દવા અને મેડિકલ ઉપકરણોના આયાત માટે નવા એન્ટ્રી ગેટવે ખોલવાની દરખાસ્ત

ભારત દવાઓ, મેડિકલ ઉપકરણો અને કોસ્મેટિક્સની આયાતને ઝડપી અને સસ્તી બનાવવા માટે નિર્ધારિત પ્રવેશ બિંદુઓની સંખ્યામાં વધારો કરવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે. કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રાલયે અધિકૃત ક્લિયરન્સ પોઈન્ટ્સની યાદીમાં ઇનલેન્ડ કન્ટેનર ડેપો, એક સ્પેશિયલ ઇકોનોમિક ઝોન અને આગામી આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ ઉમેરવાની દરખાસ્ત કરી છે. આ પગલાનો હેતુ સ્થાનિક ટ્રાન્ઝિટમાં થતો વિલંબ ઘટાડવાનો અને ક્લિયરન્સ હબને ઉત્પાદન કેન્દ્રોની નજીક લાવવાનો છે, જેથી હોસ્પિટલો અને ફેક્ટરીઓ સુધી તબીબી સામાન કોઈપણ બિનજરૂરી અવરોધ વિના પહોંચી શકે.

ભારતીય ડ્રગ નિયમો હેઠળ, દવાઓ, નિદાન સાધનો અને કોસ્મેટિક્સ માત્ર નિર્ધારિત બંદરો, એરપોર્ટ, રેલ લિંક અને જમીન સરહદ પોસ્ટ દ્વારા જ દેશમાં પ્રવેશ કરી શકે છે. કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રાલયે એક ડ્રાફ્ટ ગેઝેટ નોટિફિકેશન બહાર પાડીને આ યાદીના વિસ્તરણનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આ પ્રસ્તાવમાં આઠ ઇનલેન્ડ કન્ટેનર ડેપો (ડ્રાય પોર્ટ્સ જે દરિયાઈ કાર્ગોને અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં પ્રોસેસ કરે છે), એક સ્પેશિયલ ઇકોનોમિક ઝોન અને એક આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. સરકાર દ્વારા નિયમોની ઔપચારિક જાહેરાત કરતા પહેલા દવા ઉત્પાદકો, મેડિકલ-ડિવાઇસ આયાતકારો અને જનતા પાસેથી ૩૦ દિવસમાં મંતવ્યો મંગાવવામાં આવ્યા છે.

દરખાસ્ત મુજબ, કાર્ગો-ક્લિયરન્સના સ્થળો વિવિધ રાજ્યોમાં ફેલાયેલા છે. હરિયાણામાં સોનીપત, પિયાલા અને હરસારુ ખાતે ડ્રાય પોર્ટ્સનો સમાવેશ થાય છે. ઉત્તર પ્રદેશમાં દાદરી ડ્રાય પોર્ટ અને એર ફ્રેટ માટે નોઈડા ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ સામેલ છે. તેલંગાણામાં હૈદરાબાદના સનાથ નગર અને થિમ્માપુરનો સમાવેશ થાય છે. કર્ણાટકમાં બેંગલુરુના વ્હાઇટફિલ્ડ અને બોમ્મસન્દ્રા સ્પેશિયલ ઇકોનોમિક ઝોનને સામેલ કરવામાં આવ્યા છે. આ હબ હાલના અધિકૃત પ્રવેશ બિંદુઓ સાથે જોડાઈ જશે, જેમાં મુખ્ય એરપોર્ટ અને ઈન્દોર પાસેના ધન્નાડ અને તિહીના ડ્રાય પોર્ટ્સનો સમાવેશ થાય છે.

હાલમાં, હેલ્થકેર ઉત્પાદનોની આયાત કરતી કંપનીઓએ દરિયાકાંઠાના બંદરો અથવા દૂરના મેટ્રો એરપોર્ટ પર શિપમેન્ટ ક્લિયર કરાવવું પડે છે, ભલે તેમની ફેક્ટરીઓ સેંકડો કિલોમીટર દૂર હોય. આના કારણે લાંબો રોડ પ્રવાસ, ઊંચો ટ્રકિંગ ખર્ચ અને શિપમેન્ટ અટવાય ત્યારે મોટો સ્ટોરેજ ખર્ચ થાય છે. સૂચિત ડ્રાય પોર્ટ્સ મુખ્ય ઉત્પાદન ક્લસ્ટરોની નજીક આવેલા છે. હૈદરાબાદના હબ સ્થાનિક એક્ટિવ ફાર્માસ્યુટિકલ ઇન્ગ્રીડિયન્ટ (API) અને ફોર્મ્યુલેશન યુનિટ્સને સેવા આપી શકે છે, જ્યારે બેંગલુરુના સ્થળો મેડિકલ ટેકનોલોજી અને બાયોટેક પ્લાન્ટ્સ સાથે જોડાયેલા છે. દાદરી, સોનીપત, પિયાલા, હરસારુ અને નોઈડા મળીને દિલ્હી-NCR ક્ષેત્રમાં ક્લિયરન્સ નેટવર્ક બનાવે છે.

વસ્તુઓને તેમના ગંતવ્ય સ્થાનની નજીક ક્લિયર કરવાની મંજૂરી આપવાથી ફ્રેટ ખર્ચમાં ઘટાડો થઈ શકે છે અને ગીચ દરિયાકાંઠાના બંદરો પરની નિર્ભરતા ઓછી થઈ શકે છે. Mint ના અહેવાલ મુજબ, દરિયાકાંઠાના બંદરો પર નિર્ભર રહેવાથી ખરાબ હવામાન, શ્રમ વિરોધ અથવા ટર્મિનલની ગીચતાને કારણે સપ્લાય ચેઈન જોખમમાં મુકાઈ શકે છે. પ્રવેશ બિંદુઓ પર વિલંબથી હોસ્પિટલના સ્ટોક, જેમાં ડાયગ્નોસ્ટિક કિટ્સ અને તાત્કાલિક સારવારની જરૂર હોય તેવી દવાઓનો સમાવેશ થાય છે, તેના પર અસર પડી શકે છે. ઉત્તર, પશ્ચિમ અને દક્ષિણના ઔદ્યોગિક કેન્દ્રોમાં પ્રવેશ બિંદુઓ ઉમેરવાથી સપ્લાય ચેઈનને વધુ વિકલ્પો મળશે.

ઓલ ઈન્ડિયા મેડિકલ ડિવાઈસ એસોસિએશન (AiMeD) ના ફોરમ કોઓર્ડિનેટર રાજીવ નાથના જણાવ્યા અનુસાર, અધિકૃત આયાત ગેટવેનો વિસ્તાર કરીને સરકાર લોજિસ્ટિક્સ અને નિયમનકારી અવરોધોને દૂર કરી રહી છે, જે કાર્યક્ષમતા અને હેલ્થકેર ઉત્પાદનોની સમયસર પહોંચને પ્રોત્સાહન આપશે. તેમણે આશા વ્યક્ત કરી હતી કે આનાથી નિકાસની સુવિધા પણ મળશે. તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે મજબૂત નિયંત્રણો જરૂરી છે, પરંતુ વધુ પડતી અથવા ડુપ્લીકેટ પ્રક્રિયાઓ તે કાર્યક્ષમતાને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે જે આ પહેલ પ્રાપ્ત કરવા માંગે છે.