૧૦ મિલિયન ડોલરની એક્સિમ બેંક છેતરપિંડીમાં સીબીઆઈએ યુકેની કંપની સામે કેસ દાખલ કર્યો

સેન્ટ્રલ બ્યુરો ઓફ ઇન્વેસ્ટિગેશન (સીબીઆઈ) એ ઈન્ડિયા એક્સિમ બેંક સાથે જોડાયેલી ૧૦ મિલિયન યુએસ ડોલરની કથિત છેતરપિંડીના મામલે યુકે સ્થિત એક કંપની, તેના પૂર્વ ડિરેક્ટરો અને સહયોગીઓ વિરુદ્ધ કેસ નોંધ્યો છે. પ્રેસ ટ્રસ્ટ ઓફ ઈન્ડિયાના અહેવાલ મુજબ, સીબીઆઈના અધિકારીઓએ આ કાર્યવાહીની પુષ્ટિ કરી છે.

આ કેસ ઈન્ડિયા એક્સિમ બેંકના આસિસ્ટન્ટ જનરલ મેનેજર જી. સેલ્વા કુમાર દ્વારા કરવામાં આવેલી ફરિયાદના આધારે દાખલ કરવામાં આવ્યો છે. બેંકનો આક્ષેપ છે કે તેની સાથે છેતરપિંડી કરવામાં આવી છે, જેના કારણે બેંકને ૧૦ મિલિયન યુએસ ડોલરનું નુકસાન થયું છે. ભારતીય રૂપિયામાં આ રકમ આશરે ₹૬૩ કરોડ જેટલી થાય છે. જ્યારે સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૪માં લોન એકાઉન્ટને નોન-પરફોર્મિંગ એસેટ (NPA) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યું ત્યારે આ રકમ બાકી હતી.

સીબીઆઈ દ્વારા નોંધવામાં આવેલી પ્રથમ માહિતી રિપોર્ટ (FIR) માં યુકે સ્થિત કંપની 'હંઝર બાયોટેક (એરિથ) લિમિટેડ' ને આરોપી બનાવવામાં આવી છે, જે કંપની હવે વિલીન (dissolved) થઈ ચૂકી છે. આ ઉપરાંત, કંપનીના પૂર્વ ડિરેક્ટરો, ગેરંટર, નવી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર એન્જિનિયરિંગ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ, હ્યુમ સિન્થેસિસ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ અને કેટલાક અનામી સરકારી કર્મચારીઓને પણ આરોપી તરીકે નામિત કરવામાં આવ્યા છે.

આરોપો મુજબ, હંઝર બાયોટેકે યુકેમાં રિસાયકલિંગ પ્રોજેક્ટ માટે મશીનરી પૂરી પાડવા માટે નવી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સાથે કરાર કર્યો હતો. લોન અરજીમાં જણાવ્યા અનુસાર, આ પ્રોજેક્ટની કુલ કિંમત ૧૫.૯૦ મિલિયન યુએસ ડોલર હતી. આમાંથી ૫.૯૦ મિલિયન યુએસ ડોલર પ્રમોટરો દ્વારા રોકાણ કરવામાં આવ proposed હતું, જ્યારે બાકીની રકમ એક્સિમ બેંક પાસેથી લોન તરીકે લેવાની દરખાસ્ત હતી.

ઇન્ડિયા ટુડેના અહેવાલ મુજબ, મુંબઈમાં બેંકની એક્ઝિક્યુટિવ કમિટીએ ૨૦૧૨માં ૧૦ મિલિયન યુએસ ડોલરની ટર્મ લોન મંજૂર કરી હતી. જોકે, એફઆઈઆરમાં એવો આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો છે કે મશીનરી ક્યારેય સપ્લાય કરવામાં આવી ન હતી. મશીનરીની ખરીદી માટે જે એડવાન્સ રકમ મળી હતી, તેને હ્યુમ સિન્થેસિસ સહિતના સંબંધિત પક્ષોને લોન તરીકે ડાયવર્ટ કરવામાં આવી હતી.

પ્રેસ ટ્રસ્ટ ઓફ ઈન્ડિયાએ એફઆઈઆર ટાંકીને જણાવ્યું છે કે, સમગ્ર ૧૦ મિલિયન યુએસ ડોલરની લોનની રકમ ગેરકાયદેસર રીતે ઉડાવી દેવામાં આવી હતી. વર્ષ ૨૦૧૪માં આ ખાતાને નોન-પરફોર્મિંગ એસેટ જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું અને ત્યારબાદ રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ની માર્ગદર્શિકા હેઠળ તેને ફ્રોડ અથવા છેતરપિંડી તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યું હતું.