ભારત એગ્રીકલ્ચર કોન્ફરન્સમાં કૃષિ ઉદ્યોગસાહસિક કૃષ્ણા યાદવની સફળતાની ગાથા રજૂ થઈ

ઈન્ડિયા મંડપમ ખાતે આયોજિત 'ભારત એગ્રીકલ્ચર કોન્ફરન્સ ૨૦૨૬' દરમિયાન કૃષિ ઉદ્યોગસાહસિક કૃષ્ણા યાદવે ખેતી અને પશુપાલન ક્ષેત્રે સંઘર્ષથી સફળતા સુધીની પોતાની પ્રેરણાદાયી સફર વિશે માહિતી આપી હતી, જેનો અહેવાલ આજ તક દ્વારા આપવામાં આવ્યો છે. કૃષ્ણા યાદવ, જેઓ એક સમયે આર્થિક તંગીને કારણે રસ્તા પર શાકભાજી વેચતા હતા, તેમણે આજે અથાણાં, ચટણી અને મરચાંના વ્યવસાયમાં એક આગવી ઓળખ બનાવી છે. તેમનો આ વ્યવસાય માત્ર ₹૫૦૦ ના નાના રોકાણથી શરૂ થયો હતો, જે આજે કરોડો રૂપિયાના વ્યવસાયમાં પરિવર્તિત થઈ ગયો છે. આ સફળતાની સાથે સાથે તેમણે ગામડાની અન્ય મહિલાઓને પણ રોજગારી આપીને આત્મનિર્ભર બનાવવાનું મહત્વનું કાર્ય કર્યું છે.

કૃષ્ણા યાદવે જણાવ્યું હતું કે લગ્ન પછી તેઓ ઘર અને પરિવારની જવાબદારીઓ સંભાળતા હતા. તેમના પતિ નોકરી કરતા હતા, પરંતુ સમય જતાં બાળકોના શિક્ષણ અને પરિવારના અન્ય ખર્ચાઓ પહોંચાડવામાં મુશ્કેલીઓ આવવા લાગી હતી. આ મુશ્કેલ સમય દરમિયાન, તેમના પતિએ પોતાનો વ્યવસાય શરૂ કરવા માટે એક વાહન ખરીદ્યું હતું, પરંતુ તે વ્યવસાયમાં તેમને ઘણું નુકસાન થયું હતું. આ પરિસ્થિતિને કારણે પરિવારને ગંભીર આર્થિક સંકટનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.

કૃષ્ણા યાદવના જણાવ્યા અનુસાર, તે સમયે તેમના બાળકો ખૂબ નાના હતા અને તેમને સતત એ ચિંતા રહેતી હતી કે જો પરિવારની આર્થિક સ્થિતિમાં સુધારો નહીં થાય, તો બાળકોના ભવિષ્ય અને તેમના અભ્યાસ પર માઠી અસર પડી શકે છે. આ સંજોગોમાં તેમણે પોતે કંઈક કરી છૂટવાનો મક્કમ નિર્ણય લીધો હતો. જ્યારે તેમના પતિ દિલ્હી આવ્યા, ત્યારે પરિવારે ખેતીના ક્ષેત્રમાં કામ કરવાનું શરૂ કર્યું હતું. તેમણે ભાડા પટ્ટે જમીન લઈને ત્યાં શાકભાજી ઉગાડવાનું શરૂ કર્યું હતું.

જોકે, ખેતીના આ કાર્યમાં પણ પડકારો આવ્યા હતા. મંડિમાં શાકભાજીના યોગ્ય ભાવ મળતા નહોતા અને ઘણી વખત સખત મહેનતથી ઉગાડેલી પાકને ખૂબ જ ઓછી કિંમતે વેચવી પડતી હતી. આ સમસ્યાના ઉકેલ માટે કૃષ્ણા યાદવે શાકભાજીને સીધી રીતે વેચવાને બદલે તેના પરથી કંઈક નવું ઉત્પાદન તૈયાર કરવાનો વિચાર કર્યો હતો. તેમણે યાદ કર્યું કે બાળપણમાં તેઓ તેમની દાદીને ઘરમાં ગાજર, કોબીજ અને અન્ય શાકભાજીના અથાણાં બનાવતા જોતા હતા અને તેમને અથાણાંનો સ્વાદ પણ ખૂબ ગમતો હતો. આ વિચારધારાથી પ્રેરિત થઈને તેમણે ખેતરમાં ઉગતા શાકભાજીમાંથી અથાણાં બનાવીને તેને વધુ સારી કિંમતે વેચવાનું નક્કી કર્યું.

