શેખ હસીનાને પાછા લાવવા પાસપોર્ટની જરૂર નથી, બાંગ્લાદેશી મંત્રીનું કડક નિવેદન

બાંગ્લાદેશના પૂર્વ વડાપ્રધાન શેખ હસીનાને ભારતથી પરત લાવવાના પ્રયાસો વચ્ચે બાંગ્લાદેશી સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેમને કોઈ પાસપોર્ટ કે મુસાફરીના દસ્તાવેજો આપવામાં આવશે નહીં. બાંગ્લાદેશના વિદેશ બાબતોના રાજ્ય મંત્રી હુમાયુન કબીરે અત્યંત કડક શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે શેખ હસીનાને ભારત સાથેની પ્રત્યાર્પણ સંધિ (extradition treaty) હેઠળ પરત લાવવામાં આવશે. તેમણે ઉમેર્યું કે આતંકવાદીઓ અને ગુનેગારોને પરત લાવવા માટે પાસપોર્ટની જરૂર પડતી નથી, પરંતુ તેમને અન્ય દેશ દ્વારા સોંપવાની પ્રક્રિયા અપનાવવામાં આવે છે.

આજતકના અહેવાલ મુજબ, ૫ નવેમ્બરના રોજ ઢાકાના હઝરત શાહજલાલ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમદાન પર પત્રકારો સાથેની વાતચીત દરમિયાન હુમાયુન કબીરે આ નિવેદન આપ્યું હતું. મંત્રી કબીર ચીનની કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીના આંતરરાષ્ટ્રીય વિભાગના મંત્રી લિયુ હૈશિંગના નેતૃત્વ હેઠળના પ્રતિનિધિમંડળને વિદાય આપવા પહોંચ્યા હતા, ત્યારે તેમને શેખ હસીનાને ભારતથી પરત લાવવા અંગેના પ્રશ્નો પૂછવામાં આવ્યા હતા.

હુમાયુન કબીરે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે બાંગ્લાદેશ અને ભારત વચ્ચે પ્રત્યાર્પણ સંધિ અસ્તિત્વમાં છે અને આ જ કરારના આધારે હસીનાને પરત લાવવાની પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવશે. તેમણે કહ્યું, "કોઈ આતંકવાદી કે ગુનેગારને પરત લાવવા માટે પાસપોર્ટની જરૂર હોતી નથી. આ તેમને સોંપવાનો મામલો છે." મંત્રીએ વધુમાં સ્પષ્ટ કર્યું કે શેખ હસીના વિરુદ્ધ ન્યાયિક વોરંટ જારી કરવામાં આવ્યું છે અને તેમને પરત લાવવા માટેની ન્યાયિક પ્રક્રિયા પણ ઉપલબ્ધ છે, તેથી તેમને સામાન્ય મુસાફર તરીકે પાસપોર્ટ કે ટ્રાવેલ ડોક્યુમેન્ટ્સ આપવાની કોઈ જરૂર નથી.

મંત્રીએ પૂર્વ વડાપ્રધાન પર ગંભીર આક્ષેપો કરતા જણાવ્યું કે હસીના હજારો લોકોના મૃત્યુ માટે જવાબદાર છે. તેમણે કહ્યું કે બાંગ્લાદેશી સરકાર તેમને એક સામાન્ય મુસાફર તરીકે જોઈ શકે નહીં. હુમાયુન કબીરે પુનરોચ્ચાર કર્યો કે એક ન્યાયિક વોરંટ, સ્થાપિત ન્યાયિક પ્રક્રિયા અને પ્રત્યાર્પણ સંધિ હોવાથી પાસપોર્ટ જારી કરવાની કોઈ જરૂરિયાત નથી. તેમણે સત્તા પરથી હટાવવામાં આવેલા પૂર્વ વડાપ્રધાનની આકરી ટીકા કરી અને આરોપ લગાવ્યો કે દેશ છોડીને ભાગતા પહેલા તેઓ હજારો લોકોના મોત માટે જવાબદાર હતા.

ઢાકાના વલણને સ્પષ્ટ કરતા હુમાયુન કબીરે જણાવ્યું કે બાંગ્લાદેશ સરકાર સંધિ હેઠળ સ્થાપિત ન્યાયિક અને રાજદ્વારી માધ્યમો દ્વારા ભારતીય અધિકારીઓ પાસે હસીનાને ઔપચારિક રીતે સોંપવાની માંગ કરી રહી છે. બાંગ્લાદેશ સરકાર સતત ભારત પાસે શેખ હસીનાને પરત સોંપવાની માંગ કરી રહી છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, ઓગસ્ટ ૨૦૨૪માં બાંગ્લાદેશમાં થયેલા મોટા વિદ્યાર્થી આંદોલન અને રાજકીય ઉથલપાથલ બાદ શેખ હસીનાએ દેશ છોડીને ભારતનું શરણ લીધું હતું અને ત્યારથી તેઓ ભારતમાં રહી રહ્યા છે.

આ દરમિયાન, બાંગ્લાદેશમાં આંતરરાષ્ટ્રીય અપરાધ ટ્રિબ્યુનલે ૨૦૨૫માં માનવતા વિરુદ્ધના અપરાધોના કેસમાં શેખ હસીનાને મૃત્યુદંડની સજા સંભળાવી હતી. જોકે, હસીનાએ પોતાની સામે ચાલેલા મુકદમા અને આપવામાં આવેલા ચુકાદાની કાયદેસરતા પર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. ઢાકાનું કહેવું છે કે ભારત સાથેની પ્રત્યાર્પણ સંધિ મુજબ તેમને પરત મોકલવા જોઈએ, પરંતુ ભારત તરફથી હજુ સુધી બાંગ્લાદેશની આ માંગ પર તેમને સોંપવાનો કોઈ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નથી.