ભારત-પોલેન્ડે ૨૦૩૦ સુધી દ્વિપક્ષીય વેપાર બમણો કરવાનો લક્ષ્યાંક રાખ્યો

ભારતના પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના નિમંત્રણ પર પોલેન્ડ ગણરાજ્યના પ્રધાનમંત્રી ડોનાલ્ડ ટસ્કે ૨૧-૨૩ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ દરમિયાન ભારતની સત્તાવાર મુલાકાત લીધી હતી. તેમની સાથે આશરે ૧૦૦ અગ્રણી CEO અને ઉદ્યોગ પ્રતિનિધિઓનું ઉચ્ચ સ્તરીય પ્રતિનિધિમંડળ આવ્યું હતું. બંને પ્રધાનમંત્રીઓએ દ્વિપક્ષીય, પ્રાદેશિક અને વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પર વ્યાપક ચર્ચા કરી હતી.

નેતાઓએ ઓગસ્ટ ૨૦૨૪માં પ્રધાનમંત્રી મોદીની પોલેન્ડની મુલાકાત દરમિયાન સંબંધોને વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીનો દરજ્જો આપવાની અને ૨૦૨૪-૨૦૨૮ માટે ભારત-પોલેન્ડ એક્શન પ્લાન અપનાવવાની ઘટના યાદ કરી હતી. તેમણે સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬માં વૉર્સોમાં થયેલી એક્શન પ્લાનની મધ્યસત્ર સમીક્ષાને મંજૂરી આપી હતી. બંનેએ ભાગીદારીને નક્કર, સમયબદ્ધ અને પરસ્પર લાભદાયી પરિણામોમાં ફેરવવાનો સંકલ્પ વ્યક્ત કર્યો હતો.

ભારત અને પોલેન્ડે ૨૦૩૦ સુધી દ્વિપક્ષીય વેપાર બમણો કરવાનો લક્ષ્યાંક રાખ્યો છે. ભારતે પોલિશ કંપનીઓને ભારતમાં રોકાણ અને કામગીરી વધારવા આમંત્રણ આપ્યું હતું; ટસ્કે પોલેન્ડને મધ્ય અને પૂર્વ યુરોપ તથા વ્યાપક યુરોપિયન બજારમાં ભારતીય વ્યવસાયો માટે પ્રવેશદ્વાર ગણાવ્યું હતું. બંનેએ કૃષિ સહયોગ વધારવા અને દ્વિપક્ષીય વર્કિંગ ગ્રુપની પ્રવૃત્તિઓ પુનઃશરૂ કરવા સંમતિ આપી હતી. મુલાકાત દરમિયાન યોજાયેલા ભારત-પોલેન્ડ બિઝનેસ ફોરમનું સ્વાગત કરીને ઔદ્યોગિક મશીનરી, સંરક્ષણ, ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, ખાણકામ, નિર્ણાયક ખનિજો, ઊર્જા અને ICT સહિતના ક્ષેત્રોમાં ભાગીદારીને પ્રોત્સાહન આપ્યું હતું.

પ્રધાનમંત્રી મોદીએ USD ૧ ટ્રિલિયન GDPનો આંકડો પાર કરવા બદલ પોલેન્ડને અભિનંદન આપ્યાં હતાં. પોલેન્ડે ભારતના ઝડપી વિકાસ અને આગામી વર્ષોમાં USD ૧૦ ટ્રિલિયનનું અર્થતંત્ર બનવાના તેના માર્ગની પ્રશંસા કરી હતી. નેતાઓએ ભારત-ઈયુ મુક્ત વ્યાપાર સમજૂતી (FTA) પર વહેલા હસ્તાક્ષર, મંજૂરી અને સમયસર અમલીકરણ માટે આહ્વાન કર્યું હતું. તેમના મતે તે વેપાર-રોકાણની તકો વધારશે, મૂલ્ય શ્રંખલાઓને મજબૂત કરશે અને નવા બજારો ખોલશે.

