સેટેલાઇટ કમ્યુનિકેશન નેટવર્ક ઓથોરાઇઝેશન અને સ્પેક્ટ્રમ ફાળવણી માટે TRAI ની ભલામણો

ટેલિકોમ રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા (TRAI) એ સેટેલાઇટ કમ્યુનિકેશન નેટવર્ક પ્રોવાઇડર ઓથોરાઇઝેશન અને સેટેલાઇટ કમ્યુનિકેશન નેટવર્ક પ્રોવાઇડર્સને સ્પેક્ટ્રમની ફાળવણી માટેના માળખા અંગે પોતાની ભલામણો જાહેર કરી છે. PIB દિલ્હીના અહેવાલ મુજબ, આ ભલામણોનો હેતુ ભારતમાં એક મજબૂત અને સ્પર્ધાત્મક સેટેલાઇટ કમ્યુનિકેશન ઇકોસિસ્ટમનો વિકાસ કરવાનો છે.

આ પ્રક્રિયાની શરૂઆત ત્યારે થઈ જ્યારે ૦૩.૦૭.૨૦૨૫ ના રોજ DoT એ TRAI ને જાણ કરી હતી કે સરકાર ટેલિકોમ્યુનિકેશન્સ એક્ટ ૨૦૨૩ ની કલમ ૩(૧)(બી) હેઠળ સેટેલાઇટ કમ્યુનિકેશન નેટવર્ક (SCN) ઓથોરાઇઝેશનની શરૂઆત કરવાનો પ્રસ્તાવ રાખે છે. DoT એ TRAI ને વિનંતી કરી હતી કે તેઓ ફીડર લિંક અને યુઝર લિંક બંને માટે સ્પેક્ટ્રમની ફાળવણી સહિત SCN ઓથોરાઇઝેશન માટેની શરતો અને નિયમો પૂરા પાડે.

આ સંદર્ભમાં, TRAI એ ૦૮.૦૪.૨૦૨૬ ના રોજ 'સેટેલાઇટ કમ્યુનિકેશન નેટવર્ક ઓથોરાઇઝેશન અને સેટેલાઇટ કમ્યુનિકેશન નેટવર્ક પ્રોવાઇડર્સને સ્પેક્ટ્રમની ફાળવણીના માળખા' પર એક કન્સલ્ટેશન પેપર બહાર પાડ્યું હતું. આ પેપરના પ્રતિસાદમાં ૩૧ સ્ટેકહોલ્ડર્સ તરફથી ટિપ્પણીઓ અને ૧૨ સ્ટેકહોલ્ડર્સ તરફથી કાઉન્ટર-ટિપ્પણીઓ પ્રાપ્ત થઈ હતી, જે TRAI ની વેબસાઇટ પર અપલોડ કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ ૦૨.૦૭.૨૦૨૬ ના રોજ વર્ચ્યુઅલ મોડ દ્વારા એક ઓપન હાઉસ ડિસ્કશન (OHD) યોજવામાં આવ્યું હતું. સ્ટેકહોલ્ડર્સની ટિપ્પણીઓ અને વિશ્લેષણ પછી TRAI એ પોતાની અંતિમ ભલામણો તૈયાર કરી છે.

TRAI ની ભલામણોના મુખ્ય મુદ્દાઓમાં ટેલિકોમ્યુનિકેશન્સ (ઓથોરાઇઝેશન ફોર પ્રિન્સિપલ ટેલિકોમ સર્વિસીસ) રૂલ્સ, ૨૦૨૬ હેઠળ યુનિફાઇડ સર્વિસ ઓથોરાઇઝેશન, એક્સેસ સર્વિસ ઓથોરાઇઝેશન, ઇન્ટરનેટ સર્વિસ ઓથોરાઇઝેશન અને લોંગ ડિસ્ટન્સ સર્વિસ ઓથોરાઇઝેશનનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, યુનિફાઇડ લાયસન્સ હેઠળ એક્સેસ સર્વિસ, ઇન્ટરનેટ સર્વિસ, NLD સર્વિસ, કોમર્શિયલ VSAT CUG સર્વિસ અને GMPCS સર્વિસ ઓથોરાઇઝેશનની ભલામણ કરવામાં આવી છે.

