતી, જેમાં ૨ લોકોના મોત થયા છે. આ ઘટના બાદ કરવામાં આવેલી પ્રાથમિક તપાસમાં ચોંકાવનારી વિગતો સામે આવી છે. મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન ઓફ દિલ્હી (MCD) ના અહેવાલ મુજબ, આ ઈમારત ધરાશાયી થવા પાછળ માલિક દ્વારા કરવામાં આવેલું ગેરકાયદે બાંધકામ અને વહીવટીતંત્રની ચેતવણીઓની અવગણના મુખ્ય કારણો હતા.

NDTV ના અહેવાલ મુજબ, આ ઘટના અજમેરી ગેટ પાસે આવેલી ગલી શીશમહાલમાં બની હતી. તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે, ઈમારતના માલિક સમિયુલ્લાહને આ દુર્ઘટનાના છ મહિના પહેલા જ MCD દ્વારા ચેતવણી આપવામાં આવી હતી. ૨૮ એપ્રિલના રોજ MCD એ સમિયુલ્લાહને જાણ કરી હતી કે ઈમારતની સ્થિતિ ખરાબ થઈ રહી છે અને તે નબળી પડી રહી છે. તંત્ર દ્વારા તેને સૂચના આપવામાં આવી હતી કે તેણે એક લાયકાત ધરાવતા સ્ટ્રક્ચરલ એન્જિનિયરની દેખરેખ હેઠળ ઈમારતને મજબૂત બનાવવી જોઈએ અને ત્યારબાદ ઈમારત સુરક્ષિત હોવા અંગેનું પ્રમાણપત્ર રજૂ કરવું જોઈએ.

મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા આપવામાં આવેલી આ એડવાઈઝરીમાં એક મહત્વપૂર્ણ શરત હતી કે, આ સૂચના માત્ર ઈમારતને મજબૂત કરવા માટે હતી, નહીં કે તેનું પુનઃનિર્માણ કરવા માટે. આમ છતાં, માલિકે આ શરતોનું ઉલ્લંઘન કર્યું હતું. ૧૫ જૂનના રોજ દિલ્હી પોલીસે MCD ને જાણ કરી હતી કે આ પ્રોપર્ટી પર ગેરકાયદેસર બાંધકામ ચાલી રહ્યું છે. પોલીસે પુરાવા તરીકે ફોટોગ્રાફ્સ પણ મોકલ્યા હતા.

પોલીસની જાણ બાદ MCD ના અધિકારીઓએ સ્થળની મુલાકાત લીધી હતી. જોકે, તે સમયે અધિકારીઓએ નોંધ્યું હતું કે ત્યાં માત્ર સમારકામ અને જાળવણીનું કામ ચાલી રહ્યું છે. પરંતુ બાદમાં કરવામાં આવેલી તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે વાસ્તવિકતા અલગ હતી. પ્રાથમિક તપાસ મુજબ, સમિયુલ્લાહ દ્વારા કોઈપણ પૂર્વ મંજૂરી વગર અને એપ્રિલમાં આપવામાં આવેલી એડવાઈઝરીના ઉલ્લંઘનમાં ઈમારતના બીજા અને ત્રીજા માળ પર નવું બાંધકામ કરવામાં આવ્યું હતું.

MCD ના રિપોર્ટમાં એક મહત્વની વિગત આપવામાં આવી છે કે, ત્રીજા માળના લિંટલ (lintel) નીચે રાખવામાં આવેલા કામચલાઉ સપોર્ટને ઉતાવળમાં હટાવી લેવામાં આવ્યા હતા. એવી આશંકા છે કે ગેરકાયદેસર કામ પકડાઈ જશે અને તંત્ર દ્વારા બંધ કરાવવામાં આવશે તેવા ડરથી આ સપોર્ટ્સ ઝડપથી હટાવવામાં આવ્યા હતા. પરિણામે, લિંટલ તૂટી પડ્યો અને તેની સાથે આખી ઈમારત ધરાશાયી થઈ ગઈ.

આ કેસમાં એક અન્ય વિચિત્ર બાબત પણ સામે આવી છે. MCD ના રેકોર્ડ મુજબ, ૨૨ એપ્રિલના રોજ, એટલે કે તંત્ર દ્વારા ચેતવણી આપવામાં આવ્યાના માત્ર છ દિવસ પહેલા, સમિયુલ્લાહ દ્વારા સેલ્ફ-એસેસમેન્ટ સ્કીમ હેઠળ ₹૭૫,૧૧૪ પ્રોપર્ટી ટેક્સ તરીકે ચૂકવવામાં આવ્યો હતો.

આ સમગ્ર ઘટનાએ વહીવટીતંત્રની દેખરેખ પર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. પોલીસ અને MCD બંને પાસે ગેરકાયદે બાંધકામની જાણ હોવા છતાં, માલિકે 'સમારકામ' ના બહાને નવું બાંધકામ ચાલુ રાખ્યું હતું, જે અંતે જીવલેણ સાબિત થયું. હવે પ્રશ્ન એ ઉભો થયો છે કે MCD આસપાસની અન્ય ઈમારતોની માળખાગત સુરક્ષાની તપાસ કેવી રીતે કરશે જેથી આવી બીજી દુર્ઘટનાઓ અટકાવી શકાય.