બંને દેશોએ સંરક્ષણ અને સુરક્ષા સહયોગ મજબૂત કરવાની પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી હતી. સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬માં વૉર્સોમાં યોજાયેલી સંરક્ષણ પરના જોઈન્ટ વર્કિંગ ગ્રુપની ૮મી બેઠકના પરિણામોનું સ્વાગત કરીને નિયમિત આદાનપ્રદાન ચાલુ રાખવા સંમતિ આપી હતી. સંરક્ષણ ઉદ્યોગો વચ્ચે વ્યાપારી રીતે વ્યવહારુ સહયોગની તકો શોધવા અને સંરક્ષણ ઔદ્યોગિક સહયોગ માટે ‘ડિફેન્સ ઈન્ડસ્ટ્રી ડાયલોગ’ વિકસાવવા પ્રોત્સાહન આપ્યું હતું. ભારત-ઈયુ સિક્યોરિટી એન્ડ ડિફેન્સ પાર્ટનરશિપ પર જાન્યુઆરી ૨૦૨૬માં થયેલા હસ્તાક્ષરનું પણ સ્વાગત કર્યું હતું.

અંતરિક્ષ સહયોગને વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીનો મુખ્ય હિસ્સો ગણાવી નેતાઓએ સંસ્થાકીય અને ઉદ્યોગ-સ્તરના જોડાણને પ્રોત્સાહિત કર્યું હતું. સેમિકન્ડક્ટર્સ, AI, ક્વોન્ટમ ટેકનોલોજી અને સ્ટાર્ટઅપ ભાગીદારીમાં સહયોગી સંશોધન વધારવા સંમતિ આપી હતી. બેટરી રિસાયક્લિંગ, દુર્લભ પૃથ્વી ખનિજોના શુદ્ધીકરણ, ભુસ્તરશાસ્ત્ર અને ખાણકામ ક્ષેત્રે સહયોગની તકો પણ ચર્ચાઈ હતી; નિર્ણાયક ખનિજો અંગેનો સમજૂતી કરાર વાટાઘાટો હેઠળ છે.

નેતાઓએ ભારત અને પોલેન્ડ વચ્ચે સીધી વિમાની સેવાઓ વધારવાની તકો શોધવા અને નાગરિક ઉડ્ડયન સત્તામંડળો વચ્ચે સીધી વાટાઘાટોને પ્રોત્સાહિત કર્યું હતું. શિપિંગ, દરિયાઈ સુરક્ષા અને બંદરો વચ્ચેના સહયોગનું મહત્વ સ્વીકાર્યું હતું. ભારત-મિડલ ઈસ્ટ-યુરોપ ઈકોનોમિક કોરિડોર (IMEC) સહિત કનેક્ટિવિટી સુધારવા અને ધ્રુવીય બાબતોમાં વૈજ્ઞાનિક સહયોગ વિકસાવવા સંમતિ વ્યક્ત કરી હતી.

શિક્ષણ અને સંસ્કૃતિના ક્ષેત્રે ક્રાકોવની જગિએલોનિયન યુનિવર્સિટીમાં ભારતીય અધ્યયનની ICCR ચેરનું સ્વાગત કરાયું હતું. બંને દેશોની ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓ વચ્ચે સંસ્થાકીય ભાગીદારી, વિદ્યાર્થીઓ અને ફેકલ્ટીના આદાનપ્રદાન તથા સંશોધન વધારવા નેતાઓએ પ્રોત્સાહન આપ્યું હતું. લોકો વચ્ચેના સંબંધોને વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીનો મહત્વનો સ્તંભ ગણાવી રમતગમત, યુવા આદાનપ્રદાન અને પ્રવાસન સહિત સાંસ્કૃતિક સહયોગ વધારવા સંમતિ આપી હતી. ભારત અને પોલેન્ડના આર્કાઇવ્ઝના અધિકારીઓ વચ્ચે સહયોગ કરાર પૂર્ણ થયો હતો અને તેના પર ટૂંક સમયમાં હસ્તાક્ષર થવાના છે.

