લગ્નજીવનમાં પ્રતાડિત દીકરીનો સાથ આપો, કોઈ મોટી દુર્ઘટનાની રાહ ન જુઓ

દિલ્હી હાઈકોર્ટે એક મહત્વપૂર્ણ અવલોકન કરતા જણાવ્યું છે કે જો કોઈ દીકરી તેના લગ્નજીવનમાં હિંસા અથવા પ્રતાડનાની ફરિયાદ કરે, તો માતા-પિતાએ તેની વાતોને અત્યંત ગંભીરતાથી લેવી જોઈએ. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે લગ્ન બચાવવા માટે સમાધાન કરી લે તેવી સલાહ આપીને દીકરીને ચૂપ ન રાખવી જોઈએ. અદાલતે વધુમાં ઉમેર્યું કે દીકરીનું પિયર પરત ફરવું એ પરિવાર માટે શરમની વાત ન હોવી જોઈએ.

દૈનિક ભાસ્કરના અહેવાલ મુજબ, હાઈકોર્ટે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે કોઈપણ મહિલા માટે લગ્ન કરતાં તેની સુરક્ષા અને સન્માન વધુ મહત્વનું છે. દીકરીને મદદ કરવા માટે કોઈ મોટી અનહોણી ઘટના કે દુર્ઘટના ઘટવાની રાહ જોવી જોઈએ નહીં. આ અવલોકન જસ્ટિસ મધુ જૈન દ્વારા ૨૦૧૮ના એક આત્મહત્યાના કેસની સુનાવણી દરમિયાન કરવામાં આવ્યું હતું.

આ કેસ ફ્લાઇટ એટેન્ડન્ટ અનિસિયા બત્રા સાથે જોડાયેલો હતો, જેમણે ૧૩ જુલાઈ ૨૦૧૮ના રોજ દક્ષિણ દિલ્હીના પંચશીલ પાર્કમાં કથિત રીતે આત્મહત્યા કરી હતી. ૩૯ વર્ષીય અનિસિયા જર્મન એરલાઇનમાં નોકરી કરતા હતા. તેમના માતા-પિતાએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે તેમના પતિ તેમને શારીરિક રીતે પ્રતાડિત કરતા હતા. ઘટનાના સમયે તેમના પતિ મયંક સિંઘવી તેમને હોસ્પિટલ લઈ ગયા હતા, જ્યાં ડોક્ટરોએ તેમને મૃત જાહેર કર્યા હતા.

આ કેસની સુનાવણી બાદ હાઈકોર્ટે પતિ મયંક સિંઘવીને ક્રૂરતા અને આત્મહત્યા માટે ઉશ્કેરવાના આરોપોમાંથી મુક્ત કર્યા છે. આ ચુકાદા દરમિયાન કોર્ટે વૈવાહિક વિવાદોમાં પતિના સંબંધીઓ પર સામૂહિક રીતે ક્રૂરતાના આરોપો લગાવવાની પ્રવૃત્તિ પર પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. અદાલતે કહ્યું કે કોઈ વ્યક્તિને માત્ર પતિનો સંબંધી હોવાને કારણે ફોજદારી કેસમાં આરોપી ન બનાવવો જોઈએ. કોઈપણ વ્યક્તિ સામે આરોપ લગાવવા માટે તેની સ્પષ્ટ ભૂમિકા અથવા પુરાવા હોવા અનિવાર્ય છે.

કોર્ટે વધુમાં સ્પષ્ટ કર્યું કે વૈવાહિક વિવાદો અથવા તણાવપૂર્ણ સંબંધો પોતે જ આત્મહત્યા માટે ઉશ્કેરવાનો ગુનો બનતા નથી. આ માટે સામેની વ્યક્તિની સક્રિય અને ઈરાદાપૂર્વકની ભૂમિકા સાબિત થવી જરૂરી છે. અદાલતે એવું પણ નોંધ્યું કે આત્મહત્યા પહેલા મહિલાએ કોઈ મેસેજમાં કોઈ વ્યક્તિને જવાબદાર ઠેરવી હોય, તો માત્ર તેના આધારે આત્મહત્યા માટે ઉશ્કેરવાનો ગુનો સાબિત થતો નથી.

આ કેસમાં પ્રોસિક્યુશન પક્ષે આરોપ લગાવ્યો હતો કે અનિસિયાને શારીરિક અને માનસિક રીતે પ્રતાડવામાં આવ્યા હતા. આરોપ હતો કે તેમની પાસેથી પૈસા માંગવામાં આવતા હતા અને તેમની માતા સાથે સંયુક્ત રીતે તેમના નામે રહેલા ફ્લેટના વેચાણથી મળેલી રકમને લઈને દબાણ કરવામાં આવતું હતું. અનિસિયાની માતાએ પણ આરોપ લગાવ્યો હતો કે તેમના જમાઈ અને સાસુ-સસરા સતત પૈસાની માંગણી કરતા હતા.

આ મુદ્દા પર દિલ્હી હાઈકોર્ટે અવલોકન કર્યું કે લગ્ન દરમિયાન પૈસાની દરેક માંગણી કે લેણ-દેણને દહેજ ન ગણી શકાય. દહેજ સાબિત કરવા માટે તે માંગણીનો લગ્ન સાથે સીધો સંબંધ હોવો જરૂરી છે. આમ, કોર્ટે એક તરફ માતા-પિતાને દીકરીના સમર્થન માટે પ્રોત્સાહિત કર્યા, તો બીજી તરફ પુરાવા વગર પરિવારના સભ્યોને ફસાવવાની પ્રવૃત્તિ સામે ચેતવણી આપી હતી.