ગર્ભમાં ગંભીર ખામી હોવાથી ગર્ભપાતની મંજૂરી આપતો મદ્રાસ હાઈકોર્ટનો મહત્વનો નિર્ણય

મદ્રાસ હાઈકોર્ટે એક મહિલાને તેના ગર્ભમાં ગંભીર ખામીઓ હોવાનું જાણ્યા બાદ ગર્ભપાત કરવાની મંજૂરી આપી છે. કોર્ટે અવલોકન કર્યું હતું કે, જ્યારે કોઈ માતા તેના ગર્ભમાં ખામીઓ હોવાને કારણે બાળકને જન્મ ન આપવાનો હૃદયદ્રાવક નિર્ણય લે છે, ત્યારે કોર્ટે તે નિર્ણય સામે નમવું જોઈએ. જસ્ટિસ પી.ટી. આશાએ પોતાના ચુકાદામાં જણાવ્યું હતું કે, માતાને એ નિર્ણય લેવાનો અધિકાર છે કે તે આવા બાળકને દુનિયામાં લાવવા માંગે છે કે નહીં, ખાસ કરીને જ્યારે બાળક સામાન્ય જીવન જીવી શકવા તેમ ન હોય.

જસ્ટિસ આશાએ વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે, અરજદાર માતાએ બાળકના ગરિમાપૂર્ણ અને આત્મનિર્ભર જીવન જીવવાની શક્યતાઓમાં રહેલા નોંધપાત્ર જોખમોને ધ્યાનમાં રાખીને આ પીડાદાયક અને અંતિમ પગલું ભર્યું છે, તેથી કોર્ટે આ નિર્ણયનો સ્વીકાર કરવો જોઈએ. કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે, આવા બાળકને દરરોજ જે પીડા સહન કરવી પડે છે તે જોવાની જવાબદારી માતા-પિતાની હોય છે. માતા-પિતાએ આ નિર્ણય એટલા માટે લીધો છે જેથી બાળકને અપમાનજનક જીવન જીવવા માટે આ દુનિયામાં ન લાવવું પડે. આ ઉપરાંત, અજન્મેલા બાળકને પણ ગરિમાપૂર્ણ જીવન જીવવાનો અધિકાર છે અને તે કોઈની મજાકનું કારણ ન બનવું જોઈએ. કોર્ટે માતા-પિતાના જીવનકાળ પછી આ બાળકના જીવન વિશે પણ વિચારવાની જરૂરિયાત જણાવી હતી.

ધ હીન્દુના અહેવાલ મુજબ, ચેન્નાઈના એગમોર ખાતે આવેલી ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઓબ્સ્ટેટ્રિક્સ એન્ડ ગાયનેકોલોજી અને ગવર્મેન્ટ હોસ્પિટલ ફોર વિમેન એન્ડ ચિલ્ડ્રન દ્વારા ૧૩ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૬ના રોજ ગર્ભપાત કરવાનો ઇનકાર કરવામાં આવ્યો હતો. હોસ્પિટલના ચેરપર્સન દ્વારા જારી કરવામાં આવેલી આ કાર્યવાહીમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે મેડિકલ બોર્ડે ન્યુરોલોજીકલ ખામીઓ જીવલેણ નથી તેવું અભિપ્રાય આપ્યો હતો, તેથી ગર્ભપાત કરી શકાય નહીં. જોકે, હાઈકોર્ટે આ કાર્યવાહીને રદ કરી દીધી છે અને તાત્કાલિક ગર્ભપાત કરવાનો આદેશ આપ્યો છે, કારણ કે ગર્ભધારણાને ૨૪ અઠવાડિયાથી વધુ સમય થઈ ગયો હતો.

કેસની વિગતો મુજબ, અરજદાર મહિલા અને તેના પતિને ૨૦૨૪માં એક પુત્રનો જન્મ થયો હતો અને આ તેમની બીજી પ્રેગ્નન્સી હતી. મહિલાના ટ્રાઇમેસ્ટર સ્કેન રિપોર્ટમાં માઈલ્ડ વેન્ટ્રિક્યુલોમેગલી (સેરેબ્રોસ્પાઈનલ ફ્લુઇડના જમા થવાને કારણે મગજના વેન્ટ્રિકલ્સનું વિસ્તરણ) હોવાનું જણાયું હતું. આ ખામીની પુષ્ટિ કરવા માટે દંપતીએ બીજા ડોક્ટરનો અભિપ્રાય લીધો હતો, જેમાં પણ આ ખામીની પુષ્ટિ થઈ હતી.

ત્યારબાદ જ્યારે મહિલાએ અલ્ટ્રાસાઉન્ડ સ્કેન કરાવ્યો, ત્યારે એક્સટેન્ડેડ ન્યુરોનોગ્રાફી રિપોર્ટમાં ડોક્ટરોએ એજનેસિસ ઓફ કોર્પસ કેલોસમ (જન્મજાત સેરેબ્રલ ખામી) અને બાયલેટરલ મોડરેટ વેન્ટ્રિક્યુલોમેગલી નોંધ્યું હતું. ડોક્ટરોએ દંપતીને જાણ કરી હતી કે એજનેસિસ કોર્પસ કેલોસમ ધરાવતા ગર્ભોમાં વિકાસલક્ષી મુશ્કેલીઓનું જોખમ વધી જાય છે, જેમાં કોગ્નિટિવ ડિસફંક્શન, વર્તણૂક સંબંધી સમસ્યાઓ, સામાજિક સંવાદમાં મુશ્કેલી, એપિલેપ્સી (મરકી) અને બૌદ્ધિક અક્ષમતાનો સમાવેશ થાય છે.

દંપતીને વધુમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે જન્મ પહેલાં ક્ષતિની ચોક્કસ માત્રાનું વિશ્વસનીય રીતે અનુમાન લગાવી શકાય નહીં. જો વધારાની સેરેબ્રલ ખામીઓ અથવા આનુવંશિક ખામીઓ હોય, તો જોખમ નોંધપાત્ર રીતે વધી જાય છે. આ તમામ ગંભીર પરિસ્થિતિઓને ધ્યાનમાં રાખીને દંપતીએ ગર્ભપાત કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. પરંતુ જ્યારે ડોક્ટરોએ આ પ્રક્રિયા કરવાની ના પાડી, ત્યારે તેમણે ન્યાયિક સહાય માટે કોર્ટનો સંપર્ક કર્યો હતો.