વિકાસશીલ દેશોનું દેવું ૨૦૨૫માં ૯.૪ ટ્રિલિયન ડોલરના રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચ્યું

વિકાસશીલ દેશો પરનું કુલ દેવું વર્ષ ૨૦૨૫માં ૯.૪ ટ્રિલિયન ડોલરના ઐતિહાસિક ઉચ્ચતમ સ્તરે પહોંચી ગયું છે. વિશ્વ બેંક દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા વાર્ષિક ઇન્ટરનેશનલ ડેબ્ટ રિપોર્ટમાં આ ચોંકાવનારી વિગતો સામે આવી છે. આ રિપોર્ટ દર્શાવે છે કે વિકાસશીલ રાષ્ટ્રોની આર્થિક સ્થિતિ પર દેવાનો બોજ સતત વધી રહ્યો છે, જે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે ચિંતાનો વિષય છે.

રિપોર્ટ અનુસાર, દેવામાં થયેલા આ ધરખમ વધારા પાછળ મુખ્યત્વે ખાનગી ફાઇનાન્સિંગ જવાબદાર રહ્યું છે. ખાનગી લેણદારો પાસેથી લીધેલી લોન અને જાહેર સાહસો દ્વારા કરવામાં આવેલા બોન્ડ ઇશ્યુઅન્સમાં લગભગ ૩૫ ટકાનો મોટો વધારો નોંધાયો છે. આ આંકડો સ્પષ્ટ કરે છે કે સરકારી લોન કરતા ખાનગી ક્ષેત્ર દ્વારા લેવામાં આવેલા દેવામાં વધુ તેજી જોવા મળી છે, જેના કારણે કુલ દેવાની રકમ રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી છે.

વિશ્વ બેંકે વિકાસશીલ દેશોનું અલગ-અલગ વર્ગીકરણ કર્યું છે, જેમાં કેટલાક દેશોને 'સૌથી વધુ સંવેદનશીલ' (most vulnerable) તરીકે ઓળખવામાં આવ્યા છે. રિપોર્ટમાં ખાસ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે કે, આ સંવેદનશીલ દેશોમાં બાહ્ય દેવામાં સૌથી વધુ વૃદ્ધિ જોવા મળી છે. આ દેશો પહેલેથી જ આર્થિક રીતે નબળા હોવાથી, વધતું જતું બાહ્ય દેવું તેમની આર્થિક સ્થિરતા માટે મોટો ખતરો ઉભો કરી શકે છે.

ધ ઇકોનોમિક ટાઇમ્સના અહેવાલ મુજબ, આ આંકડાઓ વિશ્વ બેંકના તાજેતરના ડેટા પર આધારિત છે. રિપોર્ટમાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે વિકાસશીલ દેશો હવે વધુને વધુ ખાનગી ધિરાણ પર નિર્ભર બની રહ્યા છે, જે લાંબા ગાળે વ્યાજ દરો અને ચુકવણીની શરતોને કારણે મુશ્કેલીઓ ઊભી કરી શકે છે. ખાસ કરીને જે દેશોને વિશ્વ બેંકે અત્યંત સંવેદનશીલ ગણાવ્યા છે, ત્યાં બાહ્ય દેવાની વધતી રકમ તેમની ચુકવણી ક્ષમતા પર દબાણ લાવી રહી છે.

આમ, ૨૦૨૫ના વર્ષમાં વિકાસશીલ દેશોનું દેવું ૯.૪ ટ્રિલિયન ડોલર સુધી પહોંચવું એ આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય બજારમાં એક મોટી ઘટના છે. ખાનગી ક્ષેત્રના ધિરાણમાં ૩૫ ટકાનો વધારો અને સંવેદનશીલ દેશોમાં બાહ્ય દેવાની વૃદ્ધિ એ આર્થિક અસંતુલન તરફ નિર્દેશ કરે છે. વિશ્વ બેંકનો આ રિપોર્ટ વૈશ્વિક સ્તરે દેવાની સમસ્યા અને તેના ઉકેલો પર ચર્ચા કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકે છે.