મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ અને શાંતિની આશા વચ્ચે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં વધઘટ

મધ્ય પૂર્વના પ્રદેશમાં વધતા ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ અને શાંતિ સ્થાપવાની આશા વચ્ચે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ભારે અસ્થિરતા જોવા મળી રહી છે. Business Standard ના અહેવાલ મુજબ, ગુરુવારે તેલના ભાવમાં ઘટાડો નોંધાયો હતો, જે આગલા દિવસે થયેલા વધારા સામે પાછા ફર્યો હતો. બ્રેન્ટ ક્રૂડ ફ્યુચર્સ ૧.૨૨ ડોલર અથવા ૧.૧ ટકા ઘટીને પ્રતિ બેરલ ૧૧૪.૧૦ ડોલર પર આવી ગયું હતું, જ્યારે યુએસ વેસ્ટ ટેક્સાસ ઇન્ટરમીડિયેટ (WTI) ક્રૂડ ફ્યુચર્સ ૧.૩૩ ડોલર અથવા ૧.૩ ટકા ઘટીને ૧૦૧.૪૫ ડોલર પર પહોંચ્યું હતું. બુધવારે બ્રેન્ટ ક્રૂડમાં ૧.૩ ટકા અને WTI માં ૩ ટકાનો વધારો જોવા મળ્યો હતો.

તેલના ભાવમાં આ ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ મધ્ય પૂર્વમાં પુરવઠામાં અવરોધ આવવાના ભય વચ્ચે શાંતિ વાટાઘાટોની શક્યતા છે. Wall Street Journal ના અહેવાલ મુજબ, યુએસના ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સે ઈરાની સુરક્ષા પરિષદના વડા મોહસેન રેઝાઈને પત્ર મોકલીને શાંતિ વાટાઘાટો ફરી શરૂ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. નોમુરા સિક્યોરિટીઝના અર્થશાસ્ત્રી યુકી તાકાશિમાએ જણાવ્યું હતું કે, "શાંતિ વાટાઘાટો ફરી શરૂ થઈ શકે તેવી અપેક્ષા વચ્ચે વેચાણનું દબાણ જોવા મળી રહ્યું છે. જોકે, ઘટાડો મર્યાદિત રહ્યો છે."

ભાવમાં ઘટાડો મર્યાદિત રહેવાના કારણોમાં યમનના હુથીઓના વધતા હુમલાઓ અને નવેમ્બર ૩ ના મધ્યવર્તી ચૂંટણીઓ પછી અમેરિકા દ્વારા ઈરાન પર હુમલો કરવાની શક્યતાનો ડર સામેલ છે. The Times of India ના અહેવાલ મુજબ, હુથીઓના મિસાઈલ હુમલા બાદ બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ ૧૧૫ ડોલર પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચ્યા હતા, જેનાથી તેલના પુરવઠામાં વિક્ષેપ આવવાના ડર વધ્યા હતા. સાઉદી અહેવાલ મુજબ, સાઉદી સંઘે યમનના હુથીઓ દ્વારા તેમના પૂર્વીય ક્ષેત્ર તરફ છોડવામાં આવેલી બેલિસ્ટિક મિસાઈલનો નાશ કર્યો હતો. અગાઉ હુથીઓએ સાઉદી અરેબિયાની સૌથી મોટી તેલ રિફાઇનરી પર મિસાઈલથી હુમલો કર્યા હોવાનો દાવો કર્યો હતો, જે વિશ્વના બીજા સૌથી મોટા ક્રૂડ ઉત્પાદક દેશ પરના હુમલા છે. જોકે, સાઉદી સત્તાવાળાઓએ ૫,૫૦,૦૦૦ બેરલ પ્રતિ દિવસની ક્ષમતા ધરાવતી આ સુવિધા પરના હુમલાની તરત જ પુષ્ટિ કરી ન હતી. યમની સરકારી સેનાના જણાવ્યા અનુસાર, હુથીઓએ બુધવારે એડન એરપોર્ટ પર પણ હુમલો કર્યો હતો.

બીજી તરફ, કતારી મધ્યસ્થીઓએ ઈરાનને અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ સાથે યુદ્ધ સમાપ્ત કરવા માટે નવા કરારનો ડ્રાફ્ટ રજૂ કર્યો છે, પરંતુ ઈરાનના વરિષ્ઠ અધિકારીએ તેને અસ્વીકાર્ય વિચાર ગણાવી નકારી કાઢ્યો છે. ઈરાનના વિદેશ મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે ટેહરાન રાજદ્વારી પ્રયાસોને સફળ થવાની તક આપી રહ્યું છે. તેલના બજાર પર રશિયાના ક્રૂડ અને ડીઝલ ઉત્પાદનમાં વધારાની અપેક્ષાઓની પણ અસર પડી છે. JPMorgan ના વિશ્લેષકોના અહેવાલ મુજબ, ૧૫ ઓક્ટોબરના રોજ રિયાઝન રિફાઇનરી પર હુમલા બાદ રશિયન રિફાઇનિંગ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર કોઈ પુષ્ટિ થયેલ હુમલા થયા નથી, જેના કારણે ગયા અઠવાડિયે રશિયન રિફાઇનરીનું ઉત્પાદન ૩૫૦ kbd વધીને ૪ mbd થયું છે. આ વધારાથી રશિયાનું ક્રૂડ ઉત્પાદન વધારી શકે છે, પરંતુ તે ક્રૂડ નિકાસમાં વધારો કરશે જ તે જરૂરી નથી.

અમેરિકાના ઉર્જા માહિતી વહીવટીતંત્ર (EIA) એ જણાવ્યું હતું કે ૨૩ ઓક્ટોબરના રોજ પૂરા થયેલા અઠવાડિયા દરમિયાન એનર્જી કંપનીઓએ સ્ટોરેજમાંથી ૧.૯ મિલિયન બેરલ ક્રૂડ બહાર કાઢ્યું હતું, જ્યારે વિશ્લેષકો ૧૫,૦૦૦ બેરલના વધારાની અપેક્ષા રાખતા હતા. જોકે, ગેસોલીનનો જથ્થો ૩.૯ મિલિયન બેરલ વધ્યો હતો, જે વિશ્લેષકોના ૦.૯ મિલિયન બેરલ ઘટવાની અપેક્ષા કરતા વધુ હતો.