પ્રી-ડાયાબિટીસની સ્થિતિમાં જીવનશૈલીમાં બદલાવ લાવવાથી રોગી બચી શકે છે

આજ તક ન્યૂઝ આઉટલેટના અહેવાલ મુજબ, જો કોઈ વ્યક્તિનું એચબીએવનસી એટલે કે છેલ્લા ત્રણ મહિનાનું સરેરાશ શુગર સ્તર ૫.૭ ટકાથી ૬.૪ ટકા વચ્ચે આવી જાય તો તે પ્રી-ડાયાબિટીસની અવસ્થા ગણવામાં આવે છે. જો આ સ્થિતિને નિયંત્રિત કરવામાં ન આવે તો થોડા સમય પછી ડાયાબિટીસ થઈ શકે છે, પરંતુ જો સમયસર કાળજી રાખવામાં આવે તો આ જોખમથી બચી શકાય છે. દિલ્હી એઇમ્સના એન્ડોક્રોનોલોજી વિભાગના પ્રોફેસર ડો. રાજેશ ખડગાવતે આ બાબતે વિગતવાર માહિતી આપી છે.

ડો. રાજેશના જણાવ્યા અનુસાર, પ્રી-ડાયાબિટીસ એવી સ્થિતિ છે જેમાં વ્યક્તિ બ્લડ શુગરની બોર્ડરલાઇન પર હોય છે અને અહીંથી ડાયાબિટીસ થવાની આશંકા નોંધપાત્ર રીતે વધી જાય છે. જો કે, તેને અટકાવવું બહુ મુશ્કેલ નથી. આ માટે દર્દીએ પોતાની દિનચર્યા અને આહારમાં કેટલાક જરૂરી ફેરફાર કરવા પડે છે. સૌથી પહેલાં વજન ઘટાડવા પર ધ્યાન આપવું અનિવાર્ય છે. શરીરના વર્તમાન વજનમાંથી પાંચ ટકાથી સાત ટકા જેટલો હિસ્સો ઘટાડવાથી ડાયાબિટીસ થવાનું જોખમ ઘણે અંશે ઘટી જાય છે.

વજન ઘટાડવાની સાથે સાથે દરરોજ નિયમિતપણે કસરત કરવી પણ ખૂબ જ આવશ્યક છે. દરેક વ્યક્તિએ દરરોજ ઓછામાં ઓછી ૪૫ મિનિટ કસરત કરવાનું લક્ષ્ય રાખવું જોઈએ. આ ઉપરાંત, અઠવાડિયામાં બે વખત સ્ટ્રેન્થ ટ્રેનિંગ કરવાથી શરીરની ઇન્સ્યુલિન સેન્સિટિવિટી પણ વધુ સારી બને છે.

આહાર સંબંધિત સલાહ આપતા ડો. રાજેશ કહે છે કે ખોરાકમાં ફાઈબરથી ભરપૂર ચીજવસ્તુઓનો સમાવેશ કરવો જોઈએ. આહારમાં સ્ટાર્ચ વગરના શાકભાજી, પાંદડાવાળા લીલા શાકભાજી, કઠોળ, ફળિયા અને આખા અનાજ પર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું યોગ્ય રહે છે. ભોજનની થાળી તૈયાર કરતી વખતે તેનો અડધો હિસ્સો સ્ટાર્ચ વગરના શાકભાજીથી, એક-ચોથો ભાગ લીન પ્રોટીનથી અને બાકીનો એક-ચોથો ભાગ આખા અનાજ અથવા હેલ્ધી કાર્બ્સથી ભરેલો હોવો જોઈએ.

આ સાથે જ સોડા, ફળોના રસ, સફેદ બ્રેડ, પેસ્ટ્રી અને ખૂબ જ પ્રોસેસ્ડ સ્નેક્સથી દૂર રહેવું જોઈએ અથવા તેનું સેવન નહિવત કરી દેવું જોઈએ. આ તમામ ખાદ્ય પદાર્થોથી બ્લડ શુગરનું સ્તર ખૂબ જ ઝડપથી વધી શકે છે. આ ખાણીપીણીની ટેવો પર કાબૂ રાખવો સ્વાસ્થ્ય માટે હિતાવહ છે.

ભોજન લીધા પછી ૧૦ થી ૧૫ મિનિટ સુધી હળવા પગે ચાલવું જોઈએ, જેથી જમ્યા પછી બ્લડ શુગર લેવલમાં થતી અચાનક વૃદ્ધિને નિયંત્રિત કરી શકાય. આ તમામ નિયમો અને રૂટીનને દરરોજ અનુસરવાની ખાસ કાળજી રાખવી જોઈએ. આ પદ્ધતિ અપનાવવાથી પ્રી-ડાયાબિટીસના ડાયાબિટીસમાં પરિવર્તિત થવાના જોખમને મોટા પ્રમાણમાં ઘટાડી શકાય છે. હેલ્થ એક્સપર્ટ્સની આ સલાહોનું પાલન કરીને કોઈપણ વ્યક્તિ પોતાના સ્વાસ્થ્યને સુરક્ષિત રાખી શકે છે અને ગંભીર બીમારીઓથી પોતાનું રક્ષણ કરી શકે છે. સમયસરની જાગરૂકતા જ આ સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાનો શ્રેષ્ઠ ઉપાય સાબિત થાય છે.