સોમનાથ મંદિર નજીક માંસાહારી ભોજન પર પ્રતિબંધ યથાવત, હાઈકોર્ટે સિંગલ બેંચનો આદેશ અટકાવ્યો

Mint ના અહેવાલ મુજબ, ગિર સોમનાથ જિલ્લામાં આવેલા પ્રખ્યાત સોમનાથ મંદિરની આસપાસ માંસાહારી ભોજનના વેચાણ પરનો પ્રતિબંધ હાલ પૂરતો ચાલુ રહેશે. ગુજરાત હાઈકોર્ટે શુક્રવાર (૩૦ ઓક્ટોબર) ના રોજ સિંગલ-જજની બેંચના એ આદેશ પર સ્ટે મૂકી દીધો છે, જેમાં આ પ્રતિબંધોને રદ કરવામાં આવ્યા હતા. ચીફ જસ્ટિસ મનાશ રંજન પાઠક અને જસ્ટિસ નિરઝર દેસાઈની બનેલી ડિવિઝન બેંચે ગુજરાત સરકાર દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી તાકીદની અપીલ પર આ આદેશ જારી કર્યો હતો. આ સાથે અદાલતે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ગિર સોમનાથ જિલ્લા કલેક્ટર દ્વારા નિયત વિસ્તારોમાં માંસાહારી ખાધ્ય પદાર્થોના વેચાણ પર રોક લગાવતું જાહેરનામું હાલ અમલમાં રહેશે. ડિવિઝન બેંચ હવે આ મામલે આગામી ૨૬ ડિસેમ્બરે સુનાવણી હાથ ધરશે.

આ અગાઉ શુક્રવારના રોજ, જસ્ટિસ નિશા ઠાકોરે ગિર સોમનાથ જિલ્લામાં સોમનાથ મંદિર પાસે ધંધો ચલાવતા હોટલ અને રેસ્ટોરન્ટના માલિકો દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીઓને મંજૂર કરી હતી અને કલેક્ટરના જાહેરનામાને રદબાતલ ગણાવ્યું હતું. આ સિંગલ જજના નિર્ણય સામે રાજ્ય સરકારે તુરંત જ ડિવિઝન બેંચ સમક્ષ પડકાર ફેંક્યો હતો, જેણે મોડી સાંજે આ નિર્ણયની અમલવારી પર રોક લગાવી દીધી હતી.

ગિર સોમનાથ જિલ્લા કલેક્ટર દ્વારા ૧૦ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ના રોજ બહાર પાડવામાં આવેલા આ જાહેરનામામાં સોમનાથ મંદિરથી ૫૦૦ મીટરના ત્રિજ્યા વિસ્તારમાં માંસાહારી ખોરાક બનાવવાની, તેનો સંગ્રહ કરવાની અને વેચાણ કરવા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત, સોમનાથ યાત્રાધામ સર્કિટનો ભાગ બનતા અને આ વિસ્તારના મહત્વપૂર્ણ ધાર્મિક સ્થળોને જોડતા છ ખાસ ઓળખવામાં આવેલા રસ્તાઓ પર પણ આ પ્રતિબંધો લાગુ કરવામાં આવ્યા છે. ડિવિઝન બેંચ દ્વારા સિંગલ જજના આદેશ પર સ્ટે મૂકવામાં આવતા, અદાલતના આગામી આદેશો સુધી આ તમામ પ્રતિબંધો યથાવત રહેશે.

બીજી બાજુ, હોટલ અને રેસ્ટોરન્ટના માલિકોએ ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં અરજી કરીને દલીલ કરી હતી કે આ પ્રતિબંધો તેમના કાયદેસરનો ધંધો કરવા અને આજીવિકા મેળવવાના મૂળભૂત અધિકારનું ઉલ્લંઘન કરે છે. તેમણે મંદિરની આસપાસના વિસ્તારો અને નિયત કરેલા યાત્રા માર્ગો પર માંસાહારી ખોરાકની બનાવટ, સંગ્રહ અને વેચાણ પર લાદવામાં આવેલા પ્રતિબંધોને કલેક્ટરના જાહેરનામા દ્વારા પડકાર્યા હતા.

હોટલ અને રેસ્ટોરન્ટ માલિકોની અરજીઓનો વિરોધ કરતા, રાજ્ય સરકારે અદાલતમાં દલીલ કરી હતી કે ધંધો કરવાની બંધારણીય સ્વતંત્રતાનો અર્થ એ નથી કે કોઈ પણ વ્યક્તિ કોઈપણ ધાર્મિક, ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક મહત્વના સ્થળની અનુકૂળતા ધ્યાનમાં લીધા વગર દરેક જગ્યાએ કોઈપણ પ્રકારની વ્યાપારી પ્રવૃત્તિ ચલાવવાનો હક ધરાવે છે. સરકારે પોતાની રજૂઆતમાં જણાવ્યું હતું કે સોમનાથ કોઈ સામાન્ય વ્યાપારી નગર નથી, પરંતુ લાખો હિન્દુઓની અત્યંત ગહન આધ્યાત્મિક આસ્થાનું કેન્દ્ર છે. આ જ આધાર પર રાજ્ય સરકારે કલેક્ટરના જાહેરનામા દ્વારા લાદવામાં આવેલા પ્રતિબંધોનું સમર્થન કર્યું હતું.

હાઈકોર્ટની ડિવિઝન બેંચના આ સ્ટે આપવાના નિર્ણયથી એ સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે આ પ્રતિબંધોની કાયદેસરતા અંગેનો વિવાદ હજુ ચાલુ જ રહેશે, અને હવે આ મામલો આગામી ૨૬ ડિસેમ્બરે સુનાવણી માટે હાથ ધરવામાં આવશે.