હોર્મુઝ જળાશયમાં ચાર ટેન્કરો પર માઈન હુમલાથી આગ લાગી

હોર્મુઝ જળાશયમાં ઈરાનના દાવે જણાવ્યું છે કે છેલ્લા ૨૪ કલાકમાં ચાર તેલના ટેન્કરો દરિયાઈ માઈન સાથે અથડાઈને આગ પકડી ગયા છે. ઈરાનના ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ કોર્પ્સ (IRGC) એ એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, ત્રણ તેલના ટેન્કરો હોર્મુઝ જળાશયના અનધિકૃત દક્ષિણ રૂટનો ઉપયોગ કરતી વખતે માઈન સાથે અથડાઈને વિસ્ફોટ પામ્યા અને આગ પકડી હતી. આ જહાજોએ તેમના તમામ રડાર અને નેવિગેશન સિસ્ટમ બંધ કરી દીધી હતી અને IRGC નેવીની ચેતવણીઓની અવગણના કરી હતી. ત્યારબાદ, ઈરાની સેનાએ અહેવાલ આપ્યો હતો કે જળાશયના પૂર્વ ભાગમાં પ્રતિબંધિત અને જોખમી વિસ્તારમાં ગેરકાયદેસર રીતે કાર્યરત અન્ય એક ટેન્કર પણ માઈન સાથે અથડાઈને નુકસાન પામ્યું અને આગ પકડી લીધી હતી, જેના કારણે તે આગળ વધી શક્યું નથી.

બીજી તરફ, બ્રિટિશ દરિયાઈ એજન્સી UKMTO એ ગુરુવારે અહેવાલ આપ્યો હતો કે ઓમાનના કાસબ શહેરથી ૯ નૌકાઈલ માઈલ (૧૭ કિલોમીટર) ઉત્તરે એક જહાજમાં આગ લાગી હોવાની જાણ મળી છે. જોકે, એજન્સીએ આગના કારણ વિશે કે જાનહાની વિશે કોઈ વિગતો આપી નથી. એ પણ સ્પષ્ટ નથી કે UKMTO દ્વારા નોંધાયેલું આ કિસ્સો IRGC દ્વારા જણાવવામાં આવેલા ટેન્કરોમાંથી એક છે કે નહીં. હિંસ્ટન ટાઈમ્સના અહેવાલ મુજબ, પનામાના ઝંડાવાળું MT લુઈસ ૧ નામનું ક્રૂડ ઓઈલ ટેન્કર, જેમાં ૨૭ ભારતીય ખલાસીઓ સવાર હતા, તે હોર્મુઝ જળાશયમાં લિમ્પેટ માઈન દ્વારા નિશાન બનાવવામાં આવ્યું હોવાનું અહેવાલ છે. આ ઘટના ઓમાનના કાસબથી ૨૫ નૌકાઈલ માઈલ (૪૬ કિલોમીટર) ઉત્તર-પૂર્વમાં બની હતી. ભારતના શિપિંગ મંત્રી સરબાનંદ સોનોવાલે X પર પોસ્ટ કરીને જણાવ્યું હતું કે, MT લુઈસ ૧ પર સવાર તમામ ભારતીય ખલાસીઓ સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે અને તેમને કોઈ ઈજા થઈ નથી. આ ઉપરાંત, લિબેરિયાના ઝંડાવાળું VLCC MT અર્ઝનાહ નામનું ટેન્કર પણ પ્રોજેક્ટાઈલ હુમલાનો ભોગ બન્યું હતું, જેમાં સવાર બે ભારતીય નાગરિકો પણ સુરક્ષિત હોવાનું મંત્રીએ જણાવ્યું હતું.

રોઈટર્સના અહેવાલ મુજબ, એક નાની બોટ દ્વારા પનામાના ઝંડાવાળા ટેન્કરના હલ (પડ) સાથે લિમ્પેટ માઈન જોડવામાં આવી હતી, જેના કારણે આગ લાગી હતી અને જહાજ કામચલાઉ ધોરણે અસમર્થ બન્યું હતું. યુએસ-ઈરાન સંઘર્ષ શરૂ થયા પછી આ જળાશયમાં આ પ્રકારના વિસ્ફોટકોનો આ પ્રથમ સફળ ઉપયોગ હોવાનું મનાય છે. ગ્રીસ સ્થિત મેરિસ્ક ગ્રુપના જણાવ્યા અનુસાર, લિમ્પેટ માઈન એ ખાસ પ્રકારના દરિયાઈ વિસ્ફોટકો છે જે ચુંબક અથવા ક્લેમ્પ દ્વારા જહાજના હલ સાથે જોડવામાં આવે છે. આ પદ્ધતિ સસ્તી અને અસરકારક હોવાથી તેનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

