તુર્કીની સંસદ સાઉદી અરેબિયા અને પાકિસ્તાન સાથે સંરક્ષણ કરારને મંજૂરી આપશે

તુર્કીની સંસદ બુધવારે સાઉદી અરેબિયા અને પાકિસ્તાન સાથેના સંરક્ષણ કરારને બહાલી આપવા જઈ રહી છે. આ કરારમાં સામૂહિક સંરક્ષણની કલમનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે, જેના હેઠળ નાટોની બીજી સૌથી મોટી સેના ધરાવતું તુર્કી, યમનના ઈરાન-સમર્થિત હુથીઓના હુમલાઓનો સામનો કરી રહેલા રિયાદના બચાવ માટે પ્રતિબદ્ધ થશે.

સ્ટ્રેટ્સ ટાઈમ્સના અહેવાલ મુજબ, આ મંજૂરી આપવાથી અંકારાની સાઉદી અરેબિયા પ્રત્યે ઔપચારિક પરસ્પર સંરક્ષણ જવાબદારી રહેશે, પરંતુ તેનાથી આપોઆપ તુર્કીના દળો ત્યાં મોકલવામાં આવશે નહીં. લશ્કરી કર્મચારીઓની તૈનાતી માટે સંસદ પાસેથી અલગથી મેન્ડેટ મેળવવું જરૂરી રહેશે.

ત્રણેય દેશો દ્વારા ઓગસ્ટમાં હસ્તાક્ષર કરાયેલ 'મક્કા જોઈન્ટ ડિફેન્સ એગ્રીમેન્ટ' ગયા મહિને બહાલી માટે સંસદમાં રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. આ કરારની મુખ્ય કલમ નાટોની કલમ ૫ જેવી છે, જેમાં એક સભ્ય પરના હુમલાને તમામ પરના હુમલા તરીકે ગણવામાં આવે છે. આ સમજૂતી હેઠળ પક્ષો સંરક્ષણ ઉદ્યોગમાં સહકાર અને લશ્કરી સંકલન વધારવાની તેમજ જોખમો સામે અવરોધ ઊભો કરવાની યોજના ધરાવે છે.

આ કરાર હુથીઓએ સાઉદી અરેબિયા પર હુમલા કર્યા તે પહેલાં કરવામાં આવ્યો હતો. રિયુટર્સના અહેવાલ મુજબ, એક વરિષ્ઠ ઈરાની અધિકારીએ જણાવ્યું છે કે તેહરાન અને વોશિંગ્ટન વચ્ચે યુદ્ધ સમાપ્ત કરવા માટેની સમજૂતી હજુ ઘણી દૂર છે, જ્યારે હુથીઓએ રિયાદ પર હુમલા તેજ કર્યા છે.

અધિકારીઓએ રિયુટર્સને જણાવ્યું હતું કે સાઉદી અરેબિયા માટે તુર્કીનું યોગદાન મુખ્યત્વે લશ્કરી સાધનો, ઇન્ટેલિજન્સ શેરિંગ અને હથિયાર પ્રણાલીઓ સુધી મર્યાદિત રહેવાની અપેક્ષા છે. તુર્કીના શાસક પક્ષના એક સાંસદના જણાવ્યા અનુસાર, તુર્કી સંસદમાં એક મેન્ડેટ પણ રજૂ કરશે જે કરાર હેઠળ લશ્કરી કર્મચારીઓને સાઉદી અરેબિયામાં તૈનાત કરવાની મંજૂરી આપશે. જોકે, અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સહાયનો વ્યાપ સામૂહિક પરામર્શ દ્વારા અને રિયાદની વિનંતીઓ અનુસાર નક્કી કરવામાં આવશે.

વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે તુર્કી તેના મજબૂત સંરક્ષણ ઉદ્યોગ દ્વારા સાઉદી અરેબિયાને ટેકનિકલ સહાય, લડાયક કુશળતા, એર ડિફેન્સ અને ઇલેક્ટ્રોનિક વોરફેર ટેકનોલોજીમાં મદદ કરી શકે છે. એકવાર સંસદ દ્વારા તૈનાતી મેન્ડેટ પસાર થઈ જાય, પછી અંકારા દ્વારા મોકલવામાં આવેલી સિસ્ટમ્સને ઇન્સ્ટોલ કરવા અને ચલાવવા માટે તુર્કીના સૈનિકો, સલાહકારો અને લશ્કરી કર્મચારીઓની તૈનાતી કરવામાં આવે તેવી અપેક્ષા છે.

સંરક્ષણ વિશ્લેષક અર્દા મેવલુટોગલુએ રિયુટર્સને જણાવ્યું હતું કે, "હું માનું છું કે મક્કા જોડાણ 'ડિફેન્સ એઝ અ સર્વિસ' ના ખ્યાલના પ્રથમ કેસ સ્ટડીઝ માંથી એક હોઈ શકે છે, જેમાં સપ્લાયર દેશ માત્ર સાધનો જ નહીં પરંતુ કોન્સેપ્ટ, સર્વિસ, તાલીમ, લોજિસ્ટિક્સ અને રાજકીય સમર્થનનો સંપૂર્ણ પેકેજ પૂરો પાડે છે."

તુર્કીના સંરક્ષણ મંત્રી યાસર ગુલરે જણાવ્યું છે કે તુર્કી તેના સૈનિકોને હુથીઓ સામે લડાઈ અથવા આક્રમક કામગીરીમાં સામેલ થતા જોતું નથી. અંકારા સોશિયલ સાયન્સ યુનિવર્સિટીના આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોના પ્રોફેસર અને સંરક્ષણ વિશ્લેષક બરિન કાયાઓગલુએ રિયુટર્સને કહ્યું કે, આ કરાર સાથી દેશો વચ્ચે એક ચોક્કસ સ્તરની આંતર-કાર્યક્ષમતા (interoperability) સ્થાપિત કરશે કારણ કે તેઓ સમાન સિસ્ટમ્સનો ઉપયોગ કરે છે અને ટેકનોલોજી તથા કુશળતા શેર કરે છે.