બિહારની સરકારી શાળાઓના તમામ વિદ્યાર્થીઓ માટે બેંક ખાતા ખોલાવવાનું ફરજિયાત

બિહારના શિક્ષણ વિભાગે રાજ્યની તમામ સરકારી શાળાઓમાં અભ્યાસ કરતા બાળકો માટે બેંક ખાતા ખોલાવવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી છે. શિક્ષણ વિભાગ દ્વારા ગુરુવાર, ૫ નવેમ્બર ૨૦૨૬ના રોજ એવા નિર્દેશો આપવામાં આવ્યા છે કે દરેક બાળકનું સરકારી અથવા રાષ્ટ્રીયકૃત બેંકમાં વ્યક્તિગત અથવા સંયુક્ત બેંક ખાતું હોવું જોઈએ.

આ નવીન પહેલના ભાગરૂપે, શિક્ષણ વિભાગે રાજ્યભરની તમામ સરકારી શાળાઓમાં અભ્યાસ કરતા તમામ બાળકોના જન્મના પ્રમાણપત્રો શાળાના રેકોર્ડમાં રાખવા ફરજિયાત બનાવ્યા છે. શિક્ષણ વિભાગના ડાયરેક્ટર (એડમિનિસ્ટ્રેશન) દ્વારા આ બાબતે તમામ જિલ્લા શિક્ષણ અધિકારીઓ (DEOs) અને જિલ્લા પ્રોગ્રામ ઓફિસર્સ (DPOs) ને પત્ર મોકલીને જરૂરી સૂચનાઓ આપવામાં આવી છે.

વિભાગ દ્વારા મોકલવામાં આવેલા પત્રમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા ૨૦૧૪થી તેના નાણાકીય સમાવેશ (financial inclusion) અભિયાન હેઠળ દરેક વ્યક્તિ માટે સરકારી બેંકોમાં ખાતા ખોલાવવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. બેંક ખાતું ખોલાવવા માટે જન્મના પ્રમાણપત્રની જરૂર હોય છે, અને આ જ દસ્તાવેજ શાળામાં પ્રવેશ મેળવવા માટે પણ અનિવાર્ય છે. આ જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને, શિક્ષણ વિભાગે તમામ સરકારી શાળાઓને નિર્દેશ આપ્યો છે કે તેઓ દરેક નોંધાયેલા બાળકના જન્મના પ્રમાણપત્રને તેમના સત્તાવાર રેકોર્ડમાં જાળવી રાખે.

તમામ સરકારી શાળાઓના હેડમાસ્ટરોને સૂચના આપવામાં આવી છે કે તેઓ તેમની નજીકની સરકારી અથવા રાષ્ટ્રીયકૃત બેંક શાખાઓના મેનેજરો સાથે સંપર્ક કરે અને તેમની શાળામાં નોંધાયેલા તમામ બાળકોના બેંક ખાતા ખોલવામાં સુનિશ્ચિત કરે. આ પ્રક્રિયામાં ખાસ કરીને એવા બાળકોને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે જેઓ શિષ્યવૃત્તિના લાભો મેળવવા માટે પાત્ર છે.

શિક્ષણ વિભાગના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, જો બાળકોના નામે બેંક ખાતા હશે, તો સરકાર માટે વિવિધ યોજનાઓ હેઠળ ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર (DBT) દ્વારા ભંડોળ સીધું ટ્રાન્સફર કરવું વધુ સરળ બનશે.

જન્મના પ્રમાણપત્રો મેળવવાની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા માટે હેડમાસ્ટરોને તેમના સંબંધિત વિસ્તારોના ગ્રામ પંચાયતના મુખિયાનો સંપર્ક કરવા પણ નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં જન્મના પ્રમાણપત્રો મુખિયા અથવા પંચાયત સેક્રેટરી દ્વારા આપવામાં આવે છે, જ્યારે શહેરી વિસ્તારોમાં સંબંધિત નગરપાલિકા અથવા મ્યુનિસિપલ બોડી દ્વારા આ પ્રમાણપત્રો જારી કરવામાં આવે છે.

શિક્ષણ વિભાગે સંબંધિત અધિકારીઓને સૂચના આપી છે કે જન્મના પ્રમાણપત્રોના રેકોર્ડ જાળવવા અને બેંક ખાતા ખોલાવવાના આ બંને કાર્યો એક વિશેષ અભિયાન દ્વારા ૩૧ ડિસેમ્બર ૨૦૨૬ સુધીમાં પૂર્ણ કરવામાં આવે.