ડિજિટલ અધિકાર જૂથોના એક્સ એકાઉન્ટ હટાવવા દિલ્હી પોલીસનો આદેશ

દિલ્હી પોલીસે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ એક્સ (X) ને ઇન્ટરનેટ ફ્રીડમ ફાઉન્ડેશન (IFF) અને સોફ્ટવેર ફ્રીડમ લો સેન્ટર (SFLC) ના એકાઉન્ટ્સ અને પોસ્ટ્સ હટાવવા માટે આદેશ આપ્યો છે. દિલ્હી પોલીસનો આરોપ છે કે આ ડિજિટલ અધિકાર જૂથોએ રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS) ની માનહાનિ કરી છે. આ બાબતે ડિજિટલ અધિકાર ધરાવતા આ બંને સંગઠનોએ ગુરુવારે દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં અરજી કરીને પોલીસ દ્વારા એક્સ પ્લેટફોર્મને આપવામાં આવેલા આ નોટિસને પડકારી છે.

ઇન્ટરનેટ ફ્રીડમ ફાઉન્ડેશન અને સોફ્ટવેર ફ્રીડમ લો સેન્ટર દ્વારા જણાવવામાં આવ્યું છે કે દિલ્હી પોલીસે એક્સ પ્લેટફોર્મને જે નોટિસ આપી છે, તેમાં તેમના એકાઉન્ટ્સ અને પોસ્ટ્સ દૂર કરવાના આદેશો સામેલ છે. આ સંગઠનોએ કોર્ટ પાસે આ નોટિસ રદ કરવાની માંગ કરી છે, કારણ કે એક્સ દ્વારા તેમને જાણ કરવામાં આવ્યા હોવા છતાં દિલ્હી પોલીસે આ વિનંતીઓનો નકાર કર્યો નથી કે તેને પાછી ખેંચી નથી. ઇન્ટરનેટ ફ્રીડમ ફાઉન્ડેશને જણાવ્યું હતું કે દિલ્હી પોલીસ દ્વારા આપવામાં આવેલા ટેકડાઉન નોટિસના સત્તાવાર નિષેધ કે રદબાતલના અભાવે તેઓએ દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં રિટ પિટિશન દાખલ કરવાની ફરજ પડી છે. આ બાબત હવે કોર્ટમાં નોંધાઈ ગઈ છે.

સોફ્ટવેર ફ્રીડમ લો સેન્ટરે સોશિયલ મીડિયા પર જણાવ્યું હતું કે તેઓએ આ નોટિસોની સત્યતા ચકાસવા માટે દિલ્હી પોલીસનો સંપર્ક કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ પોલીસ તરફથી કોઈ પુષ્ટિ મળી નથી. તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે ઘણા ઈમેલ 'અનડિલિવરેબલ' (ડિલિવરી ન થઈ શકે તેવા) તરીકે પરત આવ્યા હતા અને તેઓ હજુ સુધી દિલ્હી પોલીસ પાસેથી કોઈ સત્તાવાર પ્રતિસાદ મેળવી શક્યા નથી.

આ સમગ્ર વિવાદની શરૂઆત ૨૯ ઓક્ટોબરના રોજ થઈ હતી. ઇન્ટરનેટ ફ્રીડમ ફાઉન્ડેશન, સોફ્ટવેર ફ્રીડમ લો સેન્ટર અને 'જીઓ બ્લોક્ડ ઇન ઇન્ડિયા' (Geo Blocked in India) નામના એક્સ એકાઉન્ટને, જે દેશમાં બ્લોકિંગ ઓર્ડરનું સંકલન કરે છે, તેમને આરએસએસના નામે એક કાનૂની નોટિસ મળી હતી. ઇન્ટરનેટ ફ્રીડમ ફાઉન્ડેશનના જણાવ્યા અનુસાર, આ નોટિસમાં આ ત્રણેય એકાઉન્ટ્સને સરકાર દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા બ્લોકિંગ નિર્દેશોનો વિરોધ કરવાનું、મર્યાદિત સામગ્રીનું દસ્તાવેજીકરણ કરવાનું અથવા જીઓ-બ્લોક કરેલી પોસ્ટની વિગતો પોસ્ટ કરવાનું બંધ કરવા માટે કહેવામાં આવ્યું હતું. આ નોટિસમાં એક અઠવાડિયાની અંદર આ બાબતે પાલન કરવાની ખાતરી આપવા માટે પણ કહેવામાં આવ્યું હતું. આ નોટિસ પર કોઈ નામ વગરના 'અધિકૃત સહી કરનાર' (authorised signatory) દ્વારા સહી કરવામાં આવી હતી.