વૉર્સોમાં મહારાજા જામસાહેબ અને કોલ્હાપુર રિયાસતનું સ્મારક બંને દેશોના લોકો વચ્ચેના ઐતિહાસિક સંબંધોનું પ્રતીક હોવાનું બંને પક્ષોએ જણાવ્યું હતું. ઓક્ટોબર ૨૦૨૬માં યોજાયેલી આવૃત્તિ સહિત જામસાહેબ મેમોરિયલ યુથ એક્સચેન્જ પ્રોગ્રામની બે આવૃત્તિઓ યોજાઈ હોવાનું તેમણે નોંધ્યું હતું. ‘ઓપરેશન ગંગા’ હેઠળ યુક્રેનમાં ફસાયેલા ૨,૦૦૦થી વધુ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓને પોલિશ સત્તામંડળોએ આપેલી સહાયને પણ યાદ કરી હતી.

વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પર બંને પક્ષોએ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદમાં સુધારા અને વિસ્તરણની જરૂરિયાત દર્શાવી હતી. પોલેન્ડે સુધારેલી અને વિસ્તૃત UNSCમાં ભારતની સભ્યપદની સાથે ૨૦૨૮-૨૯ માટે બિન-કાયમી સીટની દાવેદારીને સમર્થન આપ્યું હતું. યુક્રેનમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધના માનવતાવાદી પરિણામો અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરીને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર ચાર્ટર અનુસાર વ્યાપક, ન્યાયી અને લાંબા ગાળાની શાંતિની જરૂરિયાતનો પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો.

નેતાઓએ તમામ સ્વરૂપોના આતંકવાદ અને હિંસક ઉગ્રવાદની નિંદા કરી હતી. ૨૨ એપ્રિલ ૨૦૨૫ના રોજ જમ્મુ અને કાશ્મીરના પહેલગામમાં થયેલા આતંકવાદી હુમલાની સખત નિંદા કરીને આતંકવાદી સંગઠનો સામે કાર્યવાહી, આતંકવાદના નાણાકીય નેટવર્ક ખોરવવા અને આંતરરાષ્ટ્રીય આતંકવાદ પરના વ્યાપક સંમેલન (CCIT)ને વહેલી તકે અપનાવવા આહ્વાન કર્યું હતું. આતંકવાદ વિરોધી સંવાદ કરવા પણ સંમતિ આપી હતી.

બંને દેશોએ મુક્ત, ખુલ્લા અને શાંતિપૂર્ણ ઈન્ડો-પેસિફિક, ૧૯૮૨ના UNCLOS અને નૌકાપરિવહનની સ્વતંત્રતાના મહત્વને પુનઃપુષ્ટ કર્યું હતું. ભારતે પોલેન્ડને ઈન્ડો-પેસિફિક ઓશન્સ ઈનિશિયેટિવમાં જોડાવા આમંત્રણ આપ્યું હતું. આબોહવા પરિવર્તન સામે વૈશ્વિક કાર્યવાહી, સ્વચ્છ ઊર્જા અને આબોહવા-સાનુકૂળ વિકાસમાં સહયોગ વધારવાની જરૂરિયાત પણ દર્શાવી હતી. ભારતે પોલેન્ડના CDRIમાં જોડાવાના નિર્ણયનું સ્વાગત કર્યું અને તેને ઇન્ટરનેશનલ સોલર અલાયન્સ તથા ગ્લોબલ બાયોફ્યુઅલ્સ અલાયન્સમાં જોડાવા આમંત્રણ આપ્યું હતું.

પ્રધાનમંત્રી ટસ્કે આપેલા આતિથ્ય બદલ આભાર માન્યો હતો. બંને નેતાઓએ વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને વધુ ઊંડી અને વૈવિધ્યસભર બનાવવા તથા એક્શન પ્લાન (૨૦૨૪-૨૦૨૮)નું અસરકારક અમલીકરણ સુનિશ્ચિત કરવાની પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી હતી. ટસ્કે પ્રધાનમંત્રી મોદીને પોલેન્ડની મુલાકાતે આવવાનું નિમંત્રણ આપ્યું હતું.