ભારતીય વારસાના ડિજિટલાઇઝેશન માટે સંસ્કૃતિ મંત્રાલય અને ગૂગલ આર્ટ્સ એન્ડ કલ્ચર વચ્ચે કરાર

ભારત સરકારના સંસ્કૃતિ મંત્રાલયે દેશના સાંસ્કૃતિક વારસાને અત્યાધુનિક ડિજિટલ સાધનો દ્વારા લોકો સુધી પહોંચાડવા માટે ગૂગલ આર્ટ્સ એન્ડ કલ્ચર સાથે સમજૂતી કરાર (MoU) પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. પીઆઈબી (PIB) મુજબ, આ કરાર એક વર્ચ્યુઅલ સમારોહ દરમિયાન કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં સંસ્કૃતિ મંત્રાલયના સચિવ શ્રી વિવેક અગ્રવાલ અને ગૂગલ આર્ટ્સ એન્ડ કલ્ચરના વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ અને સ્થાપક શ્રી અમિત સૂદ ઉપસ્થિત હતા.

આ ભાગીદારીમાં ભારતની સભ્યતાની વિશાળતાને પ્રતિબિંબિત કરવામાં આવશે. જેમાં આર્કિયોલોજિકલ સર્વે ઓફ ઇન્ડિયા દ્વારા સંરક્ષિત સ્મારકો અને પુરાતત્વીય સ્થળો તેમજ તેમની પાસે રહેલા સંગ્રહનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલયોની સામગ્રી, 'જ્ઞાન ભારતમ' હેઠળ દસ્તાવેજીકૃત કરવામાં આવી રહેલો હસ્તપ્રત વારસો અને દેશભરની મંત્રાલયની સંસ્થાઓ દ્વારા જાળવવામાં આવતી હસ્તકલા, પ્રદર્શન કલા અને જીવંત પરંપરાઓને પણ ડિજિટલાઇઝ કરવામાં આવશે.

આ પ્રોજેક્ટના કેન્દ્રમાં નવી દિલ્હીના નોર્થ અને સાઉથ બ્લોકમાં તૈયાર થઈ રહેલું 'યુગે યુગીન ભારત મ્યુઝિયમ' છે, જે ભારતની વિવિધ યુગના ઇતિહાસનું સંગ્રહાલય હશે. તેના ડિજિટલાઇઝેશનથી આ ઇમારતો અને તેમાં રાખવામાં આવતી કિંમતી કલાકૃતિઓનો કાયમી રેકોર્ડ તૈયાર થશે, જેનાથી જનતાને આ મહત્વકાંક્ષી સાંસ્કૃતિક પ્રયાસની વહેલી ઝલક જોવા મળશે.

સંસ્કૃતિ મંત્રાલયના આ પ્રયાસનો ઉદ્દેશ્ય ડિજિટલ પહેલનો વિસ્તાર કરી સુલભતા વધારવાનો છે, જેથી ભારતના વારસાને કોઈપણ ઉપકરણ પર અને ભારતીય ભાષાઓમાં જાણી શકાય. આ અભિગમ દ્વારા સંરક્ષણ, જાહેર પહોંચ અને ભારતની સર્જનાત્મક અર્થવ્યવસ્થાના વિકાસને એકસાથે આગળ વધારવામાં આવશે, જેમાં વિવિધ ક્ષેત્રોના ભાગીદારો અને તમામ કદની સંસ્થાઓનો સમાવેશ થશે.

આ ભાગીદારી અંગે વાત કરતા સંસ્કૃતિ મંત્રાલયના સચિવ શ્રી વિવેક અગ્રવાલે જણાવ્યું હતું કે, "ભારતનો સાંસ્કૃતિક વારસો એક જીવંત વારસો છે. તે દરેક નાગરિકનો છે અને સમગ્ર વિશ્વ સાથે સંવાદ કરે છે. ગૂગલ આર્ટ્સ એન્ડ કલ્ચર સાથેની અમારી ભાગીદારી પ્રાચીન હસ્તપ્રતો અને સ્મારકોથી લઈને રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલયો અને આગામી યુગે યુગીન ભારત મ્યુઝિયમ સુધીના વારસાના દસ્તાવેજીકરણ, સંરક્ષણ અને વહેંચણી માટે ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ખજાનાને ભારતીય ભાષાઓમાં અને વૈશ્વિક પ્રેક્ષકો માટે ઉપલબ્ધ કરાવીને, અમે વધુ લોકોને ભારતીય સભ્યતાની વાર્તાની નજીક લાવવાની અને તેને આવનારી પેઢીઓ માટે સુરક્ષિત કરવાની આશા રાખીએ છીએ."

ગૂગલ આર્ટ્સ એન્ડ કલ્ચરના વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ અને સ્થાપક શ્રી અમિત સૂદે જણાવ્યું હતું કે, "છેલ્લા ૧૫ વર્ષથી ગૂગલ આર્ટ્સ એન્ડ કલ્ચર ભારતની સહસ્ત્ર વર્ષોની વાર્તાકળા, કલાત્મક નિપુણતા અને વિશાળ વારસાથી પ્રેરિત રહ્યું છે. સંસ્કૃતિ મંત્રાલય સાથેની અમારી ભાગીદારી અત્યાધુનિક ટેકનોલોજીની મદદથી ભારતના અમર ખજાનાને સાચવવાની સહિયારી પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે. ભલે તે યુગે યુગીન ભારત મ્યુઝિયમના વિઝનને સમર્થન આપવું હોય કે ઐતિહાસિક હસ્તપ્રતોનું સંરક્ષણ કરવું હોય, અમે પ્રાચીન વારસાને આધુનિક સુલભતા સાથે જોડવા માટે અમારી ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરતા ગર્વ અનુભવીએ છીએ, જેથી આ સંગ્રહ દરેક જિજ્ઞાસુ મન માટે મફતમાં ઉપલબ્ધ થાય અને તેમને શિક્ષિત, પ્રેરિત અને આનંદિત કરે."

ગૂગલ આર્ટ્સ એન્ડ કલ્ચરનો સંસ્કૃતિ મંત્રાલયની સંસ્થાઓ સાથે લાંબો સંબંધ રહ્યો છે. જેમાં આર્કિયોલોજિકલ સર્વે ઓફ ઇન્ડિયા, નેશનલ મ્યુઝિયમ અને નેશનલ ગેલેરી ઓફ મોડર્ન આર્ટનો સમાવેશ થાય છે, જેમના સંગ્રહોને વધુ લોકો સુધી પહોંચાડવામાં ગૂગલ મદદ કરી ચૂક્યું છે. આ સમજૂતી કરાર દ્વારા મંત્રાલયે ભારતના સભ્યતાના વારસાને સાચવવાની, કાયમી ભાગીદારી દ્વારા સર્જનાત્મક અર્થવ્યવસ્થાને પ્રોત્સાહન આપવાની અને દેશ-વિદેશના વિશાળ નેટવર્ક સાથે સંસ્કૃતિ વહેંચવાની પોતાની પ્રતિબદ્ધતા પુનઃપુષ્ટ કરી છે.