સબરીમાલા ઘી વિવાદમાં મિલ્મા યુનિયનને હાઈકોર્ટ તરફથી મોટી રાહત

કેરળ સરકારને એક મોટો ઝટકો આપતા, કેરળ હાઈકોર્ટે તિરુવનંતપુરમ પ્રાદેશિક સહકારી દૂધ ઉત્પાદક સંઘની બરખાસ્ત કરવામાં આવેલી મેનેજિંગ કમિટીને ફરીથી કાર્યરત કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. આ સંઘ સબરીમાલા મંદિરને ઘી પૂરું પાડવાના મામલામાં કથિત ગેરરીતિઓના આરોપોને લઈને વિવાદમાં આવ્યો હતો, જેના પગલે રાજ્ય સરકારે તેની મેનેજિંગ કમિટીને વિસર્જિત કરી દીધી હતી. 'ધ હિન્દુ'ના અહેવાલ મુજબ, હાઈકોર્ટની ડિવિઝન બેન્ચે રજિસ્ટ્રારના આદેશને રદ કર્યો છે અને અગાઉના સિંગલ બેન્ચના ચુકાદાને પણ બાજુ પર રાખ્યો છે.

ન્યાયમૂર્તિ એ.કે. જયશંકર નામ્બિયાર અને ન્યાયમૂર્તિ એ.કે. પ્રીથાની ડિવિઝન બેન્ચે આ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય સંભળાવ્યો છે. અગાઉ, સિંગલ બેન્ચે રજિસ્ટ્રારના નિર્ણયને યોગ્ય ઠેરવ્યો હતો અને એવું માન્યું હતું કે સબરીમાલા સન્નિધાનમમાં ઘીના પુરવઠામાં ગેરરીતિના આરોપોને સાબિત કરવા માટે રજિસ્ટ્રાર પાસે પૂરતી સામગ્રી હતી. જોકે, ડિવિઝન બેન્ચે આ તર્કને નકારી કાઢ્યો છે અને નિર્દેશ આપ્યો છે કે પુનઃસ્થાપિત મેનેજિંગ કમિટીએ હવે નિમણૂક કરાયેલા એડમિનિસ્ટ્રેટરનું સ્થાન લેવું જોઈએ.

અદાલતે નોંધ્યું હતું કે રજિસ્ટ્રારે ડેરી ડેવલપમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટના જોઈન્ટ ડિરેક્ટરના અહેવાલ અને ભલામણોના આધારે સંઘની કમિટીને સુપરસીડ કરી હતી. ડિવિઝન બેન્ચના મતે, જોઈન્ટ ડિરેક્ટર પાસે આરોપો સંબંધિત પૂરતી માહિતી ઉપલબ્ધ હતી, જેનો અર્થ એ છે કે કમિટીના સભ્યોએ તપાસમાં સંપૂર્ણ સહકાર આપ્યો હતો. રાજ્ય સરકાર દ્વારા કરવામાં આવેલા પુરાવા સાથે ચેડાં કરવા અથવા તેને છુપાવવાના આરોપોને અદાલતે ફગાવી દીધા હતા. અદાલતે અવલોકન કર્યું હતું કે જ્યારે કોઈ વૈધાનિક સત્તાધિકારી દ્વારા લેવામાં આવેલી કાર્યવાહી પાછળ તર્કનો અભાવ હોય, ત્યારે તે સત્તાધિકારીની સદ્ભાવના પર શંકા પેદા કરે છે.

વધુમાં, હાઈકોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે કેરળ કો-ઓપરેટિવ સોસાયટીઝ એક્ટ, ૧૯૬૯ હેઠળ કમિટીને સુપરસીડ કરવાનો રજિસ્ટ્રારનો આદેશ રાજ્ય સહકારી સંઘ સાથે પરામર્શ કર્યા વિના લેવામાં આવ્યો હતો. રજિસ્ટ્રારે દલીલ કરી હતી કે આરોપોની ગંભીરતાને જોતા કારણદર્શક નોટિસ આપવી વ્યવહારુ નહોતી. બીજી તરફ, બરખાસ્ત કરાયેલી કમિટીના સભ્યોએ વકીલો રણજીત થામ્પન અને પી.સી. શશિધરન મારફતે દલીલ કરી હતી કે રજિસ્ટ્રાર પાસે લોકશાહી રીતે ચૂંટાયેલી કમિટીને હટાવવા માટે કોઈ નક્કર સામગ્રી નહોતી. તેમણે એવી પણ દલીલ કરી હતી કે પ્રક્રિયાનું પાલન કરવામાં આવ્યું નથી અને કારણદર્શક નોટિસ આપ્યા વિના કાર્યવાહી માત્ર અપવાદરૂપ સંજોગોમાં જ થઈ શકે છે.

આ વિવાદમાં સામેલ તિરુવનંતપુરમ પ્રાદેશિક સહકારી દૂધ ઉત્પાદક સંઘ ચાર જિલ્લાઓ - તિરુવનંતપુરમ, કોલ્લમ, પથાનમથિટ્ટા અને અલાપ્પુઝાનો સમાવેશ કરે છે. આ સંઘ કેરળના સહકારી માળખાનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે, જે દૂધ અને ડેરી ઉત્પાદનોના વિતરણ અને સબરીમાલા જેવા ધાર્મિક સ્થળોએ ઘીના પુરવઠાનું સંચાલન કરે છે.