NMC દ્વારા NEET-PG માં રેન્ક આધારિત પ્રવેશ અને ફી ઘટાડવાની દરખાસ્ત

નેશનલ મેડિકલ કમિશન (NMC) એ NEET-PG અને NEET-SS માટે હાલની પર્સન્ટાઇલ-આધારિત ક્વોલિફાઇંગ સિસ્ટમને બદલીને માત્ર રેન્ક-આધારિત સિસ્ટમ લાગુ કરવાની દરખાસ્ત કરી છે. હિન્દુસ્તાન ટાઇમ્સના અહેવાલ મુજબ, આ મહત્વપૂર્ણ ફેરફારો ૨૦૨૭ના કાઉન્સેલિંગ ચક્રથી અમલમાં આવી શકે છે.

આ દરખાસ્તો કેન્દ્રીય સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલય દ્વારા ૨૩ જુલાઈના રોજ રચવામાં આવેલી ૧૨ સભ્યોની નિષ્ણાત સમિતિની ભલામણોનો ભાગ છે. NEET-PG ના ક્વોલિફાઇંગ કટ-ઓફમાં કરવામાં આવેલા મોટા ઘટાડાને પડકારતા કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટના હસ્તક્ષેપ બાદ આ સમિતિની રચના કરવામાં આવી હતી. કેન્દ્ર સરકારે મંગળવારે એક એફિડેવિટ દ્વારા આ સમિતિનો રિપોર્ટ અને તેની ભલામણો કોર્ટમાં રજૂ કરી છે.

હાલની પ્રણાલીમાં, ઉમેદવારોએ પોસ્ટગ્રેજ્યુએટ મેડિકલ કાઉન્સેલિંગ માટે લાયક બનવા માટે નિર્ધારિત લઘુત્તમ પર્સન્ટાઇલ મેળવવી પડે છે. જ્યારે બેઠકો ખાલી રહે છે, ત્યારે સત્તાવાળાઓ લાયક ઉમેદવારોની સંખ્યા વધારવા માટે આ પર્સન્ટાઇલ ઘટાડી શકે છે. NEET-PG ૨૦૨૫ ની પ્રક્રિયા દરમિયાન આ બાબતે વિવાદ થયો હતો. ૧૩ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૬ ના રોજ નેશનલ બોર્ડ ઓફ એક્ઝામિનેશન ઇન મેડિકલ સાયન્સિસ (NBEMS) એ અનામત શ્રેણીના ઉમેદવારો માટે ક્વોલિફાઇંગ પર્સન્ટાઇલ ઘટાડીને શૂન્ય કરી દીધી હતી, જેના કારણે ૮૦૦ માંથી માઈનસ ૪૦ ગુણ મેળવનાર ઉમેદવારો પણ પ્રવેશ માટે લાયક બન્યા હતા. સામાન્ય અને આર્થિક રીતે નબળા વર્ગ (EWS) ના ઉમેદવારો માટે કટ-ઓફ ૫૦મી પર્સન્ટાઇલથી ઘટાડીને ૭મી પર્સન્ટાઇલ કરવામાં આવ્યું હતું.

બીજા રાઉન્ડના કાઉન્સેલિંગ પછી લગભગ ૯,૦૦૦ પોસ્ટગ્રેજ્યુએટ બેઠકો ખાલી રહેતા આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો. સામાજિક કાર્યકર હરિશરણ દેવગન અને કેટલાક ડોક્ટરોએ સુપ્રીમ કોર્ટમાં આ નિર્ણયને પડકાર્યો હતો. તેમની દલીલ હતી કે શૂન્ય અથવા નેગેટિવ સ્કોર ધરાવતા ઉમેદવારોને પ્રવેશ આપવાથી તબીબી શિક્ષણના લઘુત્તમ ધોરણોમાં ઘટાડો થઈ શકે છે.

નવી દરખાસ્ત મુજબ, ક્વોલિફાઇંગ પર્સન્ટાઇલ જાહેર કરવાને બદલે ઉમેદવારોને તેમની કામગીરીના આધારે રેન્ક આપવામાં આવશે અને કાઉન્સેલિંગ આ રેન્ક મુજબ કરવામાં આવશે. એફિડેવિટમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે, "NMC નવા નિયમો બહાર પાડવાની પ્રક્રિયામાં છે, જેમાં NEET-PG અને NEET-SS કાઉન્સેલિંગ માટે માત્ર રેન્ક-આધારિત સિસ્ટમ અપનાવવામાં આવશે; પરિણામોમાં કોઈ પર્સન્ટાઇલ માર્ક્સ જાહેર કરવામાં આવશે નહીં; ઉમેદવારોને માત્ર રેન્ક આપવામાં આવશે."

એફિડેવિટ અનુસાર, NMC ના સેક્રેટરી ડો. રાઘવ લેંગરે ૧ ઓક્ટોબરના રોજ ડાયરેક્ટર જનરલ ઓફ હેલ્થ સર્વિસીસ (DGHS) ને આ નિર્ણય જાણ કર્યો હતો. NMC ના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ હિન્દુસ્તાન ટાઇમ્સને જણાવ્યું હતું કે આ દરખાસ્તને સિદ્ધાંતમાં મંજૂરી મળી ગઈ છે, પરંતુ સ્ટેકહોલ્ડર્સના સૂચનો લેવા સહિતના આગળના પગલાં ભરતા પહેલા કમિશન કોર્ટના અંતિમ નિર્દેશોની રાહ જોશે.

આ સુધારાઓનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય પોસ્ટગ્રેજ્યુએટ મેડિકલ બેઠકો ખાલી રહેવાની સમસ્યા અને કાઉન્સેલિંગમાં થતા વિલંબને દૂર કરવાનો છે, જે શૈક્ષણિક સત્રની શરૂઆતને અસર કરે છે. આ ઉપરાંત, દરખાસ્તમાં કાઉન્સેલિંગનું વધુ ડિજિટાઈઝેશન, નોન-ક્લિનિકલ કોર્સ માટે ફીમાં ઘટાડો, રેસિડેન્ટ્સના સ્ટાઈપેન્ડની સમીક્ષા અને ઉમેદવારો દ્વારા બેઠકો બ્લોક થતી અટકાવવા માટે બાયોમેટ્રિક વેરિફિકેશનનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.

સમિતિએ ચેતવણી આપી છે કે આ ફેરફારોથી લઘુત્તમ ધોરણો સાથે સમાધાન ન થવું જોઈએ. એફિડેવિટમાં ઉલ્લેખ છે કે NEET પરીક્ષાઓની પવિત્રતા જળવાઈ રહેવી જોઈએ અને પોસ્ટગ્રેજ્યુએટ મેડિકલ શિક્ષણના લઘુત્તમ ધોરણો એટલા ન ઘટાડવા જોઈએ કે જેનાથી અત્યંત અપૂરતી અથવા નેગેટિવ કામગીરી ધરાવતા ઉમેદવારો પ્રવેશ માટે લાયક બને.