વધતા તણાવ વચ્ચે ઈરાનનો અમેરિકી વિમાનો તોડી પાડવાનો દાવો અને તહેરાનમાં કાર્યવાહી

સંદેશ (વિદેશ), એનડીટીવી, ધ ઈન્ડિપેન્ડન્ટ, ધ હિન્દુ (વર્લ્ડ) અને ગલ્ફ ન્યૂઝના અહેવાલો મુજબ, ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવ અને યુદ્ધનીસ્થિતિમાં નવા અને ચોંકાવનારા દાવાઓ સામે આવ્યા છે. તહેરાનમાં એક નિવેદનમાં, આઈઆરજીસી (IRGC) એરોસ્પેસ ફોર્સના પ્રવક્તા બ્રિગેડિયર જનરલ હોસૈન મોહેબીએ દાવો કર્યો છે કે ઈરાને અત્યાર સુધીમાં ૨૬૦ અમેરિકી વિમાનો તોડી પાડ્યા છે. તેમણે એમ પણ જણાવ્યું હતું કે ઈરાન આગામી યુદ્ધમાં પોતાની નવી તાકાતનું પ્રદર્શન કરશે.

ઈરાનની સૈન્ય વ્યૂહરચના મોટાભાગે ભૂગર્ભ મિસાઈલ અને ડ્રોન બેઝ પર આધારિત છે. અમેરિકી હુમલાઓથી બચવા માટે શસ્ત્રો બનાવતી ફેક્ટરીઓને જમીનની અંદર ખસેડવામાં આવી રહી છે. ઈરાને દાવો કર્યો છે કે બોમ્બમારા છતાં મિસાઈલ અને ડ્રોનનું ઉત્પાદન ચાલુ રહ્યું છે જેથી યુદ્ધ દરમિયાન શસ્ત્રોનો પુરવઠો જાળવી શકાય. ઈરાનની સૈન્ય આત્મનિર્ભરતા ત્રણ સ્તંભો પર આધારિત છે: વિદેશી ટેકનોલોજીને સમજવી અને સ્થાનિક સ્તરે તેનો વિકાસ કરવો, વૈજ્ઞાનિક જ્ઞાનને મિસાઈલો, ડ્રોનો અને એર ડિફેન્સ સિસ્ટમમાં રૂપાંતરિત કરીને મોટા પાયે ઉત્પાદન કરવું, અને હથિયારો તથા ઘટકો માટે અન્ય દેશો પરની નિર્ભરતા ઘટાડવી.

આ સંદર્ભમાં, ઈરાને અરમાન મિસાઈલ, ૩૫૮ ડ્રોન અને ખોરદાદ-૩ એર ડિફેન્સ સિસ્ટમને તેની સૈન્ય ક્ષમતાઓના ઉદાહરણો તરીકે ટાંક્યા છે. સાથે જ ચેતવણી આપી છે કે ભવિષ્યના સંઘર્ષોમાં ઘણી નવી સૈન્ય ક્ષમતાઓ દુનિયા સમક્ષ ખુલ્લી મૂકવામાં આવશે. બીજી તરફ, અમેરિકી સૈન્યે ફ્લોરિડા સ્થિત નાગરિક અને લશ્કરી કર્મચારીઓની બનેલી ૨૦ સભ્યોની ટાસ્ક ફોર્સ બનાવવાની જાહેરાત કરી છે. આ ટાસ્ક ફોર્સનો ઉદ્દેશ્ય ઈરાનમાં જમીન માર્ગના પરિવહન માર્ગોને અટકાવવા, શસ્ત્રોની શિપમેન્ટ અને ગેરકાયદે સામગ્રીને રોકવા તેમજ ઈરાનના આતંકવાદના ધિરાણ અને સૈન્ય પુનઃનિર્માણને મર્યાદિત કરવાનો છે.

યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડના વીત બ્રાડ કૂપરે શનિવારે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ એક્સ પર એક પોસ્ટમાં જણાવ્યું હતું કે આ ટાસ્ક ફોર્સ ઈરાનની જમીની સરહદો અને કેસ્પિયન સમુદ્ર પાર અદ્યતન શસ્ત્ર પ્રણાલીઓ, બેવડા ઉપયોગની તકનિકો, પ્રતિબંધિત સામગ્રીઓ અને ગેરકાયદે આવકના પ્રવાહને અટકાવીને આતંકવાદને નાણાં પૂરા પાડવાની, શસ્ત્રોની ફેક્ટરીઓનું પુનઃનિર્માણ કરવાની અને લશ્કરને ફરી ભરવાની ક્ષમતાને અંકુશમાં રાખશે. બંને દેશો વચ્ચેના આઠ મહિનાના યુદ્ધ દરમિયાન ઈરાની બંદરો પર લાદવામાં આવેલા અમેરિકી નૌકાદળના નાકાબંધીના કારણે ઈરાનની આશરે ૨૫ અબજ ડોલરની ક્રૂડ ઓઈલની નિકાસ અટકી ગઈ છે.

