યુનિલિવર પાકિસ્તાન અને આફ્રિકામાં ભારતની બિઝનેસ વ્યૂહરચના અમલમાં મૂકશે

વૈશ્વિક કન્ઝ્યુમર ગુડ્સ કંપની યુનિલિવરે તેના વિકાસને વેગ આપવા માટે એક મહત્વકાંક્ષી યોજના બનાવી છે. ધ ઇકોનોમિક ટાઇમ્સના અહેવાલ મુજબ, યુનિલિવર હવે ભારત માટે અપનાવેલી તેની સફળ બિઝનેસ વ્યૂહરચનાને પાકિસ્તાન, આફ્રિકા, વિયેતનામ અને બાંગ્લાદેશ જેવા બજારોમાં લાગુ કરવા જઈ રહી છે. કંપનીનો ઉદ્દેશ્ય ભારતની સફળતાના બ્લુપ્રિન્ટનો ઉપયોગ કરીને આ દેશોમાં પોતાની પકડ મજબૂત કરવાનો છે.

યુનિલિવર ખાસ કરીને ભારતની વિતરણ નેટવર્ક (distribution network) ની ક્ષમતાને અન્ય દેશોમાં પુનઃસ્થાપિત કરવા માંગે છે. ભારતમાં કંપનીએ જે રીતે નાના અને મોટા તમામ સ્તરે ઉત્પાદનો પહોંચાડ્યા છે, તે જ મોડેલને આફ્રિકા અને દક્ષિણ એશિયાના અન્ય દેશોમાં લાગુ કરવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, કંપની તેની 'કેટેગરી-બિલ્ડિંગ' વ્યૂહરચના પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે, જેના દ્વારા નવા ઉત્પાદન વિભાગો બનાવીને ગ્રાહકોને આકર્ષી શકાય.

કંપનીની આ યોજનાનો મુખ્ય હેતુ એ છે કે તે વિવિધ આવક જૂથોના ગ્રાહકોને કેવી રીતે સેવા આપી શકાય, તે કળા ભારતના બજારમાંથી શીખીને અન્ય બજારોમાં ઉતારે. ભારત જેવા વિવિધતાસભર બજારમાં યુનિલિવરે દરેક આર્થિક સ્તરના ગ્રાહકો માટે ઉત્પાદનો ઉપલબ્ધ કરાવ્યા છે, અને હવે આ જ અભિગમને પાકિસ્તાન, બાંગ્લાદેશ, વિયેતનામ અને આફ્રિકાના દેશોમાં અમલમાં મૂકવામાં આવશે, જ્યાં બજારમાં હજુ પણ ઘણી તકો બાકી છે અને પેનિટ્રેશન ઓછું છે.

આ વ્યૂહરચના પાછળનું મુખ્ય કારણ ભારતનું યુનિલિવરના કુલ વ્યવસાયમાં રહેલું મહત્વ છે. ધ ઇકોનોમિક ટાઇમ્સના રિપોર્ટ અનુસાર, યુનિલિવરની કુલ આવકમાં ભારતનો ફાળો ૬.૩ અબજ ડોલર છે. આ રકમ કંપનીની કુલ વૈશ્વિક આવકના આશરે ૧૬% જેટલી થાય છે. ભારતની આ નોંધપાત્ર સફળતા અને આવકને જોતા, કંપનીએ નક્કી કર્યું છે કે જે મોડેલે ભારતમાં કામ કર્યું છે, તે જ મોડેલ અન્ય વિકાસશીલ બજારોમાં પણ સફળ થઈ શકે છે.

યુનિલિવર માને છે કે આફ્રિકા, વિયેતનામ, પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશ જેવા બજારોમાં ગ્રાહકોની જરૂરિયાતો અને બજારની સ્થિતિ ભારત સાથે ઘણી સામ્યતા ધરાવે છે. તેથી, જો ભારતની વિતરણ પદ્ધતિ અને ગ્રાહકોને આવક મુજબ ઉત્પાદનો પૂરા પાડવાની ક્ષમતા ત્યાં લાગુ કરવામાં આવે, તો કંપનીની વૃદ્ધિના દરમાં મોટો ઉછાળો આવી શકે છે. આ વ્યૂહરચના દ્વારા કંપનીનો લક્ષ્ય આ દેશોમાં પોતાની બજાર હિસ્સેદારી વધારવાનો અને નવા ગ્રાહકો સુધી પહોંચવાનો છે.

કંપની હવે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે તેના ઓપરેશન્સને વધુ કાર્યક્ષમ બનાવવા માટે ભારતીય મોડેલના અમલીકરણ પર ધ્યાન આપશે. આ પ્રક્રિયામાં સ્થાનિક બજારોની જરૂરિયાતો મુજબ ફેરફાર કરવામાં આવશે, પરંતુ મૂળ માળખું ભારતની સફળતા પર આધારિત રહેશે. આ રીતે, યુનિલિવર તેના વૈશ્વિક પોર્ટફોલિયોને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે ભારતને એક કેન્દ્રબિંદુ તરીકે જોઈ રહી છે.