શરૂઆતમાં તેમણે ઘરે જાતે જ અથાણાં બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ તેમનો પ્રથમ પ્રયાસ સફળ રહ્યો ન હતો. ત્યારબાદ તેમણે આ ક્ષેત્રમાં વ્યવસ્થિત તાલીમ લેવાનો નિર્ણય કર્યો. તેમણે નજીકના કૃષિ વિજ્ઞાન કેન્દ્રમાંથી અથાણાં બનાવવાની તાલીમ લીધી અને ફળો તથા શાકભાજીના મૂલ્યવર્ધન (વેલ્યુ એડિશન) વિશે ઊંડી જાણકારી મેળવી હતી. તાલીમ પૂર્ણ કર્યા પછી, તેમણે અંદાજે ૫ કિલો અથાણાં સાથે પોતાના વ્યવસાયની શરૂઆત કરી હતી. વર્ષ ૨૦૦૨માં મર્યાદિત સંસાધનો સાથે શરૂ થયેલું આ કાર્ય ધીમે ધીમે આગળ વધતું ગયું અને તેમણે તેમના ઉત્પાદનોને 'શ્રી કૃષ્ણા પિકલ્સ' નામ આપ્યું હતું.

કૃષ્ણા યાદવની સખત મહેનત અને ઉત્પાદનોની ઉત્તમ ગુણવત્તાને કારણે તેમનો નાનો વ્યવસાય આજે એક મોટા બ્રાન્ડમાં પરિવર્તિત થઈ ગયો છે. આજે 'શ્રી કૃષ્ણા પિકલ્સ' હેઠળ અથાણાં, ચટણી, મરચાં અને અન્ય ખાદ્ય ઉત્પાદનો સહિત ૨૫૦ થી વધુ વિવિધ પ્રકારના ઉત્પાદનો તૈયાર કરવામાં આવે છે. આ વ્યવસાયનું વાર્ષિક ટર્નઓવર ₹૫ કરોડથી વધુ હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. તેમની સફળતા માત્ર આર્થિક વૃદ્ધિ પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ તેમણે ગ્રામીણ મહિલાઓને પણ આ વ્યવસાય સાથે જોડી છે. આનાથી અનેક મહિલાઓને રોજગારી મળી છે અને તેઓ આર્થિક રીતે સ્વનિર્ભર બની શક્યા છે. તેમના આ નોંધપાત્ર યોગદાન બદલ તેમને 'નારી શક્તિ પુરસ્કાર' થી પણ સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે.

આ કોન્ફરન્સમાં અન્ય ખેડૂતોની સફળતા વિશે પણ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી, જેમાં હરિયાણાના કરનાલના સુલતાન સિંહનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. સુલતાન સિંહે ખેતી અને પશુપાલન માટે જાણીતા હરિયાણામાં માછલી ઉછેરના ક્ષેત્રમાં નવી શક્યતાઓ ઊભી કરી છે. તેમણે વર્ષ ૧૯૮૨માં માછલી ઉછેરની શરૂઆત કરી હતી, જે સમયે ઉત્તર ભારતમાં જમીન અને ગામના તળાવોમાં માછલી ઉછેરનો પ્રવૃત્તિનો વ્યાપ ખૂબ જ ઓછો હતો, તેમ અહેવાલમાં જણાવવામાં આવ્યું છે.

ભારત એગ્રીકલ્ચર કોન્ફરન્સ ૨૦૨૬નું આયોજન ૧૧ અને ૧૨ નવેમ્બરના રોજ કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં ખેડૂતો અને કૃષિ ક્ષેત્રના નિષ્ણાતો એકઠા થયા છે. આ કાર્યક્રમમાં મનોજ તિવારી અને પ્રહલાદ તિપાનિયા જેવા કલાકારો દ્વારા પણ પ્રસ્તુતિઓ આપવામાં આવી હતી.