ગાદી આઈઝનકોટ સામે નવી સરકાર રચવા માટે આઠ મુખ્ય પડકારો

ઇઝરાયેલના રાજકીય ક્ષેત્રે એક મહત્વપૂર્ણ વળાંક આવ્યો છે, જ્યાં ઇઝરાયેલી સેનાના પૂર્વ પ્રમુખ ગાદી આઈઝનકોટે લાંબા સમયથી સત્તામાં રહેલા વડાપ્રધાન બિન્યામિન નેતન્યાહુ સામે મોટો પડકાર ઊભો કર્યો છે. બીબીસી હિન્દીના અહેવાલ મુજબ, ઇઝરાયેલની ૧૨૦ સભ્યોની સંસદમાં બહુમતી સાબિત કરવા માટે ઓછામાં ઓછા ૬૧ સાંસદોનું સમર્થન અનિવાર્ય છે. હાલમાં, આઈઝનકોટને છ રાજકીય પક્ષોના કુલ ૬૭ સાંસદોનું સમર્થન પ્રાપ્ત હોવાનું જણાવાઈ રહ્યું છે. આ સમીકરણો વચ્ચે, રાષ્ટ્રપતિ ઇસાક હર્ઝોગે તેમને સરકાર રચવા માટે સત્તાવાર આમંત્રણ આપ્યું છે. આઈઝનકોટ પાસે હવે નવી સરકારની રચના માટે ૨૮ દિવસનો સમય છે, જેમાં ૧૪ દિવસના વધારાના સમયગાળાની પણ સંભાવના રહેલી છે.

આઈઝનકોટ માટે આ પ્રક્રિયા સરળ નથી. તેમને સરકાર ટકાવી રાખવા માટે આરબ રાજકીય પક્ષોના સમર્થન પર નિર્ભર રહેવું પડશે. ઇઝરાયેલના જટિલ રાજકીય માળખામાં આરબ પક્ષોના ટેકા પર સરકાર ચલાવવી એ એક મોટો પડકાર છે, કારણ કે આઈઝનકોટના ઘણા વચનો અને નીતિઓ પર આરબ પક્ષો વાંધો ઉઠાવી શકે છે અથવા બ્રેક લગાવી શકે છે. આઈઝનકોટ પોતે રાજકારણમાં નવા હોવાથી, આ પ્રકારના પેચીદા રાજકીય સમીકરણોને ઉકેલવા તેમના માટે કસોટી સમાન છે. નેતન્યાહુની લિકુડ પાર્ટી અને તેમના સહયોગીઓએ ચૂંટણીમાં ૫૩ બેઠકો મેળવી હતી, જ્યારે આઈઝનકોટની મધ્યમાર્ગી 'યાશર' પાર્ટી અને તેમના ગઠબંધનને ૪૮ બેઠકો મળી છે. આ પરિણામો દર્શાવે છે કે સરકાર રચવા માટે આરબ પક્ષોનું સમર્થન અનિવાર્ય છે.

આઈઝનકોટ સામેનો બીજો મોટો પડકાર ઈરાનનો મુદ્દો છે. નેતન્યાહુ હંમેશા ઈરાનને ઇઝરાયેલ માટે સૌથી મોટો ખતરો ગણાવતા આવ્યા છે અને પોતાને ઈરાનના રક્ષક તરીકે રજૂ કરે છે. ૨૮ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ના રોજ ઇઝરાયેલ અને અમેરિકાએ સંયુક્ત રીતે ઈરાન પર હુમલા કર્યા હતા, જેનાથી મધ્ય-પૂર્વની સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની છે. આ સંઘર્ષમાં હજુ સુધી કોઈ સમજૂતી થઈ નથી, તેથી ઈરાનનો ખતરો યથાવત છે. આઈઝનકોટ માટે આ સુરક્ષા પડકારને કેવી રીતે સંભાળવો તે એક મોટી સમસ્યા છે. વધુમાં, અમેરિકાના રાજકીય બદલાવની અસર પણ ઇઝરાયેલ પર પડી શકે છે. અમેરિકામાં રિપબ્લિકન પાર્ટીએ કોંગ્રેસના બંને ગૃહોમાં બહુમતી ગુમાવી છે, જેનું એક કારણ ઈરાન સાથેના યુદ્ધને માનવામાં આવે છે. જો અમેરિકા ઈરાન અંગેની પોતાની નીતિ બદલે, તો તેની સીધી અસર ઇઝરાયેલની સુરક્ષા વ્યવસ્થા પર પડશે.

નેતન્યાહુના શાસનકાળમાં ભ્રષ્ટાચારના આરોપો, ૭ ઓક્ટોબર ૨૦૨૩ના હુમલાને રોકવામાં નિષ્ફળતા અને ન્યાયપાલિકામાં ફેરફારની વિવાદાસ્પદ યોજનાને કારણે દેશમાં ભારે વિરોધ પ્રદર્શનો થયા હતા. આઈઝનકોટે આ તમામ મુદ્દાઓ પર નેતન્યાહુની ટીકા કરી છે, પરંતુ હવે સત્તામાં આવ્યા બાદ તેમને આ જ મુદ્દાઓ પર કામ કરવાનું રહેશે. આઈઝનકોટ માટે આ પડકારોનો સામનો કરવો એ તેમની રાજકીય કારકિર્દીની સૌથી મોટી કસોટી છે.

ગાદી આઈઝનકોટ ઇઝરાયેલી સેનાના પૂર્વ કમાન્ડર હતા અને તેમણે વર્ષ ૨૦૨૨માં રાજકારણમાં પ્રવેશ કર્યો હતો. તેઓ નેશનલ યુનિટી પાર્ટીના સભ્ય હતા પરંતુ વૈચારિક મતભેદોને કારણે તેમણે તે પક્ષ છોડી દીધો હતો. ત્યારબાદ તેમણે પોતાની મધ્યમાર્ગી પાર્ટી 'યાશર'ની સ્થાપના કરી હતી, જેનો અર્થ 'સીધા' અથવા 'ઈમાનદાર' થાય છે. ૭ ઓક્ટોબર ૨૦૨૩ના રોજ હમાસના હુમલા બાદ તેઓ નેતન્યાહુની વોર કેબિનેટમાં જોડાયા હતા, પરંતુ બાદમાં તેઓ નેતન્યાહુના કટ્ટર ટીકાકાર બની ગયા હતા. ગાઝા યુદ્ધ દરમિયાન તેમણે પોતાના પુત્ર અને બે ભત્રીજાઓને ગુમાવ્યા હતા અને ચૂંટણી પ્રચારમાં તેમણે પોતાની સુરક્ષા અને સૈન્ય પૃષ્ઠભૂમિ પર ભાર મૂક્યો હતો.