ઈરાનના ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સે જણાવ્યું છે કે વોશિંગ્ટનનો આ નવો પ્રયાસ નિષ્ફળ જશે અને તેનાથી ઈસ્લામિક રિપબ્લિકમાં આર્થિક પતન નહીં આવે. હોસૈન મોહેબીએ પણ કહ્યું કે અમેરિકા ક્યારેય આર્થિક નાકાબંધી લાદવામાં કે ભારે આર્થિક દબાણના તેના ઉદ્દેશ્યમાં સફળ થઈ શકશે નહીં.

દરમિયાન, ઈરાને રવિવારે ત્રણ યુવકોને ફાંસી આપી દીધી છે. તેમના નામ હસન ડિયોબંદ, હમીદ કાઝેમિ અને રેઝા ઝંગાનેહ હતા. તેમને ઈઝરાઈલ અને અમેરિકા માટે ઓપરેશન ચલાવવા અને જાન્યુઆરીમાં સરકાર વિરુદ્ધ સશસ્ત્ર અશાંતિમાં ભાગ લેવા બદલ દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા હતા. ઈરાનમાં તાજેતરના મહિનાઓમાં ઓછામાં ઓછા ૩૫ લોકોને ફાંસી આપવામાં આવી છે. અમેરિકા અને ઈઝરાઈલ દ્વારા ચાલુ યુદ્ધ શરૂ થયાના થોડા અઠવાડિયા પહેલા થયેલી આ અશાંતિમાં લગભગ ૩,૦૦૦ લોકોનાં મોત થયાં હતાં અને જાહેર સંપત્તિને વ્યાપક નુકસાન થયું હતું. માનવાધિકાર જૂથોએ જણાવ્યું છે કે આ વર્ષે ઈરાનમાં નોંધાયેલી ૭૦ ફાંસીઓમાંથી ઓછામાં અડધી સીધી રીતે આ અશાંતિ સાથે જોડાયેલી હતી.

આ ત્રણેય દોષિતો પર અગ્નિશસ્ત્રો, ગ્રેનેડ અને મોલોટોવ કોકટેલનો ઉપયોગ કરવાનો, સાર્વજનિક સુવિધાઓને આગ લગાડવાનો અને કરજ શહેરમાં એક વીજ સબસ્ટેશનને નુકસાન પહોંચાડવાનો આરોપ હતો, જેના કારણે વીજળી ગુલ થઈ ગઈ હતી. હસન ડિયોબંદની ૧૧ જાન્યુઆરીએ ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અને તેની દેખરેખ હેઠળ અશાંતિમાં ભાગ લેનારા અન્ય દસ શખ્સોની પણ ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ નીચલી કોર્ટે ત્રણને ફાંસીની સજા ફટકારી હતી અને તેમની સંપત્તિ જપ્ત કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો, જ્યારે અન્યોને ૫ થી ૧૦ વર્ષની જેલની સજા ફટકારી હતી, જેને સુપ્રીમ કોર્ટે યથાવત રાખી હતી.

બીજી તરફ, રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સના જણાવ્યા અનુસાર, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ગેરકાયદેસર ચેનલમાંથી પસાર થતી ત્રણ ઓઈલ ટેન્કરોમાં રવિવારે આગ લાગી હતી. ફેબ્રુઆરીના અંતમાં ઈરાન યુદ્ધ શરૂ થયા પછી, તેહરાને વ્યૂહાત્મક હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા થતી અવરજવર પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે અને આગ્રહ કર્યો છે કે જહાજો ઈસ્લામિક રિપબ્લિક દ્વારા અધિકૃત માર્ગોનો ઉપયોગ કરે. બ્રિટિશ મેરિટાઇમ એજન્સી UKMTOએ અહેવાલ આપ્યો છે કે શનિવારે ખાસબ (ઓમાન) ના દરિયાકાંઠે એક ટેન્કર અજ્ઞાત પ્રક્ષેત્ર દ્વારા હિટ થયા પછી આગ લાગી હતી, જેના પરિણામે ક્રૂને બહાર કાઢવામાં આવ્યા હતા.

અમીરાતના સરકારી મીડિયાએ રવિવારે અહેવાલ આપ્યો કે ઓમાનના અખાતમાં સળગતી જહાજમાંથી ૨૨ લોકોને બચાવી લેવામાં આવ્યા છે અને તેઓ સ્થિર સ્થિતિમાં છે. યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડે ગયા મહિને જણાવ્યું હતું કે તેણે ઉનાળાથી હોર્મુઝ દ્વારા ખાડી દેશોને ૧.૫ અબજ બેરલ તેલની નિકાસ કરવામાં મદદ કરી છે અને જળમાર્ગમાંથી તમામ ખાણો સાફ કરી દેવામાં આવી છે. ઈરાની રાજ્ય સમાચાર એજન્સી IRNAએ અહેવાલ આપ્યો છે કે કેશ્મ, સિરિક, જાસ્ક અને બંદર અબ્બાસમાં વિસ્ફોટ જેવા અવાજો સાંભળવામાં આવ્યા હતા, અને અધિકારીઓએ જાસ્ક બંદર શહેરમાં હુમલાની પુષ્ટિ કરી છે.