મલ્ટિપલ-એન્ટ્રી ટૂરિસ્ટ વિઝા હોવા છતાં ભારતમાં પ્રવેશની ગેરંટી નથી

દિલ્હી હાઈકોર્ટે ચુકાદો આપ્યો છે કે કોઈ વિદેશી નાગરિક માત્ર એટલા માટે ભારતમાં પ્રવેશવાનો અથવા વિઝા મેળવવાનો કાયદેસર અધિકાર દાવો કરી શકે નહીં કે તેમને અગાઉ મલ્ટિપલ-એન્ટ્રી ટૂરિસ્ટ વિઝા આપવામાં આવ્યા હતા અથવા તે વિઝા હજુ પણ માન્ય છે. હિન્દુસ્તાન ટાઈમ્સના અહેવાલ મુજબ, કોર્ટે એક અમેરિકન નાગરિક દ્વારા ૪ નવેમ્બરના રોજ દાખલ કરવામાં આવેલી અરજી ફગાવી દીધી છે.

જસ્ટિસ અમિત મહાજનની બેન્ચે ૫ નવેમ્બરે આપેલા અને મંગળવારે જાહેર કરેલા સાત પાનાના આદેશમાં જણાવ્યું હતું કે, વિઝા આપવા, પ્રવેશ નકારવો અથવા ઇમિગ્રેશન પર ક્લિયરન્સ આપવું એ રાજ્યનું સાર્વભૌમ કાર્ય છે. આ પ્રક્રિયા રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, વિદેશી નીતિ અને વહીવટી વિવેકબુદ્ધિના મુદ્દાઓ સાથે જોડાયેલી છે. કોર્ટે ઉમેર્યું કે કેન્દ્ર સરકાર તમામ સંબંધિત પરિબળોને ધ્યાનમાં લેવા માટે હકદાર છે જે તપાસની જરૂરિયાત ઊભી કરે છે.

આ કેસમાં અરજદાર અમેરિકન નાગરિકે કેન્દ્ર સરકારને તેને ભારતમાં પ્રવેશવાની મંજૂરી આપવા માટે નિર્દેશ આપવાની માંગ કરી હતી. તેણે પોતાની અરજીમાં જણાવ્યું હતું કે તેને ૨૮ નવેમ્બર, ૨૦૨૨ના રોજ મલ્ટિપલ-એન્ટ્રી ટૂરિસ્ટ વિઝા આપવામાં આવ્યા હતા, જે ૨૭ નવેમ્બર, ૨૦૩૨ સુધી માન્ય હતા. તેણે દાવો કર્યો હતો કે ભારતની મુલાકાતો દરમિયાન તેણે વિઝાની શરતોનું ઉલ્લંઘન કરતી કોઈ પ્રવૃત્તિ કરી ન હતી.

જોકે, ૨૩ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૪ના રોજ જ્યારે તે ચેન્નાઈ એરપોર્ટ પરથી પ્રસ્થાન કરી રહી હતી, ત્યારે ઇમિગ્રેશન અધિકારીઓએ તેને જાણ કરી હતી કે ૨૦૨૩માં ભારતમાં તેનો કુલ રોકાણ સમય ૧૮૦ દિવસની નિર્ધારિત મર્યાદાથી વધી ગયો હતો. અરજદારે જણાવ્યું હતું કે તેણે નિયત દંડ ચૂકવ્યો હતો, પરંતુ તેને કોઈ ઓર્ડર કે એક્ઝિટ પરમિટ આપવામાં આવી ન હતી.

ત્યારબાદ, ૪ નવેમ્બર, ૨૦૨૪ના રોજ જ્યારે તે બેંગલુરુ એરપોર્ટ પર પહોંચી, ત્યારે તેને પ્રવેશ નકારવામાં આવ્યો હતો અને મૌખિક રીતે જાણ કરવામાં આવી હતી કે તે ૯ એપ્રિલ, ૨૦૨૬ પછી જ ભારત પરત ફરી શકે છે.

અરજદારે વધુમાં રજૂઆત કરી હતી કે બાલીમાં તેના નિવાસસ્થાને તે પડી ગઈ હતી, જેના કારણે કોઈમ્બતુરની એક હોસ્પિટલે તેને ભારતમાં સારવાર માટે મેડિકલ/આયુષ વિઝા માટે અરજી કરવા આમંત્રણ આપ્યું હતું. તેણે ૬ જૂનના રોજ કોઈમ્બતુરના વૈદ્યગ્રામ આયુર્વેદ હીલિંગ વિલેજમાં પંચકર્મ સારવાર માટે ૬૦ દિવસના ઈ-મેડિકલ/આયુષ વિઝા માટે અરજી કરી હતી, પરંતુ કોઈ કારણ આપ્યા વિના તેની અરજી નકારી કાઢવામાં આવી હતી.

કોર્ટે આ અરજી ફગાવી દેતા કહ્યું હતું કે, વિદેશી નાગરિકના પ્રવેશના મામલે સક્ષમ સત્તામંડળના મૂલ્યાંકનનું સ્થાન લેવું એ ન્યાયિક સમીક્ષા હેઠળ આ કોર્ટનું કાર્ય નથી. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે વિઝા હોવા માત્રથી ભારતમાં પ્રવેશનો સંપૂર્ણ અથવા બિનશરતી અધિકાર મળતો નથી.