તેલંગાણામાં જૂની શાળાઓ અને કોલેજો માટે ફાયર એનઓસીના નિયમોમાં છૂટછાટ

તેલંગાણાના ફાયર, ડિઝાસ્ટર રિસ્પોન્સ, ઈમરજન્સી અને સિવિલ ડિફેન્સ વિભાગે હાલમાં કાર્યરત શાળાઓ અને જુનિયર તથા ઇન્ટરમીડિયેટ કોલેજો માટે ફાયર નો ઓબ્જેક્શન સર્ટિફિકેટ (NOC) આપવાની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવી છે. આ નિર્ણયથી જૂના શૈક્ષણિક મકાનોમાં માળખાગત સુવિધાઓને કારણે પડતી મુશ્કેલીઓ દૂર થશે, પરંતુ અગત્યની ફાયર સેફ્ટી જરૂરિયાતો યથાવત રહેશે. ફાયર સર્વિસીસના ડાયરેક્ટર જનરલ વિક્રમ સિંહ માન દ્વારા જાહેર કરાયેલ આ સુધારેલા માર્ગદર્શિકા ૧૦ નવેમ્બર અથવા ત્યારપછી મળેલી અરજીઓ પર લાગુ થશે.

ધ હિન્દુના અહેવાલ મુજબ, નવા નિયમો હેઠળ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ તેમના પરિસરમાં ઉપલબ્ધ હાલની ખુલ્લી જગ્યા રાખી શકશે અને વધારાની ખુલ્લી જગ્યા બનાવવાની જરૂર રહેશે નહીં. જો હાલના સેટબેક પૂરતા ન હોય, તો પડોશી મિલકતોમાંથી આગ ન ફેલાય તે માટે વળતરના પગલા તરીકે જે બાજુ રોડ નથી તે બાજુએ વોટર કર્ટેન લગાવવા પડશે. આ સાથે ચાર-તરફી ફાયર બ્રિગેડ ઇનલેટની સુવિધા પણ પૂરી પાડવી પડશે.

જૂના શૈક્ષણિક મકાનોની ઊંચાઈ અને રચનાને ધ્યાનમાં રાખીને બીજા સીડીના માળખા અંગેની જરૂરિયાતો પણ આ માર્ગદર્શિકામાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવી છે. વિભાગે વિવિધ કેટેગરીના મકાનો માટે ફાયર સેફ્ટીના પગલાં નક્કી કર્યા છે, જેમાં ફાયર એક્સટિંગ્વિશર, કેમિકલ લેબોરેટરી, કોમ્પ્યુટર લેબોરેટરી અથવા સર્વર રૂમમાં મોડ્યુલર સ્પ્રિંકલર્સ, ફર્સ્ટ-એઇડ હોઝ રીલ્સ, મેન્યુઅલી સંચાલિત ઇલેક્ટ્રોનિક ફાયર એલાર્મ સિસ્ટમ, ડાઉનકમર્સ, ઓવરહેડ ફાયરફાઇટિંગ વોટર સ્ટોરેજ ટેન્ક અને પંપનો સમાવેશ થાય છે.

સંસ્થાઓએ એ વાતની ખાતરી કરવાની રહેશે કે સીડી, કોરિડોર, એક્ઝિટ અને બહાર નીકળવાના રસ્તાઓ અવરોધ રહિત રહે. બહાર નીકળવાના દરવાજા બહાર નીકળવાની દિશામાં ખુલવા જોઈએ અને ઇમરજન્સી લાઇટિંગ તેમજ પ્રકાશિત અથવા ઓટો-ગ્લો એક્ઝિટ સાઇનેજ હોવા જોઈએ. ફાયરફાઇટિંગ માટે પાણીનો સંગ્રહ જાળવવો પડશે અને ઇવેક્યુએશન પ્લાન, ઇમરજન્સી કોન્ટેક્ટ નંબર તથા ફાયર સેફ્ટી સૂચનાઓ મુખ્ય સ્થળોએ પ્રદર્શિત કરવી પડશે. શાળાઓ અને કોલેજોએ સ્કૂલ સેફ્ટી એડવાઇઝરી કમિટી અને સ્કૂલ ફાયર ટાસ્ક ફોર્સ બનાવવી પડશે, સ્ટાફ તાલીમ અને વિદ્યાર્થીઓ માટે જાગૃતિ કાર્યક્રમો યોજવા પડશે, તેમજ ફાયર સેફ્ટી મેન્યુઅલ અને ઇમરજન્સી રિસ્પોન્સ પ્લાન જાળવવા પડશે. સાથે જ ઇલેક્ટ્રિકલ સુરક્ષા અને સાધનોની નિયમિત જાળવણી પણ અનિવાર્ય છે.

સુધારેલી માર્ગદર્શિકા હેઠળ આપવામાં આવેલ ઓક્યુપન્સી એનઓસી ત્રણ વર્ષ માટે માન્ય રહેશે. સંસ્થાઓએ તેની અવધિ પૂર્ણ થાય તેના બે મહિના પહેલા નિયત પ્રક્રિયા અને ફી ભરીને રિન્યુઅલ માટે અરજી કરવી પડશે. આ સુધારા હેઠળની નવી જોગવાઈઓ સરકારી આદેશો હેઠળ ઉપલબ્ધ હાલની સેલ્ફ-સર્ટિફિકેશન પદ્ધતિને અસર કરતી નથી અને સંસ્થાઓ તેનો ઉપયોગ ચાલુ રાખી શકે છે.

આ ફેરફારો શાળાઓ અને કોલેજ મેનેજમેન્ટ એસોસિએશન દ્વારા કરવામાં આવેલી રજૂઆતો અને ૮ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬ ના રોજ હિતધારકો સાથે થયેલી ચર્ચા બાદ કરવામાં આવ્યા છે. આ માળખું આગ અને જીવન સુરક્ષા સાથે બાંધછોડ કર્યા વિના જૂના મકાનોમાં ખુલ્લી જગ્યા અને વધારાની સીડીની જરૂરિયાતો પૂરી કરવામાં આવતી મુશ્કેલીઓને દૂર કરવાનો પ્રયાસ કરે છે.

તેલંગાણા ફાયર સર્વિસીસ વિભાગ ફાયર સુરક્ષા અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપન માટે કાર્યરત છે. તે આગ જેવી કટોકટીના સમયે પ્રતિસાદ આપવા અને નાગરિકોની સુરક્ષા માટેના નિયમોનું પાલન કરાવવા માટે જવાબદાર છે.