એમેઝોન વર્ષોથી કાર્બન શોષવાને બદલે હવે કાર્બન ઉત્સર્જિત કરી રહ્યું છે

વિશ્વના સૌથી મોટા ઉષ્ણકટિબંધીય જંગલો તરીકે ઓળખાતા એમેઝોન વર્ષોથી માનવ-નિર્મિત કાર્બન ડાયોક્સાઇડ (CO2) ના ઉત્સર્જનને શોષી લેતું હતું, પરંતુ હવે તે કાર્બન સિંક તરીકે કાર્યરત નથી. એક નવા અભ્યાસમાં ચોંકાવનારી માહિતી સામે આવી છે કે એમેઝોન હવે વાતાવરણમાંથી CO2 શોષવાને બદલે વધુ પ્રમાણમાં કાર્બન ડાયોક્સાઇડ મુક્ત કરી રહ્યું છે.

ધ હિન્દુના અહેવાલ મુજબ, જંગલોના નિકંદન અને જંગલની આગને કારણે આ સ્થિતિ સર્જાઈ છે. વર્ષ ૨૦૨૪માં, જંગલોના નિકંદનના ૩૮ ટકા જેટલા કારણો માત્ર આગ હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. આ પ્રક્રિયાને કારણે જંગલોનો નાશ થઈ રહ્યો છે અને તેની કુદરતી ક્ષમતા ઘટી રહી છે.

વૈજ્ઞાનિકોએ આ તારણ પર પહોંચવા માટે વર્ષ ૨૦૧૦ થી ૨૦૨૪ દરમિયાન એમેઝોનના ચાર અલગ-અલગ સ્થળોએ સંશોધન વિમાનોનો ઉપયોગ કર્યો હતો. તેમણે વાતાવરણની વિવિધ ઊંચાઈએ CO2 ના સ્તરનું માપન કર્યું હતું. આ સંશોધન દ્વારા જાણવા મળ્યું છે કે એમેઝોન હવે કાર્બન સિંક રહેવાને બદલે નેટ કાર્બન સોર્સ બની ગયું છે.

વૈજ્ઞાનિકોના જણાવ્યા અનુસાર, હવે એમેઝોન પ્રાદેશિક માનવ-નિર્મિત ઉત્સર્જનને સંતુલિત કે ઓફસેટ કરી શકતું નથી. જે જંગલોને એક સમયે 'પૃથ્વીના ફેફસાં' કહેવામાં આવતા હતા, તે હવે કાર્બન શોષવાની પોતાની ક્ષમતા ગુમાવી ચૂક્યા છે અને પર્યાવરણ માટે જોખમ ઊભું કરી રહ્યા છે.