ભોપાલ કોન્ક્લેવમાં આંતરદેશિય મત્સ્યોદ્યોગના રોકાણ અને નિકાસ પર ભાર

મધ્યપ્રદેશ સરકારના મત્સ્યોદ્યોગ વિભાગ અને ભારત સરકારના મત્સ્યોદ્યોગ, પશુપાલન અને ડેરી મંત્રાલયના મત્સ્યોદ્યોગ વિભાગ દ્વારા ૨૩ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ના રોજ ભોપાલમાં ‘ફિશરીઝ ઇન્વેસ્ટર્સ એન્ડ એક્સપોર્ટર્સ કોન્ક્લેવ ૨૦૨૬’ યોજાશે. કોન્ક્લેવનો હેતુ આંતરદેશિય મત્સ્ય ઉત્પાદનને રોકાણ, પ્રક્રિયા, કોલ્ડ-ચેઈન માળખાકીય સુવિધા, મૂલ્યવર્ધન અને નિકાસ બજારો સાથે જોડવાનો છે. ઉત્પાદન-કેન્દ્રિત અભિગમથી એકીકૃત મૂલ્ય-શૃંખલા મોડલ તરફ વળીને માછીમારો અને મત્સ્ય પાલકો માટે બજાર પહોંચ તથા વળતર સુધારવા પર પણ ધ્યાન અપાશે.

કોન્ક્લેવમાં રોકાણકારો, નિકાસકારો, માછીમારો, મધ્યપ્રદેશના વિવિધ ભાગોમાંથી ૧,૦૦૦થી વધુ મત્સ્ય પાલકો, સહકારી મંડળીઓ, ફિશ ફાર્મર પ્રોડ્યુસર ઓર્ગેનાઈઝેશન્સ (FFPOs), સાહસિકો, સ્ટાર્ટ-અપ્સ, પ્રોસેસર્સ, નાણાકીય સંસ્થાઓ, સંશોધન સંસ્થાઓ અને અન્ય હિતધારકો ભાગ લેશે. આંતરદેશિય રાજ્યોને મત્સ્યોદ્યોગ રોકાણ અને નિકાસ તંત્ર સાથે જોડવા ઉપરાંત, મૂલ્ય-શૃંખલામાં સાહસ વિકાસ, નાણાકીય સહાય, બજાર જોડાણો અને સહયોગની તકો અંગે ચર્ચા થશે.

કોન્ક્લેવમાં ‘મધ્યપ્રદેશ ફિશરીઝ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ એન્ડ એક્સપોર્ટ ગાઇડલાઇન્સ, ૨૦૨૬’નું વિમોચન થશે. કેન્દ્રએ મધ્યપ્રદેશને ‘જળાશય મત્સ્યોદ્યોગ ક્લસ્ટર’ તરીકે અધિસૂચિત કર્યું છે. માર્ગદર્શિકાનો હેતુ હેચરી, મત્સ્ય બીજ અને ખોરાક, જળાશય તથા કેજ ફિશરીઝ, જળચર પ્રાણી આરોગ્ય, પ્રક્રિયા, કોલ્ડ-ચેઈન માળખું, લોજિસ્ટિક્સ, મૂલ્યવર્ધન અને બજાર વિકાસ સહિતના ક્ષેત્રોમાં રોકાણ સુગમ કરવાનો છે.

કાર્યક્રમમાં આંતરદેશિય રાજ્યોની નિકાસ ક્ષમતા અંગેની સ્ટાન્ડર્ડ ઓપરેટિંગ પ્રોસિજર્સનું વિમોચન અને ઇન્ટિગ્રેટેડ કેજ કલ્ચર યુનિટ્સનું વર્ચ્યુઅલ ઉદ્ઘાટન પણ થશે. કેન્દ્રીય મત્સ્યોદ્યોગ, પશુપાલન અને ડેરી તથા પંચાયતી રાજ મંત્રી રાજીવ રંજન સિંહ મધ્યપ્રદેશમાં જળાશયો અને અમૃત સરોવરોના સંકલિત વિકાસ માટેની વહીવટી મંજૂરી સુપ્રત કરશે.

૨૦૨૪-૨૫માં ભારતનું મત્સ્ય ઉત્પાદન ૧૯૭.૭૫ લાખ ટન હતું, જેમાં આંતરદેશિય મત્સ્યોદ્યોગનો હિસ્સો ૧૫૧.૬૦ લાખ ટન હતો—દેશના કુલ ઉત્પાદનનો લગભગ પોણો ભાગ. ૨૦૨૫-૨૬માં ભારતની સીફૂડ નિકાસનું મૂલ્ય ₹૭૩,૮૯૦ કરોડ રહ્યું હતું. મધ્યપ્રદેશ પાસે લગભગ ૪.૫૦ લાખ હેક્ટર જળ વિસ્તાર છે. કોન્ક્લેવ રાજ્યના ઉત્પાદન આધારને રોકાણ, પ્રક્રિયા, મૂલ્યવર્ધન અને સ્થાનિક તથા નિકાસ બજારો સાથે જોડવાનો પ્રયાસ કરશે.

કોન્ક્લેવમાં મધ્યપ્રદેશના મુખ્યમંત્રી ડૉ. મોહન યાદવ; કેન્દ્રીય મત્સ્યોદ્યોગ, પશુપાલન અને ડેરી તથા પંચાયતી રાજ મંત્રી રાજીવ રંજન સિંહ ઉર્ફે લલન સિંહ; કેન્દ્રીય રાજ્ય મંત્રી પ્રો. એસ. પી. સિંહ બઘેલ; અને મધ્યપ્રદેશ સરકારના મત્સ્યપાલક કલ્યાણ અને મત્સ્યોદ્યોગ વિકાસ વિભાગના મંત્રી નારાયણ સિંહ પવાર ઉપસ્થિત રહેશે. આયોજકોના જણાવ્યા મુજબ, ચર્ચા અને રોકાણ દ્વારા સ્પર્ધાત્મક, બજાર-કેન્દ્રિત મૂલ્ય-શૃંખલાને પ્રોત્સાહન આપી સાહસો, નિકાસકારો, માછીમારો અને મત્સ્ય પાલકો માટેની તકો મજબૂત કરવાનો પ્રયાસ થશે.