સોમનાથ મંદિર પાસે નોન-વેજ પ્રતિબંધ હટાવવાની અરજી સુપ્રીમ કોર્ટે ફગાવી

ગુજરાતના સોમનાથ મંદિરની આસપાસના વિસ્તારોમાં માંસાહારી ખાદ્યપદાર્થોના વેચાણ, સંગ્રહ અને તૈયારી પરના પ્રતિબંધને હટાવવાની માંગણી કરતી અરજીને સુપ્રીમ કોર્ટે ફગાવી દીધી છે. જસ્ટિસ પી.બી. વરાલે અને જસ્ટિસ એમ.એમ. સુન્દરેશની ખંડપીઠે ગુજરાત હાઈકોર્ટ દ્વારા આપવામાં આવેલા વચગાળાના આદેશમાં દખલ ન કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ ગુજરાતીના અહેવાલ મુજબ, આ પ્રતિબંધનો સામનો કરી રહેલા રેસ્ટોરન્ટ માલિકોએ સર્વોચ્ચ અદાલતમાં દલીલ કરી હતી કે આ નિર્ણયના કારણે તેમનો વ્યવસાય ખતમ થઈ જશે. તેમણે એવી પણ રજૂઆત કરી હતી કે દેશની ૮૦ ટકા વસ્તી માંસાહાર કરે છે. આ બાબતે કોર્ટે અવલોકન કર્યું કે સંતુલન જાળવવું જરૂરી છે અને હાલના તબક્કે તેઓ આ કેસના ગુણદોષ પર કોઈ ટિપ્પણી કરશે નહીં. ખંડપીઠે જણાવ્યું કે, "આપણે સંતુલન જાળવવાની જરૂર છે. અત્યારે અમે આ અંગે વધુ કંઈ કહેતા નથી."

જોકે, સુપ્રીમ કોર્ટે ગુજરાત હાઈકોર્ટને આ મામલે વહેલી તકે અંતિમ ચુકાદો આપવા માટે અનુરોધ કર્યો છે. કોર્ટે નોંધ્યું કે આ કેસ હાલમાં વચગાળાના તબક્કે છે, તેથી સુનાવણી ઝડપી બનાવવી જોઈએ. દિવાળીના તહેવારના સંદર્ભમાં હળવા અંદાજમાં ખંડપીઠે ઉમેર્યું કે, "પ્રકાશનો તહેવાર મીઠાઈ ખાઈને ઉજવો. હાલ પૂરતું શાકાહારી કે માંસાહારી ખોરાકનો મુદ્દો બાજુ પર રાખો."

આ સમગ્ર વિવાદ ૧૦ ઓગસ્ટે ડિસ્ટ્રિક્ટ મેજિસ્ટ્રેટ દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા એક જાહેરનામાથી શરૂ થયો હતો. આ જાહેરનામામાં સોમનાથ મંદિરની ૫૦૦ મીટરની ત્રિજ્યામાં આવતા તમામ સ્થળો તેમજ અમુક ચોક્કસ માર્ગો પર રસ્તા કિનારે આવેલા સ્ટોલ્સ, દુકાનો અને રેસ્ટોરન્ટ્સમાં માંસાહારી ઉત્પાદનો તૈયાર કરવા, વેચવા કે સંગ્રહ કરવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો.

આ આદેશને રેસ્ટોરન્ટ માલિકોએ ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં પડકાર્યો હતો. ૩૦ ઓક્ટોબરે હાઈકોર્ટની સિંગલ-જજ બેન્ચે અરજી સ્વીકારી સરકાર પાસે જવાબ માંગ્યો હતો. રાજ્ય સરકારે દલીલ કરી હતી કે તહેવારો દરમિયાન માંસ, માછલી અને માંસાહારી ખોરાકનું વેચાણ ભક્તોની ધાર્મિક લાગણીઓને ઠેસ પહોંચાડી શકે છે અને અસુવિધા પેદા કરી શકે છે. આ કેસમાં એક ન્યાયાધીશની બેન્ચે પ્રતિબંધ હટાવવાનો આદેશ આપ્યો હતો, પરંતુ ત્યારબાદ બે ન્યાયાધીશોની બેન્ચે વચગાળાના પગલા તરીકે તે આદેશ પર રોક લગાવી દીધી હતી, જેના કારણે આ મામલો સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી પહોંચ્યો હતો.

સોમનાથ મંદિર ગુજરાતના વેરાવળમાં પ્રભાસ પાટણ ખાતે આવેલું એક હિન્દુ મંદિર છે. તે હિન્દુઓ માટે અત્યંત પવિત્ર તીર્થ ક્ષેત્ર છે અને ભગવાન શિવના ૧૨ જ્યોતિર્લિંગોમાં પ્રથમ સ્થાન ધરાવે છે. મહાભારત અને ભાગવત પુરાણ જેવા ગ્રંથોમાં સૌરાષ્ટ્રના દરિયાકિનારે પ્રભાસ પાટણ ખાતે તીર્થનો ઉલ્લેખ છે.