દિલ્હીમાં અશાંતિ રોકવા પોલીસની એક્સ-પાર્ટે પ્રતિબંધાત્મક આદેશોની માંગ

ધ હિન્દુના અહેવાલ મુજબ, દિલ્હીમાં કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવાના નામે દિલ્હી પોલીસે સુપ્રીમ કોર્ટમાં સાત અલગ-અલગ પ્રતિબંધાત્મક આદેશો રજૂ કર્યા છે. ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા (BNSS)ની કલમ ૧૬૩ હેઠળ આ આદેશો લાગુ કરવામાં આવ્યા છે. પોલીસ કમિશનર અનુરાગ કુમારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં દાખલ કરેલા સોગંદનામામાં જણાવ્યું છે કે, આ આદેશો 'એક્સ-પાર્ટે' એટલે કે કોઈ પણ પક્ષને સાંભળ્યા વિના જારી કરવામાં આવ્યા છે, કારણ કે દરેક વ્યક્તિને વ્યક્તિગત રીતે નોટિસ આપવી શક્ય નથી. આ પ્રતિબંધો મહત્તમ ૬૦ દિવસના સમયગાળા માટે છે, જે ઓક્ટોબરના ઉત્તરાર્ધ સુધી અમલમાં રહેશે.

પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, આ આદેશોનો મુખ્ય હેતુ જાહેર સભાઓ, સરઘસો અને દેખાવોને કારણે ટ્રાફિકમાં અવરોધ, માનવ સુરક્ષાને જોખમ અને જાહેર શાંતિમાં ખલેલ પહોંચતી અટકાવવાનો છે. આ પ્રતિબંધો હેઠળ પાંચ કે તેથી વધુ વ્યક્તિઓના એકઠા થવા પર, સૂત્રોચ્ચાર કરવા, ભાષણ આપવા, પિકેટિંગ કે ધરણા કરવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત, હથિયારો, લાઠીઓ, તલવારો, લાકડીઓ, બેનરો અને પ્લેકાર્ડ્સ લઈ જવા પર પણ મનાઈ ફરમાવવામાં આવી છે. આ આદેશો કોનોટ પ્લેસ, તુઘલક રોડ, પાર્લામેન્ટ સ્ટ્રીટ, ચાણક્યપુરી, બારાખંબા રોડ, સફદરજંગ એન્ક્લેવ અને ડિફેન્સ કોલોની જેવા સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં લાગુ કરાયા છે. નોંધનીય છે કે ચાણક્યપુરી વિસ્તારમાં વડાપ્રધાનનું નિવાસસ્થાન, રાષ્ટ્રપતિ ભવન અને વિદેશી દૂતાવાસો આવેલા છે.

આ આદેશો મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માંગ સાથે થયેલા વિરોધ પ્રદર્શનો પહેલા જ લાગુ કરી દેવામાં આવ્યા હતા. ૨૦ ઓગસ્ટની આસપાસ જારી કરાયેલા છ આદેશો, જુલાઈ ૨૦૨૬માં NEET-UG પેપર લીક વિરુદ્ધ થયેલા હિંસક વિરોધ પ્રદર્શનોના એક મહિના બાદ આવ્યા હતા. આ પ્રતિબંધો પૈકી એક આદેશ ૨૬ સપ્ટેમ્બરથી ૨૪ નવેમ્બર સુધી અમલમાં છે.

પોલીસના આ પગલા સામે અનેક રાજકીય નેતાઓ, વકીલો અને કાર્યકર્તાઓએ સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી કરી છે. જેમાં CPI(M)ના રાજ્ય સચિવ એમ.એ. બેબી, રાજ્યસભાના સાંસદ એ.એ. રહીમ, વરિષ્ઠ વકીલ મેનકા ગુરુસ્વામી અને એડવોકેટ શૈલેન્દ્ર મણિ ત્રિપાઠીનો સમાવેશ થાય છે. અરજદારોનો આક્ષેપ છે કે ૧૦ અને ૧૧ ઓક્ટોબરે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરના રાજીનામાની માંગ સાથે થયેલા વિરોધ દરમિયાન પોલીસે આશરે ૭,૦૦૦ લોકોની ગેરકાયદેસર અટકાયત કરી હતી. આ દરમિયાન દિલ્હી મેટ્રો સેવા બંધ કરી દેવામાં આવી હતી, મુખ્ય રસ્તાઓ પર બેરિકેડ્સ મૂકવામાં આવ્યા હતા અને ટ્રેનો રદ કરવામાં આવી હતી, જેના કારણે હજારો મુસાફરો અટવાઈ ગયા હતા.

એડવોકેટ શૈલેન્દ્ર મણિ ત્રિપાઠીએ તેમના વકીલ ચાંદ કુરેશી દ્વારા દલીલ કરી હતી કે આ શટડાઉન સુપ્રીમ કોર્ટના ૯ ઓક્ટોબરના આદેશનું સ્પષ્ટ ઉલ્લંઘન છે, જેમાં સ્પષ્ટ જણાવાયું હતું કે સત્તાવાળાઓએ સામાન્ય મુસાફરોને મુશ્કેલીમાં મૂકવા જોઈએ નહીં. પોલીસનું કહેવું છે કે માનવ જીવન અને સુરક્ષાને બચાવવા માટે આ 'ઝડપી પગલાં' લેવા અત્યંત આવશ્યક હતા.

દિલ્હી પોલીસ એ રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હીની કાયદા અમલીકરણ એજન્સી છે, જે ગૃહ મંત્રાલય હેઠળ કાર્યરત છે. તે દિલ્હીમાં શાંતિ અને વ્યવસ્થા જાળવવા, ગુનાખોરી અટકાવવા અને નાગરિકોની સુરક્ષા માટે જવાબદાર છે. ભૂતકાળમાં પણ આ સંસ્થાએ રાજધાનીમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થા જાળવવા માટે વિવિધ પ્રતિબંધાત્મક પગલાંઓનો ઉપયોગ કર્યો છે.