૫૦૦ GW બિન-અશ્મિભૂત ક્ષમતા માટે ૨૨૦ અબજ ડોલરની જરૂરિયાત: પ્રહલાદ જોશી

નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલી 'ભારત રિન્યુએબલ એનર્જી સમિટ એન્ડ એક્સ્પો (BRESE) ૨૦૨૬' ના સમાપન પ્રસંગે નવા અને નવીનીકરણીય ઉર્જા મંત્રી પ્રહલાદ જોશીએ જણાવ્યું હતું કે ભારત સ્વચ્છ ઉર્જા ક્ષેત્રે એક મુખ્ય વૈશ્વિક શક્તિ તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. તેમણે ઉમેર્યું કે વિશ્વ હવે ભારતની પ્રગતિ અને વધતી જતી મહત્વાકાંક્ષાઓ પર ધ્યાન આપી રહ્યું છે. મંત્રી જોશીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે આ સમિટ દ્વારા ભારતની કિંમત-અસરકારક રિન્યુએબલ એનર્જી (RE) ઉત્પાદન ક્ષમતા પ્રદર્શિત કરવામાં આવી છે, જે ખાસ કરીને 'ગ્લોબલ સાઉથ'ના દેશો માટે અત્યંત અનુકૂળ છે.

બિઝનેસલાઇન સાથેની વાતચીતમાં મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે આ સમિટ રિન્યુએબલ એનર્જી માટે ભારતના સૌથી મોટા વૈશ્વિક પ્લેટફોર્મ્સમાંના એક તરીકે ઉભરી આવી છે. તેમણે નોંધ્યું કે પ્રથમ વખત આ ક્ષેત્રના ત્રણ મહત્વપૂર્ણ કાર્યક્રમો એકસાથે યોજાયા હતા, જેમાં સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય હિસ્સેદારોની ભારે ભાગીદારી જોવા મળી હતી. આ બાબત ભારતની રિન્યુએબલ એનર્જી વૃદ્ધિની ગાથામાં વૈશ્વિક વિશ્વાસ દર્શાવે છે.

સમિટના પરિણામો વિશે વાત કરતા પ્રહલાદ જોશીએ જણાવ્યું કે સ્વચ્છ ઉર્જા ક્ષેત્રે ભારત જે કંઈ પણ કરવા માંગે છે તે મોટા પાયે કરવું પડશે. તેમણે ઉદાહરણ આપતા કહ્યું કે ભારતની ઉત્પાદન ક્ષમતામાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. ડિસેમ્બર ૨૦૨૬ સુધીમાં સોલર સેલ ઉત્પાદન ક્ષમતા ૭૦ GW સુધી પહોંચવાની શક્યતા છે અને એપ્રિલ-મે ૨૦૨૭ સુધીમાં તે ૧૦૦ GW ને વટાવી શકે છે. મંત્રીએ વધુમાં જણાવ્યું કે એકવાર આ ક્ષમતા ૧૫૦ GW ને પાર કરશે, ત્યારે ભારત આ ઉત્પાદનો વેચવાની સ્થિતિમાં હશે. હાલમાં સોલર મોડ્યુલ ક્ષમતા જરૂરિયાત કરતા વધુ છે, તેથી ભારતને તેની નિકાસ કરવાની જરૂર છે. આવા કાર્યક્રમો ભારતની ઓછી કિંમતે ઉત્પાદન કરવાની ક્ષમતાને વિશ્વ સમક્ષ રજૂ કરવામાં મદદ કરે છે, જેનાથી નાના અને વિકાસશીલ દેશોને અમારા ઉત્પાદનો ખરીદવામાં કિંમતનો લાભ મળી શકે છે.

મંત્રી જોશીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે આ સમિટમાં નીતિ નિર્ધારકો, રોકાણકારો, ઉદ્યોગો, સંશોધન સંસ્થાઓ, સ્ટાર્ટ-અપ્સ અને આંતરરાષ્ટ્રીય વિકાસ ભાગીદારોને એકસાથે લાવવામાં આવ્યા હતા. આનાથી ભારતના સ્વચ્છ ઉર્જા બજારમાં વિશ્વાસ મજબૂત થયો છે અને રાષ્ટ્રીય તેમજ વૈશ્વિક મહત્વાકાંક્ષાઓને અમલીકરણ માટેના ભવિષ્યલક્ષી એજન્ડામાં પરિવર્તિત કરવામાં મદદ મળી છે.

રોકાણની જરૂરિયાતો અંગે મંત્રીએ જણાવ્યું કે ૫૦૦ GW ની બિન-અશ્મિભૂત ઇંધણ ક્ષમતા પ્રાપ્ત કરવા માટે ભારતને અંદાજે ૨૨૦ અબજ ડોલરની જરૂર છે. સમિટ દરમિયાન થયેલી ચર્ચાઓ દર્શાવે છે કે મૂડીની ઉપલબ્ધતા કોઈ અવરોધ નથી. રોકાણકારોએ ભારતના સ્વચ્છ ઉર્જાના લાંબા ગાળાના વિકાસના triểnેટેમાં સકારાત્મક રસ દાખવ્યો છે, જે ૨૦૩૦ ની તાત્કાલિક જરૂરિયાતોથી પણ આગળ સુધી વિસ્તરેલો છે.

તેમણે વધુમાં સમજાવ્યું કે રોકાણકારોની ભાગીદારી હવે માત્ર પરંપરાગત વ્યૂહાત્મક રોકાણકારો સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેમાં પેન્શન ફંડ્સ, સંસ્થાકીય રોકાણકારો અને લાંબા ગાળાના 'પેશન્ટ કેપિટલ' પૂરા પાડનારાઓનો પણ સમાવેશ થયો છે. આ બાબત ભારતના સ્વચ્છ ઉર્જા ફાઇનાન્સિંગ ઇકોસિસ્ટમની વધતી જતી ઊંડાઈને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

મંત્રીએ નોંધ્યું કે સ્વચ્છ ઉર્જા પ્રત્યે લોકોમાં, ખાસ કરીને આ ક્ષેત્રના સ્ટાર્ટ-અપ્સમાં વધતી જતી ક્ષમતા અને રસ જોવા મળી રહ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે સમિટમાં શાળાઓ, સંશોધન અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ દ્વારા ક્લીન ટેકમાં દાખવવામાં આવેલો રસ ખૂબ જ પ્રેરણાદાયક છે. હવે આ એક જન આંદોલન બની ગયું છે, જેમાં યુવાન છોકરાઓ અને છોકરીઓ ગ્રીન હાઇડ્રોજન પર કામ કરી રહ્યા છે.