સાથે જ, ભારતમાં ઇન્સ્ટોલ કરેલા ગેટવેનો ઉપયોગ કરીને સેટેલાઇટ આધારિત સેવાઓના પ્રદાન અને સંચાલન માટે 'Sui-Generis' કેટેગરી હેઠળ લાયસન્સ આપવાની વાત કહેવામાં આવી છે. જોકે, આવી સંસ્થાએ SCN પ્રોવાઇડર ઓથોરાઇઝેશન મેળવવા માટેની પાત્રતાના માપદંડો પૂર્ણ કરવા પડશે અને ટેકનિકલ, ઓપરેટિંગ, રોલ આઉટ અને સુરક્ષા શરતોનું પાલન કરવાની ખાતરી આપવી પડશે.

સેવાઓના પ્રકાર અને સ્પેક્ટ્રમ અંગેની વિગતો મુજબ, FSS માટે GSO સેટેલાઇટમાં C બેન્ડ, Ku બેન્ડ, Ka બેન્ડ અને Q/V બેન્ડ, જ્યારે NGSO માં Ku બેન્ડ, Ka બેન્ડ અને Q/V બેન્ડનો સમાવેશ થાય છે. MSS માટે GSO માં L બેન્ડ અને S બેન્ડ યુઝર લિંક માટે, અને C બેન્ડ, Ku બેન્ડ, Ka બેન્ડ તથા Q/V બેન્ડ ફીડર લિંક માટે રહેશે.

ભલામણોમાં સેટેલાઇટ કમ્યુનિકેશન નેટવર્ક એઝ અ સર્વિસ (SCNaaS) દ્વારા પાર્ટનરિંગ એન્ટિટીને સેવા પૂરી પાડવાની જોગવાઈ છે, જેમાં સ્પેક્ટ્રમનો ઉપયોગ કરવાનો અધિકાર પાર્ટનરિંગ એન્ટિટી પાસે રહેશે. IMT-આધારિત D2D સેવાઓની મંજૂરી ત્યારે જ આપવામાં આવશે જો એક્સેસ સર્વિસ પૂરી પાડવા માટે અધિકૃત એક અથવા વધુ સંસ્થાઓ, જે દેશના તમામ ૨૨ લાયસન્સ પ્રાપ્ત સર્વિસ વિસ્તારોમાં સંબંધિત IMT ફ્રીક્વન્સી ચેનલ ધરાવતી હોય, તેઓ SCN પ્રોવાઇડરને તેમની ચેનલનો ઉપયોગ કરવા દેવા સંમત થાય.

SCN પ્રોવાઇડર ઓથોરાઇઝેશન માટેની નાણાકીય શરતોમાં ₹૩૭,૫૦,૦૦૦ એન્ટ્રી ફી, ₹૪૫,૦૦,૦૦૦ પ્રારંભિક ગેરંટી, ₹૬૦,૦૦,૦૦૦ લઘુત્તમ ઇક્વિટી, ₹૬૦,૦૦,૦૦૦ લઘુત્તમ નેટવર્થ અને ₹૧૦,૦૦૦ એપ્લિકેશન પ્રોસેસિંગ ફી નક્કી કરવામાં આવી છે.

TRAI નું માનવું છે કે આ માળખું SCNaaS દ્વારા સેટેલાઇટ નેટવર્ક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને સ્પેક્ટ્રમનો કાર્યક્ષમ ઉપયોગ શક્ય બનાવશે. આનાથી MSS અને IMT સ્પેક્ટ્રમનો ઉપયોગ કરીને D2D કનેક્ટિવિટી જેવી નવીન સેવાઓ સરળ બનશે અને દેશભરમાં સેટેલાઇટ-આધારિત કનેક્ટિવિટીના વિસ્તરણમાં મદદ મળશે. આ ભલામણો TRAI ની વેબસાઇટ પર ઉપલબ્ધ છે.