ઈરાન અને યુએસ વચ્ચેના તણાવ વચ્ચે આ ઘટનાઓ બની રહી છે. ફેબ્રુઆરીમાં યુએસ અને ઈઝરાયેલના ઈરાન પરના હુમલા બાદ મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધની સ્થિતિ સર્જાઈ હતી. ત્યારથી ઈરાને વૈશ્વિક તેલ અને કુદરતી ગેસ પુરવઠા માટે મહત્વના હોર્મુઝ જળાશય પર નિયંત્રણ મેળવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે અને જે જહાજો તેને અનધિકૃત લાગે છે તેના પર હુમલા કર્યા છે. યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM) એ સોશિયલ મીડિયા પર ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે મુખ્ય ટ્રાન્ઝિટ રૂટમાંથી તમામ માઈન સાફ કરી દેવામાં આવી છે, પરંતુ IRGC ના પ્રવક્તા હુસૈન મોહેબીએ આ દાવાને પડકારતા કહ્યું કે, "તમારા માઈન સાફ કરવાના દાવા માટે માત્ર નિવેદનો નહીં, પણ સ્વતંત્ર પુરાવા રજૂ કરો!"

વર્તમાન પરિસ્થિતિમાં, યુએસ નેવી ઈરાની જહાજો સામે બ્લોકેડ લાગુ કરી રહી છે અને ટેન્કરોને સુરક્ષિત રીતે પસાર થવા માટે એસ્કોર્ટ કરી રહી છે. કપ્લરના ડેટા મુજબ, ગયા અઠવાડિયે આ જળાશય દ્વારા થતી તેલની નિકાસમાં ફરી ઘટાડો થયો છે. વોશિંગ્ટન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર નીયર ઈસ્ટ પોલિસીના જણાવ્યા મુજબ, યુદ્ધ શરૂ થયા પછી આ જળાશયમાં જહાતો પરના હુમલા અત્યંત ઉચ્ચ સ્તરે છે. આ દરમિયાન, ઈરાને એવો પણ દાવો કર્યો છે કે તેણે યુએસનો એક MQM-170 ડ્રોન પકડી પાડ્યો છે. તાસ્નીમ ન્યૂઝ એજન્સીના અહેવાલ મુજબ, ઈરાને આ ડ્રોનને તોડવા માટે તેની નવી અને અદ્યતન એર ડિફેન્સ સિસ્ટમનો ઉપયોગ કર્યો હતો. ઈરાને દાવો કર્યો છે કે યુદ્ધ શરૂ થયા પછીથી અત્યાર સુધીમાં તેમણે ૧૪ ડ્રોન અને ૫૦ થી વધુ MQ-9 રીપર ડ્રોનનો નાશ કર્યો છે, જોકે આ દાવાઓની સ્વતંત્ર રીતે પુષ્ટિ થઈ નથી.

અમેરિકામાં પણ રાજકીય ગતિવિધિઓ તેજ છે. યુએસ પ્રેસિડેન્ટ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ નવેમ્બર ૩ ના મધ્યવર્તી ચૂંટણીઓ પછી ઈરાન સામે નવા હુમલાઓ પર વિચાર કરી રહ્યા હોવાનું માનવામાં આવે છે. ટ્રમ્પે ગયા અઠવાડિયે સંકેત આપ્યો હતો કે તેઓ "બીજી નાની એપિક ફ્યુરી" કરી શકે છે, જે ફેબ્રુઆરીમાં થયેલા હુમલાઓનો સંદર્ભ હતો. આ દરમિયાન, યુએસ સંરક્ષણ સચિવ પીટ હેગસેથે પેન્ટાગોનના ટોચના સૈન્ય આયોજક આર્મી લેફ્ટનનટ જનરલ બ્રેટ સિલ્વિયાને પદ પરથી હટાવ્યા હોવાના અહેવાલો છે, જે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રમાં ઉચ્ચ સ્તરીય બદલાવ સૂચવે છે.