રસપ્રદ વાત એ છે કે આરએસએસના કેટલાક હોદ્દેદારોએ એક્સ પર સ્પષ્ટતા કરી હતી કે આ નોટિસ અધિકૃત નથી. ઇન્ટરનેટ ફ્રીડમ ફાઉન્ડેશને આ નોટિસનો જવાબ આપ્યો હતો અને આરએસએસના સત્તાવાર સરનામે પત્ર લખીને પૂછ્યું હતું કે શું તેમણે આ નોટિસને અધિકૃત કરી છે. ફાઉન્ડેશને ૩૦ ઓક્ટોબરના રોજ આ નોટિસ અને તેનો જવાબ બંને પ્રકાશિત કર્યા હતા.

ત્યારબાદ, ૩૦ ઓક્ટોબરના રોજ સ્પેશિયલ કમિશનર ઓફ પોલીસ (ક્રાઈમ) એ એક્સ પ્લેટફોર્મ પાસે એક 'ઈલીગલ કન્ટેન્ટ રિપોર્ટ' (ગેરકાયદેસર સામગ્રીનો અહેવાલ) દાખલ કર્યો હતો. આ અહેવાલમાં ઇન્ટરનેટ ફ્રીડમ ફાઉન્ડેશન અને સોફ્ટવેર ફ્રીડમ લો સેન્ટર દ્વારા તે દિવસે કરવામાં આવેલી પોસ્ટ્સની યાદી આપવામાં આવી હતી અને ભારતીય ન્યાય સંહિતા હેઠળ આરએસએસ પ્રત્યે માનહાનિ કરવાનો આરોપ લગાવવામાં આવ્યો હતો. ઇન્ટરનેટ ફ્રીડમ ફાઉન્ડેશનના જણાવ્યા અનુસાર, આ કન્ટેન્ટ રિપોર્ટમાં 'સેફ્ટી/સિક્યુરિટી', 'ડિફામેશન' (માનહાનિ) અને 'અધર' (અન્ય) ના બોક્સ પર ટીક કરવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ કોર્ટ ઓર્ડરના પ્રકાર અને કોર્ટ ઓર્ડરની વિગતોના ખાના ખાલી રાખવામાં આવ્યા હતા. આ રિપોર્ટમાં ઇચ્છિત કાર્યવાહી તરીકે 'કન્ટેન્ટ દૂર કરો/રોકી રાખો' (remove/withhold content) લખવામાં આવ્યું હતું.

આ ઘટનાક્રમમાં ૧ નવેમ્બરના રોજ આરએસએસના નામે બીજી નોટિસ મોકલવામાં આવી હતી. ઇન્ટરનેટ ફ્રીડમ ફાઉન્ડેશનના જણાવ્યા અનુસાર, આ બીજી નોટિસમાં એમ કહેવામાં આવ્યું હતું કે આ બાબત અખિલ ભારતીય અધિવક્તા પરિષદને સોંપવામાં આવી છે અને વિવિધ રાજ્યોમાં ફરિયાદો નોંધવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, ઇન્ટરનેટ ફ્રીડમ ફાઉન્ડેશનના એક્સ એકાઉન્ટને બ્લોક કરવા અને સંગઠનોને સસ્પેન્ડ કરવા માટે વિનંતી કરવામાં આવી હતી. અખિલ ભારતીય અધિવક્તા પરિષદ એ વકીલોનું સંગઠન છે જે આરએસએસ સાથે જોડાયેલું છે.

મંગળવારે, ડિજિટલ અધિકાર જૂથોએ જણાવ્યું હતું કે એક્સ પ્લેટફોર્મે તેમને પોલીસ દ્વારા આપવામાં આવેલા બે ટેકડાઉન ઓર્ડરની નકલો મોકલી આપી હતી. આ નોટિસોના સંદર્ભમાં જો પોલીસ આ નોટિસો પાછી ખેંચી લેશે નહીં, તો સંગઠનો કોર્ટમાં આ બાબતને પડકારશે તેવી ચેતવણી પણ આપી હતી. દિલ્હી પોલીસ, આરએસએસ અને તેની સંલગ્ન સંસ્થા અખિલ ભારતીય અધિવક્તા પરિષદના પ્રતિસાદ અંગે હજુ સુધી કોઈ માહિતી મળી નથી.

રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS) એ ભારતનું એક મોટું સંગઠન છે અને તે શાસક પક્ષ ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) નું માતૃ સંગઠન છે.